Obama Başkanlık Merkezi’nin mali yapısı, açılış günleri yaklaşırken yeniden tartışma konusu oldu. Merkezin arkasındaki vakfın, kamuya ait arazinin devri sırasında söz verdiği 470 milyon dolarlık güvence fonunu hâlâ tam olarak oluşturmadığı belirtiliyor.
Chicago’nun Güney Yakası’ndaki 19,3 dönümlük Jackson Park bölümünü 99 yıllığına devralan vakıf, bu anlaşma kapsamında belediyeye yalnızca 10 dolar ödedi. Anlaşmada yer alan güvence fonunun, proje finansmanında bir tür emniyet supabı olarak işlemesi bekleniyordu.
Kamuya açık son beyanlarda rezerv fonunda 2021 yılında yalnızca 1 milyon dolar bulunduğu, bu rakamın da büyük ölçüde değişmediği öne çıkıyor. Projenin maliyeti ise ilk tahminlerdeki yaklaşık 330 milyon dolardan 2021 verilerine göre en az 850 milyon dolara kadar yükseldi.
Bu tablo, merkezin mali yapısına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Eleştiriler, güvence fonunun tam da olası riskleri karşılamak için oluşturulması gerektiğini savunuyor.
Illinois Cumhuriyetçi Parti Başkanı Robert Grogan, merkezin dışında yaptığı değerlendirmede vakfın yüz milyonlarca dolarlık güvence sözü verdiğini, buna karşın fonun hâlâ 1 milyon dolar seviyesinde kaldığını söyledi. Grogan, bu durumun verilen sözün tutulup tutulmadığına dair kuşkuları artırdığını ifade etti.
Merkeze iş yapan bazı yüklenici ve taşeron şirketler de ödeme anlaşmazlıkları yaşadıklarını ve ciddi zararlarla karşı karşıya olduklarını ileri sürüyor. İnşaat firmalarının yüz binlerce dolardan milyonlarca dolara uzanan kayıplar bildirdiği aktarılıyor.
Adamson Plumbing Başkanı Mike Owen, şirketinin yaklaşık 4 milyon dolar ekside olduğunu söyledi ve gereksiz yeniden iş yapma, gecikmeler ile 100’den fazla değişiklik talebinin mali yükü artırdığını anlattı. Afrika Kökenli Amerikalı Yükleniciler Derneği Başkanı Omar Shareef de bazı siyah ortaklı taşeronların projeden dolayı finansal sıkıntı yaşadığını belirtti.
Vakfa göre ise proje şehirle yapılan anlaşmaya uygun şekilde ilerliyor. Vakıf, anlaşmanın bir güvence fonu kurulmasını şart koştuğunu ancak belirli bir dolar hedefi koymadığını savunuyor.
Vakıf ayrıca merkezin tamamen özel bağışlarla finanse edildiğini ve önümüzdeki yıllarda güvence fonuna önemli yatırımlar yapmayı planladığını açıkladı. Kurumun daha önce kamuoyuyla paylaşılan 2020 yıllık raporunda, 470 milyon dolarlık bölümün vakfın faaliyetleri ve merkezin gelecek kuşaklara taşınması için ayrılacağı belirtilmişti.
Merkezin içinde müze kulesi, dijital kütüphane, spor alanları, toplantı salonları ve vakıf ofisleri bulunuyor. İşletmenin ilerideki günlük yönetimi de vakfın sorumluluğunda olacak.
Hukuk profesörü Richard Epstein ise güvence fonunun gelecekteki masrafları karşılamak için tasarlandığını, henüz dolmamış olmasının merkezin bakım ve güvenlik yüklerine ilişkin tartışmaları canlı tuttuğunu savundu.
