ABD Başkanı Donald Trump, ülkedeki emeklilik sistemine yönelik radikal bir değişiklik planını kamuoyuna duyurdu. Trump, 6 Temmuz'da Beyaz Saray'ın Gül Bahçesi'nde yaptığı konuşmada, yönetiminin Avustralya'nın 'superannuation' adlı zorunlu işveren katkılı emeklilik modelini ABD'de uygulamak için bir teklif üzerinde çalıştığını ve bu konuyu Kongre ile görüşeceklerini söyledi.
Başkan, çocuklar için 'Trump hesapları' adını verdiği yeni yatırım hesaplarını tanıtırken, Avustralya sisteminin yetişkinler için daha uygun bir çözüm olabileceğini belirtti. "Bu harika bir çözüm olabilir, eğer hayata geçirebilirsek. Çok çabalayacağız" ifadelerini kullandı.
Avustralya modeli nedir?
Avustralya'da işverenler, çalışanlarının maaşının yüzde 12'sini zorunlu olarak bireysel emeklilik hesaplarına yatırmak zorunda. Bu fonlar yatırıma yönlendiriliyor ve çalışanlar 60 yaşından sonra birikimlerine erişebiliyor. Sistem ayrıca, birikimi yetersiz olanlar için gelir testine dayalı bir devlet emekli maaşı da içeriyor.
ABD'deki mevcut Sosyal Güvenlik sistemi ise bu yapıdan farklı işliyor. MarketWatch'ın açıklamasına göre, sistemde çalışan ve işverenin her biri kazancın yüzde 6,2'sini ödüyor. Toplanan bu primler doğrudan mevcut emeklilere aktarılıyor ve bireysel birikim hesabı bulunmuyor.
Sosyal Güvenlik endişeleri öne çıkıyor
Trump'ın bu önerisi, Sosyal Güvenlik sisteminin mali sorunları gölgesinde eleştirilerle karşılaşıyor. Ulusal Sosyal Güvenlik ve Medicare Koruma Komitesi Başkanı Max Richtman, "Başkana, Avustralya modelinden kısmen esinlenmiş özel emeklilik hesaplarıyla uğraşmak yerine Sosyal Güvenlik'e odaklanmasını tavsiye ediyoruz" dedi. Richtman, programın 90 yılı aşkın süredir başarılı olduğunu ancak finansal temelin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Son mütevelli raporuna göre, Sosyal Güvenlik rezerv fonları yaklaşık altı yıl içinde tükenebilir. Böyle bir durumda tüm emeklilerin maaşlarında yaklaşık yüzde 22 oranında kesintiye gidilmesi gerekebilir.
Trump yönetimi daha önce de emeklilik konusuna eğilmişti. Şubat ayındaki Kongre konuşmasında emeklilik sisteminin mali sürdürülebilirliğini güçlendirme sözü veren Trump, iki ay sonra işverenlerin emeklilik planı sunmadığı milyonlarca çalışana erişim sağlayan bir kararname imzalamıştı.
Uzmanlar, Avustralya sisteminin cazibesinin tamamen fonlanmış olması ve demografik değişikliklere karşı korunaklı yapısı olduğunu belirtiyor. Boston College Emeklilik Araştırmaları Merkezi kurucusu Alicia Munnell, "Devlet emekli maaşı, kimsenin kabul edilebilir yaşam standardının altına düşmemesini garanti ediyor" değerlendirmesinde bulundu.
