NATO karargâhı ve Avrupa Birliği'nin başlıca kurumlarına ev sahipliği yapan Belçika, cuma günü kapsamlı bir hükümet krizinin eşiğinden döndü. Kral Philippe, Başbakan Bart De Wever'in istifasını reddetti ve koalisyonunun tıkanan bütçe görüşmelerini derhal yeniden başlatmasını istedi.
Kraliyet Sarayı, ikilinin 6 Kasım'da görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Kral, Başbakanın istifasını reddetmeye ve kendisinden bütçe görüşmelerine derhal yeniden başlamasını istemeye karar verdi" ifadelerini kullandı. Flaman milliyetçisi muhafazakâr De Wever, 16 Kasım Pazartesi günü Kral'a rapor verecek.
Beş parti liderinden resmî taahhüt
De Wever, beş partili koalisyonunun 2027 bütçesi üzerinde anlaşamamasının ardından 2 Kasım'da istifasını sundu. Kral kararını erteledi ve hafta boyunca hükümetteki beş partinin liderleriyle istişarelerde bulundu. Saraya göre beş lider de gelecek üç yıl için sağlam bir bütçe planı üzerinde anlaşma konusundaki kararlılıklarını yineledi. Liderler ayrıca partilerinin taviz vermeye hazır olduğuna dair Kral'a "resmî bir taahhüt" verdi. Kral da sosyal uyumu korumak ile ekonomik büyümeyi teşvik etmek arasında adil bir denge kurulması gerektiğini vurguladı.

De Wever cuma sabahı Kraliyet Sarayı'na geldi, Kral'la bir saatten fazla görüştü ve açıklama yapmadan ayrıldı. Brüksel araştırma merkezi CRISP'ten Caroline Sägesser, The Parliament Magazine'e yaptığı açıklamada başbakan ile Kral'ın, parti liderlerinin "Başbakana hayır demektense Kral'a hayır demekte daha fazla zorlanacağı" hesabını yaptığını söyledi.
Borç, bütçe açığı ve AB kuralları
Gündemde, De Wever'in 2029'a kadar bulmak istediği yaklaşık 10 milyar avroluk tasarruf veya yeni gelir bulunuyor. The Brussels Times'a göre Belçika'nın bütçe açığı gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5,2'si seviyesinde ve bu oran avro bölgesindeki en yüksek seviye. Ülkenin borcunun bu yıl GSYH'nin yüzde 110'unu aşması bekleniyor. Belçika, 2024'ten bu yana AB'nin aşırı açık prosedürü kapsamında bulunuyor ve 2029'a kadar bütçe açığını GSYH'nin yüzde 3'ünün altına indirmesi bekleniyor.
Belçika Federal Borç Ajansı Direktörü Jean Deboutte, VRT'ye yaptığı açıklamada Belçika ile Almanya'nın tahvil getirileri arasındaki farkın haftanın başında yaklaşık 10 baz puan arttığını ve bunun "tamamen görüşmelerin başarısız olmasından" kaynaklandığını söyledi. AP, hükümetin savunma harcamalarını artırmak istediği bir dönemde yükselen faiz maliyetlerinin önemli bir zorluk oluşturduğunu belirtti.
Arizona'nın adını taşıyan koalisyon
Sözde Arizona koalisyonu, beş partinin renklerinin ABD'nin Arizona eyaletinin bayrağındaki renklerle örtüşmesi nedeniyle bu adı aldı. Şubat 2025'te göreve başlayan koalisyon; De Wever'in N-VA'sını, Fransızca konuşan liberal Reform Hareketi'ni (MR), merkezdeki Les Engagés'yı, Flaman sosyalistleri Vooruit'i ve Flaman Hristiyan Demokratları CD&V'yi bir araya getiriyor. Vooruit, CD&V ve Les Engagés en zengin kesimin daha fazla katkıda bulunmasını isterken N-VA ve MR yeni vergilere karşı çıkıyor. MR ayrıca katma değer vergisinde önerilen artışı veto etti.
MR lideri Georges-Louis Bouchez cuma günü erken seçime gitmenin "tamamen sorumsuzca" olacağını söyledi. Bouchez, "Bu ülkede 348 milyar avroluk kamu harcaması var. Dolayısıyla 348 milyarın içinden 10 milyar bulmayı başaramayacağımızı söylemek pek makul değil" dedi. Muhalefetteki Sosyalistlerin lideri Paul Magnette ise hükümete yönünü değiştirmesi için 10 günü kullanma çağrısı yaptı.
16 Kasım'a kadar ne olursa olsun Belçika, gelecek yıla hükümetin önceki yılın bütçesinin her ay on ikide birini harcamasına izin veren acil durum sistemi "geçici on ikide birler" ile başlayacak. De Wever perşembe günü milletvekillerine bunun hükümeti için "korkunç bir başarısızlık" olduğunu söyledi. De Wever, "Yalnızca bu görevi önceliklendiren bir hükümetin Başbakanı olmak istiyorum; aksi hâlde bunun tamamen bir anlamı yok" dedi.
Fotoğraflar: The Brussels Times aracılığıyla Belga/Nicolas Maeterlinck; La Libre aracılığıyla Belga