Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran ile ABD arasındaki çözüm arayışlarının diplomatik kanaldan sürdürülmesi gerektiğini belirterek yeni bir savaş ya da çatışma ortamına izin verilmemesi çağrısı yaptı. Fidan, Türkiye’nin Amerikalı ve İranlı muhataplarıyla savaşın bölgeye yayılmasını önlemenin yollarını görüştüğünü söyledi.
New York’ta basın toplantısı düzenleyen Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmesinde Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’ın sunduğu son öneriyi ve ABD tarafının ilk değerlendirmelerini dinlediğini aktardı. Görüşmelerin devam etmesini olumlu, henüz sonuç alınamamasını ise olumsuz gelişme olarak nitelendiren Fidan, diplomatik sürecin sürdürülmesinin Türkiye’nin Körfez’deki müttefiklerinin tutumuyla da örtüştüğünü ifade etti.
Fidan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. Oturum çalışmalarına katıldıktan sonra yaptığı açıklamada, İsrail’in uluslararası alandaki yalnızlığının sürekli arttığını söyledi. Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların yayılmasını önlemek için tüm diplomatik imkânları kullandığını belirten Fidan, ortakları ve müttefikleriyle yoğun çaba yürüttüklerini kaydetti.
İsrail’in uyguladığı adaletsizlikler ile gerçekleştirdiği katliamların geçmişte olduğu gibi karşılıksız kalmadığını savunan Fidan, uluslararası toplumun tepkilerinin somut protestolara, tutumlara ve uygulanabilir politikalara dönüşmesinde kararlı diplomasinin önemli rol oynadığını ifade etti. İsrail’in yaptırım ve hukuk alanlarında daha önce görülmemiş bir durumla karşı karşıya olduğunu söyleyen Fidan, sürecin Uluslararası Adalet Divanı ve uluslararası ceza mahkemeleri boyutlarının bulunduğunu belirtti.
Gazze için diplomatik çabalar
Türkiye’nin hedefinin Gazze’deki trajediyi derhal sona erdirmek, insani yardımları artırmak ve Filistinlilerin gelecekleri konusunda kaygı yaşamayacağı bir ortam oluşturmak olduğunu belirten Fidan, bu gelişmeleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen ve insani vicdanı küresel değerlerin merkezine alan politikanın sonucu olarak değerlendirdi.
Fidan, Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları kapsamında ABD Başkanı Donald Trump ve bölge ülkelerinin liderleriyle yaptığı görüşmelerde Gazze meselesi ile İran’la yaşanan gerilime ilişkin son gelişmelerin ele alındığını aktardı. Bu görüşmelerde, geçen yıl başlatılan Gazze barış planının karşılaştığı zorluklar ve engeller ile İsrail’in kurallara uymamasının değerlendirildiğini söyledi.
Fidan ayrıca Erdoğan’ın bölgesel barış vizyonunu, İsrail’in genişlemesinden kaynaklanan tehditleri, Gazze meselesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın aşılması için Türkiye’nin çözüm önerilerini gündeme getirdiğini bildirdi.
Mekke Savunma İttifakı adımları
Türkiye’nin "Mekke İttifakı" konusunda görüşmeler yürüttüğünü belirten Fidan, Suudi Arabistan’ı hedef alan bazı askeri tehditlerin ele alındığını söyledi. Türkiye’nin bölgede çatışmalardan uzak ve barışın hâkim olduğu bir ortam oluşturmak için çalışmalarını yoğun biçimde sürdürdüğünü kaydetti.
New York’ta yapılan "Mekke Savunma İttifakı" dışişleri bakanları toplantısı ve ittifakın kurumsal adımları hakkında bilgi veren Fidan, önemli ilerleme sağlandığını açıkladı. İttifakın iki hafta içinde genel sekreterliği belirlemeyi ve genel sekreter atamayı hedeflediğini belirten Fidan, Pakistan tarafından önerilen adayın üye ülkelerce kabul edilmesinin beklendiğini söyledi.
Toplantılarda bölgedeki gelişmelerin yanı sıra özellikle Suudi Arabistan’ı kuzeyden ve güneyden hedef alan askeri tehditlerin görüşüldüğünü aktaran Fidan, Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu’nun Riyad’da düzenlenen askeri teknik değerlendirme toplantısına katılmasının ardından kendisiyle istişare yaptığını ve sonuçları Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunduğunu belirtti.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yüksek profesyonelliğe, herhangi bir tehdide karşılık verecek imkân ve deneyime sahip olduğunu söyleyen Fidan, buna rağmen Türkiye’nin daha barışçıl ve çatışmalardan uzak bir ortam oluşturmak için çalışmayı sürdüreceğini ifade etti.
Irak’taki silahlı gruplar ve Başika
Irak hükümetinin ülkedeki tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını siyasi hedef olarak belirlemesini memnuniyetle karşıladıklarını belirten Fidan, Türkiye’nin bu yaklaşımı desteklediğini söyledi. Bu hedef kapsamında Sincar’da bulunan ve PKK ile bağlantılı yönetimlerin kontrolündeki unsurların da yer aldığını ifade etti.
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin New York’taki Türk Evi’nde bir araya geldiğini aktardı. Türkiye’nin Irak’ın kuzeyindeki Başika üssündeki askeri varlığının, daha önce Iraklılarla terörle mücadele iş birliği amacıyla yapılan davet üzerine başladığını belirtti.
Irak’ın terör ve silahlı grupların sona erdirilmesine yönelik yol haritası uygulandığında Türkiye’nin bölgedeki varlığını kademeli olarak azaltıp sona erdirmeye yönelik planlar yapacağını söyleyen Fidan, Erdoğan’ın Irak Başbakanı ile görüşmesinde bu yaklaşımı teyit ettiğini kaydetti.
