ABD’nin North Carolina eyaletindeki Asheville kentinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankaları Toplantısı, ortak bildiri üzerinde tam uzlaşma sağlanamadan sona erdi. Görüşmelerde küresel büyüme, borç yükü ve küresel dengesizlikler öne çıktı.
Ortak bildiri yerine ABD tarafından G20 Başkanlık Açıklaması yayımlandı. Açıklamada, devam eden çatışmalara karşın küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğu belirtildi; bürokrasinin azaltılması, yapay zeka yatırımlarının desteklenmesi ve enerji ile gıda gibi kritik tedarik zincirlerinin güvence altına alınması gerektiği ifade edildi.

ABD başkanlığının öncelikleri
Toplantı öncesinde ABD Hazine Bakanlığından bir yetkili, küresel dengesizliklerin azaltılması ve devlet borçlarının yeniden yapılandırılması konularındaki görüş ayrılıklarının ortak metin hazırlanmasını güçleştirebileceğini söyledi. Yetkili, metnin ABD’nin çıkarlarıyla "Önce Amerika" önceliklerini yansıtması gerektiğini, uzlaşma sağlanamaması durumunda görüşmelere dair bir açıklama yayımlanabileceğini belirtti.
Başkanlık açıklamasında, özel sektör temsilcilerinin toplantılara katılımıyla işletmelerin büyümesi ve yenilikçiliğin önündeki idari engellerin kaldırılmasına odaklanıldığı kaydedildi. Küresel dengesizliklerin ekonomik istikrar için tehdit oluşturduğu belirtilerek, ihracata aşırı bağımlı ülkelere iç tüketimi artıracak reformlar yapmaları çağrısı yapıldı.
Gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü azaltmak için G20 Ortak Çerçevesi’nin daha hızlı ve şeffaf uygulanması gerektiği ifade edildi. Dünya genelinde finansal okuryazarlığın geliştirilmesi de açıklamada yer alan başlıklar arasında bulundu.
Çin dört maddeye şerh düştü
Çin, enerji ticareti ile jeopolitik çatışmaların ele alındığı dördüncü maddeye karşı çıktı. Pekin yönetimi ayrıca küresel dengesizlikler konusunda iç tüketimi sınırlayan piyasa dışı politikaların kaldırılmasını öngören 10’uncu maddeye, bu dengesizliklerde Uluslararası Para Fonu denetimini savunan 11’inci maddeye ve borç yapılandırma süreçlerini düzenleyen 13’üncü maddeye şerh düştü.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, basın toplantısında ortak bir bildiri yayımlanmasını istediğini ancak tam fikir birliğine ulaşılamadığını açıkladı. Bessent, Çin dışındaki üyelerin uzlaştığını ve G20 Başkanlık Açıklaması’nın 19 üye açısından önem taşıyan konuları yansıttığını söyledi.
Bessent, Çin’i dünyanın en büyük ve sürdürülemez cari fazlasına sahip ülkesi olarak nitelendirdi ve Pekin’in bildiride muhalif konumda olduğunu belirtti. Rusya’dan temsilcilerin toplantılara davet edilmesiyle ilgili soruya ise bu durumun bazı Avrupalılarda hoş olmayan bir izlenim oluşturduğunu, buna rağmen diyalog ve etkileşimin önemini koruduğunu söyledi.
IMF’den borç ve dengesizlik değerlendirmesi
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, toplantının ardından yayımladığı yazılı açıklamada ülkelerin ekonomik görünüm ve riskler bakımından önemli farklılıklar taşıdığını belirtti. Georgieva, enerji arz şokunun sona ermediğini, küresel kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 100’üne ulaştığını ve birçok ülkede dezenflasyonun duraksadığını kaydetti.
Georgieva, merkez bankalarının fiyat istikrarına odaklanması, mali otoritelerin güvenilir orta vadeli mali konsolidasyon planları hazırlaması ve yapısal reformlarla büyümenin önündeki engelleri kaldırması gerektiğini vurguladı.
Gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkelerde yüksek refinansman ihtiyacı ile artan borç servis maliyetlerinin altyapı, sağlık ve eğitim harcamalarını kısıtladığını söyleyen Georgieva, borç yapılandırma süreçlerinin iyileştirilmesi ve ülkelerin mali dayanıklılığının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
IMF Başkanı, küresel aşırı dengesizliklerin 2025’te gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 0,7’si kadar artarak son 10 yılın en büyük yükselişini kaydettiğini de ifade etti. Georgieova, kalıcı bir dengelenme sağlanması için hem cari fazla hem de cari açık veren ülkelerde eş zamanlı politika adımlarına ihtiyaç bulunduğunu söyledi.