Yurt dışından ABD'ye uçan yolcuların artık uçağa binmeden önce bir adım daha atması gerekiyor: ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) imzalı bir beyan sunmak. Doğu Saati ile 3 Kasım saat 23.59'da yürürlüğe giren CDC emri uyarınca, ABD'ye uluslararası uçuşa binecek herkes uçuş öncesindeki 21 gün içinde Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) bulunmadığını beyan etmek zorunda. Beyanı imzalamayanların uçağa binmesine izin verilmeyecek.
Bu şart, yabancı ziyaretçilerin yanı sıra ABD vatandaşları, ABD uyrukluları ve yasal daimi oturum sahipleri için de geçerli. Düzenleme, ABD'deki bir havalimanından yalnızca aktarma yapan yolcuları da kapsıyor. CDC emri ilk olarak 22 Ekim'de yayımladı ve 28 Ekim'de değiştirerek yolcu ve kargo uçaklarındaki mürettebatın da beyan vermesi gerektiğini açıkça belirtti. Kurum, ABD halkı ve yolcular açısından genel riskin düşük olmaya devam ettiğini belirtiyor.

Kim imza atar, sizin adınıza kim imza atabilir
Yolcuların önceden herhangi bir belge yazdırması gerekmiyor. Havayolları, ABD hükümeti adına beyanı uçağa biniş sırasında veya hemen öncesinde fiziksel ya da dijital imzayla veya elektronik bir kutunun işaretlenmesi yoluyla topluyor ve belgenin bir kopyasını en az 42 gün saklamak zorunda. CDC, havayollarının kullanması için Attachment A olarak bilinen formun İngilizce ve İspanyolca doldurulabilir sürümünü yayımladı ve yolculara belgenin nasıl toplanacağını hava yolu şirketlerinden öğrenmelerini tavsiye ediyor.
Bu uygulama, yurt dışından ziyarete gelen ve İngilizce konuşmayan ebeveyn veya büyükanne-büyükbaba gibi yakınlarını getiren aileler açısından önem taşıyor. CDC, bir "yetkili temsilcinin" — ebeveyn, vasi, seyahat arkadaşı veya aynı seyahat grubundaki yetişkin bir kişinin — başkasının adına imza atmasına izin veriyor. Bir kişi, seyahat grubunun her üyesi için beyan verebilir; ancak havayollarının her kişi için ayrı kayıt tutması gerekiyor. Ebeveynler veya vasiler 18 yaşından küçük yolcular adına imza atıyor. Bir seyahat arkadaşı da engeli bulunan veya başka bir nedenle imza atamayan kişi adına imza atabiliyor. Bilgilerin girilmesine yalnızca yardımcı olan hava yolu çalışanları yolcunun temsilcisi sayılmıyor.
Kongo'da bulunmuş sayılma koşulları
Bir kişi, önceki 21 günün herhangi bir bölümünde DKC'de fiziksel olarak bulunduysa ülkede bulunmuş sayılıyor. Bu kapsamda ülkeye hava, kara veya deniz yoluyla giriş yapmak ya da ülkeden geçmek ve hatta uçaktan inmeden Kongolu bir havalimanından aktarma yapmak da yer alıyor. CDC takvim günlerini esas alıyor: Yolcunun DKC'den ayrıldığı gün 0. gün kabul ediliyor ve ABD'ye giden bir uçağa 22. günden itibaren binilebiliyor. 21 günlük süre, Ebola'nın azami kuluçka dönemini yansıtıyor.
Kural; ticari, özel, genel havacılık ve kargo uçuşları dahil ABD'ye giden tüm uçuşları kapsıyor. ABD ön kontrolü uygulanan havalimanlarından yapılan kalkışlar da düzenleme kapsamında, ancak kara sınırı geçişleri ve limanlar kapsam dışında. Porto Riko ve Guam gibi ABD toprakları yabancı ülke olarak değerlendirilmiyor. Bilerek yanlış bilgi vermek, para cezası ve hapis cezası öngören federal hukuk kapsamındaki 18 U.S.C. § 1001 uyarınca kovuşturmaya konu olabilir. Ebola hastalarını taşıyan hükümet tarafından yetkilendirilmiş tıbbi uçuşlar ile CDC'nin insani gerekçeler veya diğer önemli hükümet gerekçeleriyle muaf tuttuğu kişiler için sınırlı istisnalar bulunuyor.
Yayılmayı sürdüren salgın
Bu önlem, DKC'deki Ebola salgınının büyümeyi sürdürdüğü bir dönemde alındı. Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, kurumun 4 Kasım'daki haftalık bilgilendirmesinde ülkede 10 binden fazla vaka ve 5 bin ölüm bildirildiğini, Kenya'da dokuz ölümcül vaka ve Nijerya'da bir doğrulanmış vaka bulunduğunu söyledi. Geçen ay bir aşı denemesi başladı ve DSÖ uzmanları Bundibugyo virüsüne karşı özel olarak geliştirilen iki adayın eklenmesini tavsiye etti.
Bu beyan, salgınla bağlantılı ABD önlemlerinden yalnızca biri. CDC ayrıca karantina uygulanabilir bulaşıcı hastalığın bulunduğu ülkelerden bazı kişilerin girişini askıya alan ayrı bir emri yürürlükte tutuyor ve Ebola'dan etkilenen bölgelerden dönen yolcular için rehberlik yayımlıyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı da yeni kuralın uygulanmasını desteklemek amacıyla havayollarına bir yaptırım bildirimi gönderdi.
Fotoğraf: Wikimedia Commons. Ekran görüntüsü: ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri