- BIST10011.333+%2,81
- DOLAR50,03+%0,05
- EURO56,26+%0,56
- GRAM ALTIN6.634,70+%1,33
- FAİZ%36,00-1,00
- BİTCOİN76.659-%4,69
- 5 Kasım 202621°
- BIST10011.333+%2,81
- DOLAR50,03+%0,05
- EURO56,26+%0,56
- GRAM ALTIN6.634,70+%1,33
- FAİZ%36,00-1,00
- BİTCOİN76.659-%4,69
- 5 Kasım 202621°
Dartmouth’tan Burçin Mutlu-Pakdil, en sönük galaksileri arayacak
Türk astrofizikçi ve Dartmouth College’da yardımcı doçent olan Burçin Mutlu-Pakdil, Schmidt Sciences’ın ilk FirstLight Ödülleri’nin beş kazananından biri oldu. Ödül, ekibinin karanlık madde anlayışımızı sınayabilecek küçük ve sönük cüce galaksileri araması için beş yıl boyunca 2,5 milyon dolara kadar destek sağlayacak.
New Hampshire’daki Dartmouth College’da fizik ve astronomi alanında Türk astrofizikçi ve yardımcı doçent olan Burçin Mutlu-Pakdil, eski Google CEO’su Eric Schmidt ve eşi Wendy Schmidt tarafından kurulan kâr amacı gütmeyen Schmidt Sciences’ın ilk FirstLight Ödülleri için seçilen kariyerinin başındaki beş bilim insanından biri oldu. Ödül, bir araştırma ekibi kurup yönetmesi için beş yıla kadar yıllık 500 bin dolara, toplamda ise 2,5 milyon dolara kadar destek sağlayacak.
Schmidt Sciences, ilk ödül sahiplerini 3 Kasım’da İtalya’nın Floransa kentinde açıkladı ve beş kazananın, dış uzman komitelerinin üç aşamalı değerlendirmesinin ardından 100’den fazla başvuru arasından seçildiğini bildirdi. Ödüllerin toplamı 12,5 milyon dolara ulaşabilecek.
“Astronomideki temel sorulara yanıt verecek”
Mutlu-Pakdil, haberi X’te paylaşarak Schmidt Sciences’ın beş ödül sahibinin fotoğrafıyla duyurduğu gönderiyi yeniden yayımladı ve takipçileriyle üniversitesine kısa bir mesaj iletti.
“Bu inanılmaz gözlemevi sistemini astronomideki temel sorulara yanıt vermek için kullanacağım için heyecanlıyım” diye yazan Mutlu-Pakdil, Dartmouth’u etiketledi. Instagram’da bunu “heyecan verici bir haber” olarak nitelendiren bilim insanı, “son derece onurlu ve heyecanlı” olduğunu belirterek ödülün, “evrendeki en sönük ve en küçük galaksilerden bazılarını keşfetmek üzere heyecan verici bir yolculuğa çıkarken önümüzdeki beş yıl boyunca araştırmamızı destekleyeceğini” söyledi. Gönderinin Türkçe versiyonunda ise ekibin daha önce hiç görülmemiş galaksileri bulmak için yeni nesil teleskopları, radyo ve optik gözlemleri ve yapay zekâyı bir araya getireceğini aktardı.
Küçük galaksilerle karanlık maddeyi sınamak
“Schmidt Uçtan Uca Cüce Galaksi Keşif Hattı (SEEDD) ile Yakın Alan Kozmolojisinde Paradigma Değişimi” başlıklı proje, evrendeki en küçük, en sönük ve sayıca en fazla galaksileri arayacak. Tespit edilmesi oldukça zor olan cüce galaksiler, karanlık maddenin davranışını ve galaksilerin nasıl oluştuğunu sınamak için hassas bir araç sunuyor. Mutlu-Pakdil, çalışmayı Arizona Üniversitesi’nden David Sand ve Kanada’daki Queen’s University at Kingston’dan Kristine Spekkens ile birlikte yönetecek.
Çalışmada, yakın ötegezegenlerden patlayan yıldızlara ve optik, kızılötesi ve radyo dalga boylarında uzak galaksilere kadar çeşitli gök cisimlerini incelemek üzere tasarlanan dört tesisten oluşan yeni Eric ve Wendy Schmidt Gözlemevi Sistemi kullanılacak. Argus, Lazuli, LFAST ve DSA radyo dizisinden oluşan sistem kapsamında ekipler araştırmalarını, yazılımlarını ve ilgili çalışmalarını ücretsiz ve kamuya açık şekilde paylaşacak. Ekiplerin alacağı öğrenciler ve doktora sonrası araştırmacılar FirstLight bursiyerleri olarak adlandırılacak.
Schmidt Sciences Astrofizik ve Uzay Merkezi Direktörü Arpita Roy, “Dört yeni gözlemevi inşa etmek olağanüstü bir bilimsel girişim, ancak bunun nihai değeri araştırmacıların bu gözlemevleriyle yapacağı keşiflerde yatıyor” dedi. Roy, “FirstLight ile bu yeni imkânları önemli bilimsel çalışmalara dönüştürecek kişilere erken aşamada yatırım yapıyoruz” ifadelerini kullandı. İlk ödülün diğer sahipleri Michigan State University’den Adina Feinstein, UC San Diego’dan Griffin Hosseinzadeh, Smith College’dan Kimberly Ward-Duong ve Max Planck Radyo Astronomi Enstitüsü’nden Vivek Venkatraman Krishnan oldu.
“Burçin’in Galaksisi”nin arkasındaki bilim insanı
Mutlu-Pakdil, lisansüstü öğrencisiyken nadir görülen çift halkalı eliptik galaksi PGC 1000714’ün tanımlanmasına katkı sağlayarak ilk kez gündeme geldi. Daha sonra “Burçin’in Galaksisi” olarak anılan bu galaksi, türünün ilk örneği olarak tanımlandı ve bu tür halka sistemlerinin nasıl oluştuğuna ilişkin mevcut modeller için bir bilmece oluşturdu. Ankara’daki Bilkent Üniversitesi’nde fizik lisansını, Minnesota Üniversitesi’nde doktorasını tamamlayan Mutlu-Pakdil, 2018’de TED Fellow, 2020’de ise TED Kıdemli Fellow seçildi.
Teleskop başındaki yaşamını sosyal medyada geniş bir takipçi kitlesiyle paylaşmasıyla tanınan Mutlu-Pakdil, Amerikan astronomisindeki en görünür Türk kadınlardan biri haline geldi. FirstLight ile de yepyeni bir gözlemevi ağının nasıl kullanılacağını şekillendiren kariyerinin başındaki az sayıdaki bilim insanı arasına katıldı.
Fotoğraflar: sosyal medya; X/@bmutlupakdil; Schmidt Sciences
Ally Daily'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
