California Valisi Gavin Newsom, ABD’nin İsrail’e yönelik askeri yardımında insan hakları koşullarının uygulanması çağrısı yaptı. Newsom, cumartesi günü New Hampshire’da 2028 başkanlık seçimleri için olası adaylık hazırlığı kapsamında yürüttüğü kampanya sırasında, bu yaklaşımın Demokrat Parti içinde giderek daha fazla kabul gördüğünü söyledi.
Newsom’un gerekçeleri arasında Batı Şeria’daki yerleşimci şiddeti ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığını belirttiği politikaları yer aldı. California Valisi, "Yardım koşula bağlanmalı" dedi.
Gazze savaşı ve Netanyahu eleştirisi
Newsom, Netanyahu’nun İsrail’i hem dünyanın geri kalanından hem de giderek Amerikan halkından uzaklaştırdığını savundu. Netanyahu’nun neden olduğu zararı "hesaplanamaz" olarak tanımlayan Newsom, İsrail’in Gazze’deki savaşını "ahlaki bir felaket" şeklinde nitelendirdi.
California Valisi, hangi askeri yardım kalemlerinin koşula bağlanması gerektiğini açıkça belirtmedi. Ancak Demir Kubbe gibi savunma sistemleriyle saldırı amaçlı silahlar arasında ayrım yapılması gerektiğini ifade etti.
Leahy düzenlemesine atıf
ABD yardımının insan hakları ilkelerini ilerletmesi gerektiğini söyleyen Newsom, yabancı askeri birliklere ağır insan hakları ihlalleriyle bağlantılı oldukları durumda ABD hükümeti tarafından fon sağlanmasını yasaklayan 1997 tarihli federal Leahy düzenlemesine işaret etti.
Demokratlar içindeki silah yardımı itirazları
Newsom’un açıklaması, Demokrat Parti içinde İsrail’e silah transferlerine karşı itirazların güçlendiği bir dönemde geldi. Senato Demokratlarının çoğu ilkbaharda bir silah satışını engelleme girişimini destekledi. 100’den fazla Temsilciler Meclisi Demokratı ise temmuz ayında ayrı bir öneriye karşı çıktı.
Newsom, İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimin ABD’deki yardım tartışmasına etkide bulunabileceğini söyledi. Seçim sonucunun, askeri yardım konusundaki siyasi değerlendirmelerde rol oynayabileceğini belirtti.
Newsom’un İsrail’e ilişkin önceki tutumu
California Valisi daha önce Netanyahu’yu eleştirmiş, ancak İsrail’e desteğini sürdürmüştü. Newsom, 2023’te İsrail’i ziyaret ederek Hamas’ın saldırısından kurtulanlarla görüşmüştü.
Newsom ayrıca mart ayında İsrail’i "apartheid devleti" olarak nitelendirmesinden duyduğu pişmanlığı açıklamıştı.