Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamu harcamalarını sıkılaştırmayı ve mali disiplini güçlendirmeyi amaçlayan tedbirler kapsamında 2024 ve 2025 yıllarında yaklaşık 484 milyar lira (11,8 milyar dolar) tasarruf edildiğini açıkladı.
Bu tutar, Türkiye'nin harcamaları kontrol altına almayı, kamu kaynaklarının verimli kullanımını artırmayı ve dezenflasyon sürecini desteklemeyi amaçlayan daha geniş ekonomik stratejisinin bir parçası olarak 2024'te başlatılan kamu tasarruf programının kapsamını ortaya koyuyor.
Şimşek'in paylaştığı verilere göre 484 milyar liralık tasarruf, altı bakanlığın 2026 yılı bütçelerinin toplamını aşıyor. Bu bakanlıklar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı.
Kamu kurumlarında harcama kontrolleri uygulanıyor
Hükümetin tasarruf tedbirleri; resmi taşıtlar, kamu binaları, ekipman alımları ve enerji tüketimi dahil olmak üzere çok çeşitli kamu harcamalarını kapsıyor.
Mevcut program, önceki tasarruf girişimlerinden farklı olarak kamu kurumlarının tedbirleri uygulayıp uygulamadığını izlemek amacıyla merkezi takip, raporlama, denetim ve uyum mekanizmalarını da içeriyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, programın kamu kurumları genelindeki uygulamasını izlemek için Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi'ni kurdu.
Sistem kapsamında 260 kamu idaresinden alınan veriler izlenirken, şimdiye kadar 2.016 harcama biriminde denetim gerçekleştirildi.
Bu denetimler sonucunda hazırlanan raporlar Cumhurbaşkanlığı ve ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılıyor.
Tedbir kapsamındaki harcamaların payı yüzde 2,9'a geriledi
Programın etkisini gösteren en açık göstergelerden biri, tasarruf tedbirleri kapsamındaki harcamaların toplam bütçe içindeki payının azalması oldu.
Faiz ve depremle ilgili harcamalar hariç tutulduğunda, bu harcama kalemlerinin uzun vadeli ortalama payı yaklaşık yüzde 4,6 seviyesindeydi.
Bu oran 2024'te yüzde 3,1'e gerilerken 2025'te yüzde 2,9'a düştü.
Hazine ve Maliye Bakanlığının hesaplamalarına göre bu azalmanın iki yıllık dönemdeki kümülatif mali etkisi, mevcut fiyatlarla yaklaşık 484 milyar lira oldu.
Bu nedenle 484 milyar liralık tutar, Hazineye giren ilave gelir olarak yorumlanmamalı. Bu tutar, hedeflenen kamu harcamalarının bütçe içindeki tarihsel payının altında tutulmasıyla oluşturulan tahmini mali alanı ifade ediyor.
Tasarruf, akaryakıt vergisi desteğinin tahmini maliyetini aşıyor
Tasarrufun büyüklüğü, Türkiye'nin akaryakıt fiyatlarını istikrara kavuşturmaya yönelik tedbirlerinin mali etkisiyle de karşılaştırıldı.
Küresel petrol fiyatlarındaki artışın tüketiciler üzerindeki etkisini sınırlamak için kullanılan kademeli akaryakıt vergisi mekanizmasının, mevcut tahminlere göre 2026 sonuna kadar yaklaşık 372 milyar lira kamu gelirinden vazgeçilmesine yol açması bekleniyor.
2024-2025 döneminde sağlanan 484 milyar liralık tasarruf, bu mekanizmanın tahmini maliyetini aşıyor.
Şimşek mali disiplini ve dezenflasyonu vurguladı
Şimşek, mali disiplinin güçlendirilmesi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının hükümetin öncelikleri arasında yer almaya devam ettiğini söyledi.
Hükümet, tasarruflarla oluşturulan mali alanı öncelikli alanlara yönlendirirken harcama kontrollerini ve tasarruf tedbirlerini sürdürmeyi planlıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, daha sıkı harcama disiplinini Türkiye'nin devam eden dezenflasyon sürecini destekleyen daha geniş ekonomik programın önemli bir unsuru olarak değerlendiriyor.
Programın ilk iki yılında tahmini olarak 484 milyar lira tasarruf sağlanmasının ardından Ankara, kamu harcamalarının daha sıkı izlenmesi ve kamu kurumlarında verimliliğin artırılmasına yönelik çalışmaların süreceği mesajını verdi.
