Salı günkü ara seçim kayıplarının ardından sarsılan Cumhuriyetçiler, Başkan Donald Trump'ı çıkış stratejisi veya siyasi sonuçlara ilişkin bir plan olmadan İran'la savaşa sürüklemeye yardımcı olmakla Savunma Bakanı Pete Hegseth'i suçluyor; CNN bu gelişmeyi çarşamba günü aktardı. Kentucky Cumhuriyetçisi Temsilci Thomas Massie, Kongre gelecek hafta yeniden toplandığında Hegseth'in azledilmesi için Temsilciler Meclisi'nde oylamayı zorlayacağını söyledi. Birden fazla Cumhuriyetçi kaynak da önergenin kabul edilmesini beklediklerini belirtti.
Tepkiler, Demokratların Kongre'nin her iki kanadını da kazandığı seçimin ardından geldi. Birçok Cumhuriyetçi, şimdi açıkça, ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı ve enerji fiyatlarını yükselten savaşı seçim sonucu ile ilişkilendiriyor. Başkan Yardımcısı JD Vance çarşamba günü bunu açıkça dile getirdi: "Kaybetmemizin nedeni savaş."
'Yön değişikliği başlıyor'
Vance belirli bir kişiyi hedef göstermedi ancak partideki diğer isimler bunu yaptı. Beyaz Saray'a yakın bir Cumhuriyetçi, CNN'e yaptığı açıklamada, "Başkan birilerinin sorumluluk alması konusunda ciddiyse, bu kişi Pete Hegseth'tir" dedi ve Hegseth'in savaşın zaman çizelgesi, hedefleri ve amaçları konusunda "ya dürüst olmadığını ya da yanıldığını" söyledi. Eski üst düzey bir Pentagon yetkilisi ise durumu daha basit ifade etti: "Yön değişikliği başlıyor."
Mayıs ayında Trump'ın desteklediği bir rakibine ön seçimi kaybeden ve ocak ayında Kongre'den ayrılacak olan Massie, yenilginin kendi kendilerine verdikleri bir zarar olduğunu savundu. Massie CNN'e, "Sadece tek bir mesele yüzünden bir seçimi bu kadar kötü yönetemezsiniz" dedi ve sonucu, "Donald Trump'ın tarikatvari takipçiliğinden kurtulsalardı tamamen önlenebilirdi" sözleriyle değerlendirdi.
Bölünmüş savaş kabinesindeki şahin
Hegseth kapalı kapılar ardında savaşı sürdürmek için hâlâ baskı yapıyor. The Wall Street Journal'ın haberine göre savunma bakanı, Trump'ı İran savaşını sürdürmeye teşvik ediyor. Bu tutum, barış görüşmelerini destekleyen Başkan Yardımcısı Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile arasını açıyor. Bazı Beyaz Saray danışmanları, çatışmanın Venezuela lideri Nicolás Maduro'nun yakalandığı ocak ayındaki baskın gibi kısa süreli bir askeri operasyon olacağına başkanı inandırmaktan Hegseth'i sorumlu tutuyor.
Trump da savaşın başlatılması yönündeki ilk savunuyu Hegseth'in yaptığını söyledi. Trump, mart ayında Memphis'te düzenlenen yuvarlak masa toplantısında Hegseth'e, "Pete, bence ilk konuşan sendin ve 'Bunu yapalım' dedin; çünkü onların nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz" dedi. Trump'ın kendi anlatımına göre, dış müdahalelere uzun süredir kuşkuyla yaklaşan Vance daha az istekliydi.
İlk örneği oluşturan azil girişimi için ikinci deneme
Massie, Hegseth hakkında azil maddelerini ilk kez eylül ortasında sundu ve böylece kendi partisinden bir kabine bakanını azletmeye çalışan ilk Kongre üyesi oldu. 34 sayfalık karar tasarısında sekiz madde bulunuyor. Bunların üçünde Hegseth, İran konusunda Savaş Yetkileri Kararı'nı ihlal etmekle suçlanıyor; diğer maddelerde ise sivil kayıplar, yargısız infazlar, Senatör Mark Kelly'ye yönelik misilleme, Maduro'nun ele geçirilmesi ve Yemen'deki operasyonlar yer alıyor. Girişimi "bir reklam gösterisi" olarak niteleyen Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, oylamanın seçim sonrasına kalması için Meclis'i kampanya arasına erken gönderdi.
Massie ekim ayının sonlarında X'te, "Trump, Hegseth'in azledilmesini önlemek için Hegseth'i görevden almalı. Onurlu olan budur" diye yazdı. Milletvekilleri döndüğünde azil maddelerini yeniden sunup sunmayacağı sorulduğunda, "Hâlâ Savunma Bakanı ise" yanıtını verdi.
Oylama, yeni Demokratların yöneteceği Kongre'nin ocak ayında göreve başlamasına kadar Cumhuriyetçilerin az farkla çoğunluğu koruduğu mevcut Temsilciler Meclisi'nde yapılacak. Azil için yalnızca basit çoğunluk gerektiğinden, Demokratlar blok halinde oy kullanırsa birkaç Cumhuriyetçinin saf değiştirmesi yeterli olacak. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi'ndeki en kıdemli Demokrat Temsilci Adam Smith, TIME'a, "Hegseth'in azledilmesini destekleyebilecek ancak bunu Trump'a karşı desteklemeyebilecek Cumhuriyetçiler var" dedi. Temsilciler Meclisi Demokrat Lideri Hakeem Jeffries, Hegseth'i "şehirden göndereceğine" söz verdi. Meclis harekete geçse bile görevden alma için Senato'da üçte iki çoğunluk gerekecek.
Trump: 'Çok iyi bir iş çıkarıyor'
Trump şimdilik Pentagon'un başındaki isme destek veriyor. Çarşamba günü Hegseth'i görevden almayı planlayıp planlamadığı sorulan Trump, "Hayır, bence çok iyi bir iş çıkarıyor" dedi. Beyaz Saray yetkilileri CNN'e, başkanın Hegseth'e her türlü azil veya soruşturma girişimine karşı mücadele etmesini söylediğini aktardı. Yetkililerden biri Trump'ın Hegseth'e, "Sen benim en iyi adamımsın" dediğini belirtti.
Hegseth, Pentagon Sözcüsü Sean Parnell aracılığıyla, "geri adım atmayacağını" ve "Başkan Trump'ın görev süresinin sonuna kadar Bakanlığa liderlik etmeye yüzde 100 bağlı olduğunu" söyledi. Bununla birlikte CBS News, Trump'ın danışmanlarına Hegseth'in görevde kalıp kalmaması gerektiğini sorduğunu bildirdi. Trump'ın bir danışmanı da Reuters'a, Hegseth'in "görevden alınma ihtimali bulunanlar arasında olabileceğini" söyledi. Danışman, "Bunun sorumlusu birileri olacak" dedi ve ekledi: "Bunun o kişi olmayacağını biliyorsunuz."
Fotoğraflar: Clash Report (arşiv)
