New York, kendi yasama organının çıkardığı zorunlu iklim yasasını yumuşatan ilk eyalet oldu. Değişiklik, Vali Kathy Hochul’un talebi doğrultusunda kabul edildi ve eyaletin emisyon hedeflerine ulaşmak için kendisine on yıl ek süre tanıdı.
2019 tarihli yasa, New York’un sera gazı salımını 2030’dan önce 1990 seviyelerine göre yüzde 40 azaltmasını öngörüyordu. Ancak eyalet, özellikle doğalgaza bağımlılığı azaltmakta geride kalınca, hedefi tutturmak için yasa metni yeniden yazıldı.
Öne çıkanlar
- New York, iklim yasasını zayıflatan ilk eyalet olarak kayıtlara geçti.
- Yeni düzenleme, emisyon hedefini yüzde 60 düşüşe ve 2040 yılına taşıyor.
- "Cap-and-invest" sisteminin başlangıcı da 2028’e ertelendi.
- Doğalgazın emisyon hesabındaki ağırlığı azaltıldı.
- Değişiklikler, yükselen fatura ve yakıt maliyetlerine karşı savunuldu.
Hedef ertelendi, hesap değişti
Yeni bütçe anlaşmasıyla eyaletin 2040 yılına kadar emisyonlarını yüzde 60 azaltması hedeflendi. Bu, önceki 2030 hedefinin yerine geçen daha uzun vadeli bir takvim anlamına geliyor.
Ayrıca, kirletenlerden ücret toplayıp bu geliri iklim projelerine aktarması planlanan "cap-and-invest" sisteminin devreye giriş tarihi 2028’e çekildi. Sistem; elektrik santralleri, petrol terminalleri ve benzeri kaynakları kapsayacak şekilde tasarlanmıştı.
Yasa değişikliği yalnızca süreyi uzatmadı, muhasebe yöntemini de değiştirdi. New York artık dışarıdan ithal edilen fosil yakıtların üretim aşamasındaki kirliliğini önceki kadar ağır biçimde saymayacak.
Bu değişiklik, eyaletin doğalgaz ithalatına dayanması nedeniyle kâğıt üzerindeki emisyonu bir anda yaklaşık yüzde 15 azaltacak. Önceki sistemde Pennsylvania gibi başka eyaletlerdeki doğalgaz sahalarından sızan metan da New York’un salımı olarak hesaplanıyordu.
Metan hesabı da değişti
Eski sistem, metana da 20 yıllık ısınma etkisi üzerinden yüksek ağırlık veriyordu. Yeni düzende 100 yıllık çerçeve kullanılacak. Bu da özellikle hayvancılık ve çöp depolama alanlarının payını düşürecek.
Metan, karbondioksite göre çok daha hızlı ısınma etkisi yaratsa da atmosferde daha kısa süre kalıyor. Yeni hesap yöntemi, birçok bilim insanının uzun vadeli ısınmayı daha doğru yansıttığını savunduğu uluslararası standartlarla da uyumlu hale geliyor.
Ancak düzenlemeye rağmen New York’un eski 2030 hedefine ulaşma ihtimali kalmadı. Eyalet, özellikle otomobiller, elektrik üretimi ve konut kaynaklı salımlarda yeterince ilerleme sağlayamadı.
Doğalgaz, eyalet elektriğinin yaklaşık yarısını sağlıyor. New York kentindeki ve banliyölere yayılan büyük apartmanların neredeyse tamamında da ısınmada doğalgaz kullanılıyor. Bu nedenle eyaletin fosil yakıtlardan tamamen çıkması, binlerce binanın elektrikli sistemlere geçirilmesini gerektiriyor.
Faturalar ve siyaset arasında
Hochul, değişiklikleri artan yaşam maliyetlerine karşı bir koruma olarak savundu. Eyaletin mahkeme kararıyla verilen emisyon hedeflerini mevcut koşullarda zorlayıcı bulduğunu, ağır vergi ve fiyat baskısının hane bütçelerini zorlayacağını söyledi.
İklim yasasını destekleyen bazı milletvekilleri ve çevre savunucuları ise değişikliğin, kendilerine yeterli tartışma fırsatı verilmeden dayatıldığını belirtti. Muhaliflere göre süreç, New York’un iklim politikası açısından yön değiştiriyor.
Buna karşılık bazı uzmanlar, ulusal ve küresel enerji dönüşümünün yavaşlaması nedeniyle yasal hedeflerin zaten son derece zor hale geldiğini düşünüyor. Eski bir çevre ekonomisti olan Al McGartland, hedefin tutturulmasının ekonominin gidişatı nedeniyle güçleştiğini, yine de değişikliğin konuya daha dikkatli bakmak için zaman kazandırabileceğini söyledi.
Bağlam: New York, 2019’da kabul edilen iklim yasasıyla ABD’de en iddialı emisyon azaltım hedeflerinden birini belirlemişti. Son değişiklik, eyaletin bu hedefe ulaşmak için önceki takvimden uzaklaştığını ve iklim politikasında daha gevşek bir döneme girdiğini gösteriyor.
Eyaletin en büyük sorunu ise temiz elektrik üretimini yeterince hızlı büyütememesi. Doğalgaz santrallerinin yerini rüzgâr ve güneş gibi emisyonsuz kaynakların alması gerekiyor, ancak bunun için altyapı ve yatırım sürecinin hızlanması şart görünüyor.