Türkiye, son Güvenlik Konseyi nabız yoklamasında yine uzlaşı sağlanamamasının ardından Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri ve eski Türkiye dışişleri bakanı Feridun Sinirlioğlu’nu cuma günü BM genel sekreterliği için aday gösterdi.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Ahmet Yıldız, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın adaylık mektubunu Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi başkanlarına iletti. Başvuru dosyasında Sinirlioğlu’nun özgeçmişi ve vizyon belgesi yer alıyor.
‘Çıkmaza sürükleniyor’
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, cuma günkü nabız yoklamasının bir aday üzerinde hâlâ uzlaşı bulunmadığını ve sürecin çıkmaza sürüklendiğini gösterdiğini açıkladı. Yıldız, bir sonraki genel sekreterin Latin Amerika ve Karayipler’den olması yönündeki teamüle Ankara’nın saygı duyduğunu, ancak bölgedeki adayların hiçbirinin renk kodlu oylamalarda gereken çoğunluğu elde edemediğini ve adaylığın BM’nin işini kolaylaştırmayı amaçladığını söyledi.

Envoy’ın adaylığı ilk bildiren yayın olduğunu belirttiği habere göre, Kosta Rika’dan Rebeca Grynspan yedi turun ardından önde gelen aday olmayı sürdürdü, ancak yine de dört “caydırma” oyu aldı.
Erdoğan’ın mektubunda ne yazıyor?
Bu ay dönüşümlü olarak Güvenlik Konseyi başkanlığını yürüten Yunanistan’ın BM Büyükelçisi Aglaia Balta’ya hitaben 30 Ekim tarihli mektupta Erdoğan, Sinirlioğlu’nun “Birleşmiş Milletler Teşkilatı’na liderlik etmek için gereken deneyime ve uzlaşı kültürüne” sahip olduğunu söyledi.

Erdoğan, Sinirlioğlu’nun diplomaside geçirdiği 40 yılı aşkın süreye, Genel Sekreter António Guterres’in 2023’te Güvenlik Konseyi’nin 2679 sayılı kararı kapsamında Afganistan hakkında bağımsız bir değerlendirmeye liderlik etmesi için kendisini görevlendirmesine ve Aralık 2024’ten bu yana AGİT’te yürüttüğü çalışmalara işaret etti. Erdoğan ayrıca Sinirlioğlu’nu kadınların ve kız çocuklarının haklarını sürekli savunan biri olarak nitelendirdi.
Güvenlik Konseyi’nden geçmesi zor
Bir adayın seçilebilmesi için 15 üyeli Konsey’de en az dokuz oy alması ve beş daimi üyeden herhangi birinin veto etmemesi gerekiyor. Daimi üyeler ABD, Çin, Fransa, Rusya ve Birleşik Krallık. Ardından atamayı Genel Kurul yapıyor. Guterres’in görev süresi 31 Aralık’ta sona eriyor.
ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, bu ayın başında ülkelerin aday göstermek konusunda egemen hakka sahip olduğunu, ancak bunun Washington’ın Türk aday da dahil olmak üzere adaylardan herhangi birini desteklediği anlamına gelmediğini söyledi. The Associated Press’e göre, veto yetkisi bulunmayan geçici Konsey üyesi Yunanistan ile İsrail’in itirazlarını dile getirmesi bekleniyor.
70 yaşındaki Sinirlioğlu, 1982’de Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na katıldı ve 2002-2007 yılları arasında İsrail Büyükelçisi, bakanlık müsteşarı, 2015’te dışişleri bakanı ve 2016-2023 yılları arasında BM Büyükelçisi olarak görev yaptı.