İşgal altındaki Batı Şeria’da uygulanması planlanan E1 yerleşim projesine ilişkin ilk ihale yayımlandı. İsrail hükümeti, itiraz eden taraflara önceden bildirimde bulunmadan yayımladığı ihaleyle 1.234 konutun inşasını öngördü.
Önceki ABD yönetimlerinin baskısı nedeniyle dondurulan proje, Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından Eylül 2025’te onaylandı. Projenin, işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı keserek bölgeyi fiilen ikiye böleceği belirtiliyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, E1 projesi için inşaat ihaleleri yayımlanmasını kabul edilemez olarak nitelendirdi. AB’nin projeye uzun süredir karşı çıktığını belirten von der Leyen, E1’in Batı Şeria’yı böleceğini, Filistin topraklarının coğrafi devamlılığını bozacağını ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacağını söyledi.
Von der Leyen, iki devletli çözüme dayanan adil ve kalıcı bir barışa bağlılıklarının sürdüğünü ifade etti.
Ortak açıklamaya 14 ülke katıldı
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Kanada ve Norveç’in 20 Ağustos’ta yayımladığı ortak açıklamaya Avustralya, Yeni Zelanda, İsveç, Belçika, Avusturya ve İspanya da daha sonra katıldı. AB Komisyonu ile Yunanistan’ın imzacılar arasına eklenmesiyle açıklamayı destekleyen ülke sayısı 14’e yükseldi.
Açıklamada, İsrail hükümetinin E1 projesi çerçevesinde inşaat ihaleleri yayımlama kararı kabul edilemez olarak tanımlandı. Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğu belirtilerek İsrail hükümetine planları geri çekmesi ve yerleşimlerin genişletilmesine son vermesi çağrısı yapıldı.
E1 projesinin planlanan kapsamı
E1 projesi, Doğu Kudüs yakınındaki Maale Adumim yerleşim birimini Batı Kudüs’e giden yola bağlamayı amaçlıyor. Proje alanı, Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria tarafında yer alan ve tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün parçası kabul edilen Ayzeriye Mahallesi’nin yakınına kadar uzanıyor.
Bölgede proje kapsamında 4 binden fazla konut ve otel yapılması planlanıyor. Bu amaçla 1999’da 12 bin dönüm Filistin toprağının alındığı aktarılıyor.
