Trump, Katar Başbakanını ağırlarken İran anlaşması seçim sonrası sınavda

ABD Başkanı Donald Trump, Doha'nın İran savaşını sona erdirmek için aşamalı bir planı ilerlettiği sırada, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile pazartesi günü Oval Ofis'te görüşüyor. Basına kapalı görüşme, Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da kontrolü kazanmasından günler sonra gerçekleşiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile pazartesi günü öğle saatlerinde Oval Ofis'te bir araya gelecek. Beyaz Saray takvimine göre görüşme basına kapalı olacak. Katar, Washington'ın Tahran'la iletişim kurduğu başlıca kanal konumunda. Görüşme, seçmenlerin İran savaşı ve artan benzin fiyatları konusundaki öfkesiyle Demokratların ara seçimleri büyük bir üstünlükle kazanmasından bir haftadan kısa süre sonra yapılacak.

Dokuzuncu ayına giren savaş, çatışma öncesinde dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını aksattı. Associated Press'in aktardığına göre savaşı kabul edilebilir şartlarla sona erdirmek, ocak ayında Demokratların kontrolündeki Kongre'yle karşı karşıya kalacak yönetimin öncelikli görevlerinden biri haline geldi.

İki günlük plan

Başkan Yardımcısı JD Vance, son iki haftadır dolaylı görüşmelere bizzat katılıyor ve Şeyh Muhammed ile neredeyse her gün görüşüyor. ABD medyası, Katarlı liderin başkanla görüşmesinden önce Vance ile bir araya gelmesinin planlandığını bildirdi. The Times of Israel de bu görüşmeye yer verdi.

Axios'un haberine göre Katar, Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye'den arabulucular, İranlılar ve Beyaz Saray'la iki gün içinde güven artırıcı adımlar öngören bir taslak üzerinde görüşüyor. İlk gün ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve dondurulmuş İran fonlarının bir bölümünü serbest bırakması, İran'ın ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerini bombalanan nükleer tesislerine resmen davet etmesi öngörülüyor. İkinci gün Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna odaklanan nükleer görüşmelere dönülmesi planlanıyor.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazar günü beklentileri sınırladı. Paris'teki G7 dışişleri bakanları toplantısına gitmeden önce Florida'da gazetecilere konuşan Rubio, bu görüntüde şöyle dedi: "Bir ilerlemenin eşiğinde olduğumuzu söyleyemem." Trump'ın sorunları diplomatik yollarla çözmeyi her zaman tercih edeceğini belirten Rubio, "ancak bunu yapma ihtimali varsa değerlendireceğiz" dedi. Rubio ayrıca bazı İran taleplerini "aşırı ve gülünç" olarak nitelendirdi.

Doha'nın mesajı

Şeyh Muhammed, cuma günü Oxford Union'da Katar'ın tutumunu anlattı. Katarlı bir heyetin tek bir hafta içinde beş kez Tahran'a gittiğini ve 18 ila 20 saat süren görüşmeler yaptığını söyledi. Katar Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre ABD yönetimi yetkilileri ve "Tahran'daki sağduyu sahibi seslerle" işbirliği yapılması, durumun kontrolden çıkmasını önledi. Açıklamada ayrıca yeni bir askeri operasyon turunun "mevcut sorunları çözmeyeceği" belirtildi.

Qatar's prime minister speaks to a packed hall at the Oxford Union in the UK

Her iki tarafa da "ideal bir anlaşmayı beklemek yerine" ilerleme temelinde hareket etme çağrısı yapan Şeyh Muhammed, nükleer dosya ile Körfez'de seyrüsefer özgürlüğünü öncelikler olarak sıraladı. AP'nin yetkililere dayandırdığı haberine göre İran ise ABD ablukasının sona erdirilmesini, yaptırımların hafifletilmesini, dondurulmuş varlıklara erişim sağlanmasını, savaş tazminatı ödenmesini ve İsrail'in Lübnan'daki operasyonları da dahil olmak üzere bölge genelindeki çatışmaların sona ermesini istiyor.

Kapak ve fotoğraf: Katar Dışişleri Bakanlığı. Video: sosyal medya

Trump, Katar Başbakanını ağırlarken İran anlaşması seçim sonrası sınavda