Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nin son gününde konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, genişletilmiş BRICS üyeleri ile ortak ülkelere sanayi ve tedarik zincirlerini istikrarlı ve kesintisiz tutma çağrısı yaptı.
İki günlük zirvenin "Kapsayıcı küresel büyümenin geleceğini şekillendirmek: Dayanıklılık, yenilik, işbirliği ve sürdürülebilirlik" başlıklı açık oturumunda söz alan Şi, deniz taşımacılığının Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerden etkilendiğine işaret etti. Çin Devlet Başkanı, bu durumun tedarik zincirlerinde istikrarın korunması gerektiğini gösterdiğini söyledi.
Küresel Güney için çok taraflılık çağrısı
Şi, gelişmekte olan piyasalara dayanan ve Küresel Güney ile bağlantılı genişletilmiş BRICS yapısının avantajlarının değerlendirilmesini istedi. Karşılıklı fayda ve kazan-kazan sonuçları için açıklık ile işbirliğinin sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Küresel Güney ülkelerinin dünyayı çok kutupluluğa taşıyan temel güçlerden biri haline geldiğini ifade eden Şi, ülkeleri çok taraflılığı ve uluslararası hukukun üstünlüğünü savunmaya çağırdı. Uluslararası kuralların tüm ülkelerin ortak katılımıyla hazırlanması gerektiğini söyledi.
"Güçlü olan haklıdır" anlayışının uzun süre önce geride bırakılması gerektiğini belirten Şi, Birleşmiş Milletlerin otoritesi ile rolünün korunmasını istedi. Çok taraflı kurumların verimliliğini artıracak reformlara destek verilmesi çağrısında da bulundu.
Finans ve ticarette reform önerisi
Uluslararası finans mimarisinin geliştirilmesi gerektiğini söyleyen Şi, gelişmekte olan ülkelerin temsil ve karar alma gücünün artırılmasını talep etti. Dünya Ticaret Örgütünde doğru yönde reform yapılması gerektiğini belirten Şi, Çin’in gönüllü ve tek taraflı dışa açılımı ilerletmeyi sürdüreceğini açıkladı.
Yeni Kalkınma Bankasının işleyişi ve gelişiminin desteklenmesini isteyen Şi, Küresel Güney ülkeleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısı yaptı. Genişletilmiş BRICS ülkelerinin entegre piyasalar oluşturması ve pratik işbirliği için sağlam bir temel kurması gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ ve dijital sanayi planları
Şi, Küresel Güney ülkelerinin geniş bir uzlaşıya dayanan küresel yapay zekâ yönetişimi çerçevesi oluşturma çalışmalarını hızlandırması gerektiğini söyledi. Çin’in BRICS için yapay zekâ açık kaynak bölgesi kurulmasına öncülük edeceğini açıklayan Şi, blok ülkeleri için dijital sanayi bulut platformunun geliştirilmesini destekleyeceğini belirtti.
Geleneksel sanayilerin geliştirilmesi, yeni sektörlerin büyütülmesi ve geleceğin sektörleri için ileriye dönük planlar hazırlanması çağrısında bulunan Şi; bilim ve teknoloji alanında yetenek geliştirme, akıllı üretim, dijital sanayi, ticaret ve yatırımların kolaylaştırılması ile açık ve kapsayıcı yapay zekâ konusunda girişimler önerdi.
Çin Devlet Başkanı ayrıca BRICS mühendis eğitimi ittifakı kurulmasını ve BRICS ülkeleri arasında özel ekonomik bölgeler ortaklığı oluşturulmasını teklif etti.
Çin’in ev sahipliği planları
Şi, Çin’in 2027’de BRICS Hizmet Ticareti Forumu’na ev sahipliği yapacağını duyurdu. Pekin’in gelecek yıl bloğun yıllık zirvesini de düzenlemesi planlanıyor.
