Fransa’nın aşırı solcu cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, Paris’i aynı anda iki cephede Washington’la karşı karşıya getirecek bir dış politika ortaya koyuyor: NATO ve İsrail. Mélenchon’un kampanyası da güç kazanıyor. BFMTV ve La Tribune Dimanche için Elabe tarafından hazırlanan ve 14 Kasım’da yayımlanan ankette, La France Insoumise’in (Boyun Eğmeyen Fransa, LFI) 75 yaşındaki lideri, ilk tur oy niyetlerinde yüzde 17 ila 18,5 ile ikinci sırada yer aldı. Aşırı sağın lideri Marine Le Pen ise yüzde 31 ila 33 ile önde bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un halefini belirleyecek seçimin ilk turunun Nisan 2027’de yapılması planlanıyor. Mevcut anketler Mélenchon’un Le Pen’le ikinci tura kalacağını, ancak bu turu kaybedeceğini gösteriyor; Reuters haberine göre.
“NATO’da bulunmamızın anlamı yok”
LFI’nin 6 Kasım’da yayımlanan programı L’Avenir en commun (“Ortak Bir Gelecek”), Politico Europe’a göre “derhal NATO’nun entegre komuta yapısından, ardından aşamalı olarak örgütün kendisinden çekilmeyi” savunuyor. Program ayrıca, NATO müttefiklerinin 2025 zirvesinde Başkan Donald Trump’ın baskısıyla kabul ettiği yüzde 5’lik savunma harcaması hedefini, “ABD’nin talep ettiği haraç” olarak nitelendirerek reddediyor.
Mélenchon, 7 Kasım’da Paris’in kuzeyindeki Le Bourget’de düzenlenen mitingde destekçilerine, “NATO’da bulunmamızın da Amerikan savaşlarına katılmamızın da anlamı yok” dedi. “Fransa, bağlantısız ülkelerden oluşan küresel bir cephe kurmalı.” Programda ayrıca NATO’nun Toulouse’daki uzay merkezinin kapatılması ve büyük savunma şirketlerinin kamulaştırılması taahhüt ediliyor.

Fransa, Charles de Gaulle döneminde 1966’da NATO’nun entegre askeri komuta yapısından ayrıldı ve 2009’da yeniden katıldı. Politico’nun aktardığına göre Le Pen de Fransa’yı entegre komuta yapısından çıkarma sözü veriyor. Bu durum, mevcut anketlerin iki liderinin de Fransa’nın ABD öncülüğündeki askeri yapıyla bağlarını gevşetmek istediği anlamına geliyor.
Gazze, Batı Şeria ve İsrail’in giriş yasağı
Mélenchon, İsrail konusunda diğer önemli Fransız adayların tamamından daha ileri bir tutum sergiliyor. Le Bourget’de, seçilmesi halinde Fransa’nın “Filistinlilere yardım etmek için doğrudan harekete geçeceğini; yalnızca Gazze’deki soykırıma karşı değil, Batı Şeria’nın aşamalı ilhakına karşı da” mücadele edeceğini söyledi. Ayrıca Fransız donanmasına ait gemilerin, “gerekirse İtalya ve İspanya’nın gemileri gibi”, Gazze’ye giden sivil filolara eşlik edeceğini belirtti. i24NEWS’in haberine göre programda Başbakan Benjamin Netanyahu hükümetine yaptırım uygulanması ve Avrupa Birliği’nin İsrail’le olan ortaklık anlaşmasının askıya alınması çağrısı yapılıyor.
İsrail’in Fransa Büyükelçisi Joshua Zarka, i24NEWS’e göre konuşmanın Mélenchon’un 1930’lu yıllardaki Avrupa faşist hareketlerinin öncüllerinden birine yakışacağını söyledi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, 12 Kasım’da, partinin “son derece düşmanca” tutumunu gerekçe göstererek Mélenchon’un ve Ulusal Meclis’teki LFI grubunun lideri Mathilde Panot’nun ülkeye girişini yasakladı. Bu karar, Fransa’nın Batı Şeria’daki yerleşimci lider Yossi Dagan’ın ülkeye girişini reddetmesinden günler sonra geldi.
Mélenchon yasağı önemsemedi. Franceinfo’ya konuşan Mélenchon, “Hiçbir talepte bulunmadığım için hayal kırıklığına uğramam mümkün değil” dedi. Ardından tutumunu yineledi: “İktidara gelirsek söylememiz gerekeni söyleyeceğiz: Gazze’deki soykırımı, Batı Şeria’daki sömürgeleştirmeyi, güney Lübnan ile Golan Tepeleri’nin aşamalı ilhakını kınayacağız.” Bu politikalar devam ettiği sürece İsrail’le “normalleşmenin söz konusu olamayacağını” da ekledi.

Paris iki tarafa da tepki gösteriyor
Macron hükümeti hem İsrail’i hem de Mélenchon’u eleştirdi. Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, yasağı “demagojik” olarak nitelendirdi ve kararın “uluslararası hukuku defalarca ihlal eden” bir hükümetten geldiğini söyledi. Barrot ayrıca bu kararın, LFI gibi İsrail-Filistin çatışmasını istismar edenlerin işine yaradığını belirtti. Fransa’nın iki devletli çözüme desteğini yineleyen Barrot, ülkesinin Filistin Devleti’ni Eylül 2025’te resmen tanıdığını hatırlattı.

Fransız Yahudi kuruluşlarının çatı örgütü CRIF’in Başkanı Yonathan Arfi, donanma gemileriyle ilgili taahhüdü reddetti: “Fransız ordusu hiçbir zaman LFI’nin filosu olmayacak.”
Washington açısından Mélenchon’un cumhurbaşkanı olması, en eski müttefiklerinden birini hem savunma harcamaları hem de İsrail konusunda ABD’nin tutumuyla karşı karşıya getirecek. Şimdilik anketler Le Pen’in açık farkla önde olduğunu gösteriyor.
Fotoğraflar: Anadolu, Reuters, sosyal medya