ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’ya yönelik bazı yaptırım ve tarifeleri geçici olarak kaldıran kararının kesinleşmediğini açıklarken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio nihai karar öncesinde 60 güne kadar değerlendirme süresi kullanılacağını söyledi.
Rubio, Rusya bağlantılı önlemlerin küresel ekonomi ve ABD ekonomisi üzerindeki etkisinin inceleneceğini belirtti. Bakan, bu açıklamayı Özbekistan’a gitmek üzere uçağa binmeden önce yaptı.
Trump kararını henüz kesinleştirmedi
Trump’ın cuma günü imzaladığı başkanlık kararnamesi, Rusya’dan yapılan ihracatla bağlantılı bazı yaptırım ve tarifeleri geçici olarak kaldırdı. Kararname, uygulamanın ne kadar süreyle askıya alındığını açıkça belirtmedi.
Trump, Florida’daki Palm Beach kentinde bulunan Mar-a-Lago kulübünde gazetecilere, bir gün önce yürürlükten kaldırdığı önlemler konusunda son kararını henüz duyurmadığını söyledi. "Kararımın ne olduğunu çoğunuz henüz bilmiyorsunuz ama bunu çözeceğiz, siz de öğreneceksiniz" dedi.
Graham Yasası’nın kapsamı
Önlemler, Rusya’ya baskı kurulmasını isteyen Kongre üyelerinin girişimiyle geçen ay kabul edilen Graham Yasası kapsamında planlanıyordu. Yasa, Rus mallarına tarifeler uygulanmasını ve Rus petrolü ile doğal gazını satın alan ülkelere yaptırım getirilmesini öngörüyor.
Söz konusu önlemlerin gelecek hafta yürürlüğe girmesi bekleniyordu. Rubio, 60 günlük incelemenin yaptırım ve tarifelerin dünya ekonomisi ile ABD ekonomisi üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçladığını söyledi.
Hindistan ve Ukrayna’dan tepki
Graham Yasası’nın Rusya’dan enerji alan ülkelere tarifeler içermesi, uygulamanın kapsamına ilişkin ek sorunlar doğuruyor. Rubio, ABD’nin önemli ortaklarından Hindistan’ın enerji tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesine karşın Rus petrolüne büyük ölçüde bağlılığını sürdürdüğünü belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Trump’ın kararını eleştirdi. Zelenskiy, kararın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i cesaretlendireceğini ve savaşı uzatacağını savundu.
Güney Carolina Cumhuriyetçi Senatörü Darline Graham da Trump’ın kararına katılmadığını söyledi. Graham, Trump’ın gelecek hafta gerçekleştireceği kampanya ziyareti sırasında konuyu kendisiyle görüşmeyi planladığını belirtti ve "Ben Rusya üzerindeki baskının sürdürülmesini tercih ederdim. Çünkü Putin’e ve Rusya’ya güvenmiyorum" dedi.
ABD-Rusya dizel anlaşması
Rubio, küresel piyasalardaki dizel arzını artırmayı ve yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi hedefleyen ayrı bir ABD-Rusya anlaşmasını da savundu. Trump, bu anlaşma kapsamında Rusya’nın başlangıçta ABD’ye 300 bin metrik tondan fazla dizel göndereceğini, sevkiyatların kasım ayında ve sonraki dönemde süreceğini söyledi.
Rubio, dizelin bir şekilde satılacağını ve asıl farkın ABD’nin bu arzın ne kadarını alacağı olduğunu ifade etti. Bakan, yaptırım muafiyeti ile dizel anlaşmasının, Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmaların küresel enerji arzında yarattığı sorunları yönetmenin zorluğunu gösterdiğini belirtti.
Rubio ayrıca dünyadaki çatışmaların birbirini etkilemeye başladığını söyledi. Trump’ın yaptırım kararı, enerji fiyatları üzerindeki baskının sürdüğü ve kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde ekonomik etkilerin değerlendirildiği bir dönemde alındı.
