Emtia piyasalarında haftanın yönünü ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin yeniden şiddetlenmesi, Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentiler ve ürün bazındaki arz gelişmeleri belirledi. Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksayabileceği endişesi petrol fiyatlarını yukarı taşırken, enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu hızlandırabileceği beklentisi tahvil piyasalarında satış baskısı oluşturdu.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 4,82 ile Kasım 2023’ten, 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,42 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. 10 yıllık tahvil faizi haftayı 6 baz puan yükselişle yüzde 4,79’dan tamamladı.
İstihdam verileri Fed beklentilerini değiştirdi
ABD’de özel sektör istihdamı ağustosta 38 bin kişi arttı. Bu sonuç, 48 bin kişilik piyasa beklentisinin altında kaldı. Haftanın son işlem gününde açıklanan tarım dışı istihdam 162 bin kişi artarak 56 bin kişilik beklentiyi aştı. İşsizlik oranı yüzde 4,1’de sabit kalırken haziran ve temmuz aylarına ilişkin toplam istihdam 55 bin kişi yukarı yönlü revize edildi.
New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enerji fiyatlarının hizmet sektörlerine yayılmaması sayesinde enflasyonun yavaşlamayı sürdürdüğünü söyledi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da enflasyon baskılarının hafiflediğini gösteren veriler gelmesi halinde eylül toplantısında faizlerin sabit tutulmasını destekleyebileceğini açıkladı.
İstihdam verilerinin ardından Fed’in eylül toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 65’e kadar çıktı. Dolar endeksi haftanın son işlem gününde yükselmesine karşın haftalık bazda yüzde 0,5 gerileyerek 99,2 seviyesine indi.
Çin’in altın alımları 21’inci aya ulaştı
Merkez bankaları temmuzda rezervlerine net 23 ton altın ekledi. Yılın ilk 7 ayında resmi olarak bildirilen net altın alımı yaklaşık 130 tona ulaştı; geçen yılın aynı döneminde bu miktar yaklaşık 160 ton olmuştu.
Temmuz ayındaki alımlarda 20 tonla Çin başı çekti. Çin Merkez Bankasının altın alımları üst üste 21’inci aya ulaşırken, yıl başından bu yana alımları 60 tona, toplam altın rezervi ise 2 bin 366 tona çıktı. Polonya temmuzda 8 ton, yılın ilk 7 ayında 90 ton altın alarak dönemin en büyük alıcısı oldu. Rusya temmuzda 6 ton, Türkiye ise 1 ton altın sattı.
Merkez bankalarının net altın talebi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 62 artarak 289 tona çıktı. Altın temmuz ayını ons başına 4 bin 27 dolardan yatay tamamladı ve küresel altın fonlarına 3 milyar dolarlık giriş gerçekleşti.
Haftalık fiyatlarda platin yüzde 0,1 yükseldi. Paladyum yüzde 1,9, altın yüzde 0,4 ve gümüş yüzde 0,2 geriledi.
Arz gelişmeleri baz metalleri destekledi
Dolar endeksindeki haftalık düşüşün yanı sıra ürünlere özgü arz gelişmeleri de baz metal fiyatlarına destek verdi. Üç ay vadeli çinko fiyatı ton başına 3 bin 990 dolara çıkarak yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesini gördü. Küresel çinko madeni üretimi ise yılın ilk yarısında yüzde 2,6 azaldı.
ABD’nin temmuzdaki rafine bakır ithalatının rekor seviyeye ulaşması ve Şanghay Vadeli İşlemler Borsasındaki bakır stoklarının haftalık yüzde 13 düşerek 63 bin tona gerilemesi bakır fiyatlarını destekledi. Alüminyumda kısa vadeli teslimat fiyatlarının vadeli fiyatların üzerine çıkması, fiziki piyasadaki sıkışıklığa işaret etti.
Tezgah üstü piyasada haftalık fiyatlar çinkoda yüzde 1,7, bakırda yüzde 0,8, alüminyumda ve nikelde yüzde 0,3 arttı. Kurşun fiyatı ise yatay seyretti.
Enerji fiyatlarında Hürmüz Boğazı etkisi
ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılığa yönelik kaygılar enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı. Orta Doğu’dan petrol ihracatında henüz kalıcı ve büyük çaplı bir kesinti görülmezken, gelişmeler fiyatlardaki jeopolitik risk primini artırdı.
Irak’ın petrol ihracatı ağustosta günlük 1,35 milyon varilden 2,34 milyon varile yükseldi. ABD’nin ticari ham petrol stokları 4,5 milyon varil azalarak 424,5 milyon varile geriledi. Benzin stoklarında da 1,2 milyon varillik düşüş görüldü. Rafineri kapasite kullanım oranı yüzde 98’e çıkarak Ağustos 2018’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Avrupa’da gösterge doğal gaz fiyatı megavatsaat başına 75 avroyu aşarak 2023’ün başından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD doğal gaz fiyatlarını sıcak hava tahminleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerine yönelen akışın artması destekledi. Brent petrol haftalık bazda yüzde 7,2, doğal gaz fiyatı ise yüzde 3 yükseldi.
Tarım ürünlerinde fiyatlar farklı yönlerde ilerledi
Soya fasulyesi fiyatlarında Çin’in ABD’den yaptığı alımlar ile üretim bölgelerinde sıcak ve kurak hava beklentileri etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı, Çin’e 192 bin ton, bilinmeyen alıcılara ise 250 bin 600 ton soya fasulyesi satıldığını açıkladı.
Mısır fiyatlarını ABD’de verim beklentilerinin gerilemesi ve Karadeniz ticaretine ilişkin riskler destekledi. Buğday ise Rusya-Ukrayna Savaşı’na diplomatik çözüm ihtimaline yönelik açıklamaların ardından hafta içinde gördüğü 3,5 yılın zirvesinden geriledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi. ABD’li müzakerecilerin Moskova ile Kiev’i ziyaret etmesinin beklenmesi de Karadeniz’den tahıl sevkiyatlarının normalleşebileceği beklentisini güçlendirdi.
Hindistan’da eylül yağışlarının mevsim normallerinin altında kalacağı tahmini, pirinç üretimine yönelik endişeleri artırdı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, 2026 küresel tahıl üretimi tahminini 3,4 milyon ton azaltarak 2 milyar 980 milyon tona indirdi.
Chicago Ticaret Borsasında haftalık fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1,8, mısırda yüzde 0,5 ve pirinçte yüzde 2,2 yükseldi. Buğday fiyatı yüzde 5,6 geriledi.
Şeker yükseldi, kakao ve pamuk geriledi
Şeker fiyatlarını, Brezilya’nın orta-güney bölgesindeki üretimin ağustosun ilk yarısında yıllık yüzde 7,9 azalması ve 2026-2027 sezonu için küresel arz açığı öngörüsü destekledi.
Fildişi Sahili’nden limanlara ulaşan kakao miktarı yıllık yüzde 19 artarak 2,14 milyon tona çıktı. Intercontinental Exchange stoklarının yaklaşık iki yılın en yüksek seviyesine ulaşması, kakao fiyatlarındaki satış baskısını artırdı.
Brezilya’nın 2026-2027 kahve mahsulünün 77,2 milyon çuvalla rekor seviyeye çıkabileceği tahmini ve üretim bölgelerinde beklenen yağışlar kahve fiyatlarını baskıladı. ABD’de libre bazında şeker yüzde 3 yükselirken pamuk yüzde 5,2, kahve yüzde 4,7 geriledi. Kakao fiyatı ton başına yüzde 7 düştü.
