Pazar gününden pazartesiye geçen gece bir kişi, en az altı Avrupa ülkesindeki süpermarketlerin soğutma sistemlerinin kontrollerine erişerek soğutmayı durdurmalarını sağladı. Sabah olduğunda Belçika, Lüksemburg ve İsveç'teki donduruculardan sıcak hava üfleniyor, mağaza yöneticileri de bozulmuş ürünleri dışarı çıkarıyordu.
Bu, üç hafta içindeki ikinci benzer saldırı dalgası. Fransız hükümetine göre 11-12 Ekim gecesi Fransa'da yaklaşık 700 süpermarket hedef alındı; bunların arasında 300'den fazla Intermarché ve Netto mağazası vardı. Alarmlar çalışmadı, sıcaklıklar yaklaşık altı saat içinde kabaca 50°C'ye yükseldi ve bazı mağazalarda yangın çıktı.

Aynı yöntem, eski yazılım
Belçika'da Delhaize'ın soğutma sistemlerini yöneten kurulum şirketi Sabcobel'in üst yöneticisi Stephan Moelans, saldırının Fransa'dakiyle “tamamen aynı mekanizmayı” izlediğini söyledi. Evaporatörler, normalde serpantinlerdeki buzu eritmek için kullanılan buz çözme moduna geçirildi ve çalışır halde bırakıldı. Şirketinin bakımını yaptığı birkaç yüz üniteden yaklaşık 20'si etkilendi. Moelans, yalnızca bir yazılım güncellemesinin sorunu çözmeyeceğini; fiziksel değişiklikler gerektiğini ve en basit önlemin güvenli bir internet bağlantısı olduğunu belirtti.
Danimarkalı üretici Danfoss, güvenlik açığının temel olarak güncelliğini yitirmiş yazılımlarda bulunduğunu ve müşterilerine daha yeni sürümlere geçmelerini zaten tavsiye ettiğini açıkladı. Fransa'da ele geçirilen kontrol cihazları, 2021 ve 2016'da kullanım ömrünün sonuna ulaşan ve artık güvenlik düzeltmeleri almayan Danfoss AK-SM 800 ve AK-SC 355 modelleriydi. Claroty araştırmacıları geçen yıl bu cihazların giriş sayfalarına açık internet üzerinden erişilebildiğini gösterdi. Belçika ve İsveç'teki mağazalarda aynı modellerin kullanılıp kullanılmadığı resmen doğrulanmadı.
Hollanda'da bir Danfoss sözcüsü, bir gecede en az 17 şirkete ait dondurucu veya soğutma sistemlerine müdahale edildiğini söyledi. Hollandalı yayın kuruluşu NOS'a göre şirket, bu sistemlerin güvenli bir ağın arkasında olmadığını ve hâlâ varsayılan bir parola kullandığını açıkladı.
Altı ülke, sorumluluğu üstlenen yok
Belçika'da Delhaize yaklaşık 40 mağazasının, Carrefour 700 mağazasından 15'inin, Colruyt ise bağımsız işletilen beş Spar mağazasının etkilendiğini doğruladı; federal savcılık soruşturma başlattı. Euronews, sahibi Musgrave'e dayandırdığı haberinde İrlanda'da 13 SuperValu mağazasının ve Estonya'da bir Selver süpermarketinin hedef alındığını bildirdi. İsveç'te ICA, olayı siber saldırı olarak nitelendirmeden “sınırlı sayıda” mağazadan söz ederken Coop altı mağazada sorun yaşandığını açıkladı.

Hiçbir grup iki saldırı dalgasının da sorumluluğunu üstlenmedi. Fransa'daki saldırının ardından Pen Test Partners'tan Ken Munro, Reuters'a açığın canı sıkılan gençlerin bile arkasında olabileceği kadar basit olduğunu söyledi. İsveçli güvenlik uzmanı Emil Olofsson da pazartesi günkü izinsiz girişlerin arkasında amatörlerin bulunabileceğini belirtti. İsveç Ulusal Siber Güvenlik Merkezi Başkanı John Billow, Reuters'a ülkede hâlâ güncellenmesi veya yama uygulanması gereken “oldukça fazla sayıda internete açık operasyonel teknoloji cihazı” bulunduğunu söyledi. Delhaize ve Albert Heijn'in ana şirketi Ahold Delhaize ekim ayında ayrı bir siber saldırının hedefi oldu. Delhaize, iki olayın bağlantılı olup olmadığını hâlâ incelediğini açıkladı.
Fotoğraflar: TT News Agency; VRT NWS; Reuters