ABD, İran'la çatışmanın sona ermesi ihtimaline karşı Orta Doğu'daki askeri ve istihbarat varlığını yeniden şekillendirecek seçenekleri inceliyor. CNN'in altı kaynağa dayandırdığı habere göre, değerlendirmeler Washington yönetiminin çatışmayı sona erdirmeyi başarması ihtimaline bağlı olarak yürütülüyor.
ABD ordusu, bölgedeki kuvvet yapısının gelecek yıl gibi erken bir tarihte değiştirilmesi için farklı planlar hazırladı. Ancak henüz resmi bir kuvvet konuşlanması incelemesi başlatılmadı.
ABD'nin Orta Doğu'da yaklaşık 50 bin askeri, iki uçak gemisi ve 12'den fazla güdümlü füze destroyeri bulunuyor. Bu askeri ve istihbarat varlığı, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından bölgede önemli ölçüde genişletilmişti.
Personel ve tesis seçenekleri masada
Pentagon'un üst düzey yetkilileri, bazı Körfez ülkelerindeki asker sayısını düşürmeyi ve savunma sorumluluğunun daha büyük bölümünü bölgesel ortaklara bırakmayı değerlendiriyor. Aynı zamanda bölgede kalması beklenen ABD güçlerinin korunmasını güçlendirecek tedbirler üzerinde çalışılıyor.
Bu tedbirler arasında bazı askeri tesislerin İran'ın füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı yer altına taşınması da bulunuyor. İran'ın çatışma sırasında düzenlediği saldırılar, ABD tesislerindeki savunma açıklarını gündeme taşıdı. Bir ABD'li yetkili, bu açıkların uzun süredir bilindiğini ancak Washington'un bunlara yeterince acil karşılık vermediğini söyledi.
İran'ın saldırıları, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki bir CIA karakolunu kullanılamaz hale getirirken Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt'teki ABD askeri tesislerinde de hasara yol açtı.
ABD'li yetkililer ayrıca bazı istihbarat ve özel operasyon görevlerinin kalıcı bölgesel üsler olmadan yürütülüp yürütülemeyeceğini inceliyor. Bu modelde personel ve ekipman, belirli görevler için ABD'den bölgeye gönderilecek ve görev tamamlandıktan sonra geri çekilecek.
Washington, saldırılarda ağır hasar gören veya yıkılan bazı tesisleri maliyet gerekçesiyle yeniden inşa etmeyebilir. Pentagon Kontrolörü Jules "Jay" Hurst III, nisan ayında hasarlı tesislerin onarılıp onarılmayacağına ilişkin kararların Washington'un gelecekteki bölgesel tutumuna kısmen bağlı olacağını söylemişti.
Büyük üslerin bir bölümünün korunması bekleniyor
ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması için görüşmeler sürerken tarafların uzlaşmadan uzak olduğu belirtildi. İran'ın, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amerikan tesisleri de dahil olmak üzere ABD güçleri ile üslerini hedef almaya devam ettiği aktarıldı.
Pentagon yetkilileri daha küçük bir askeri varlık seçeneğini tartışsa da ABD'nin Orta Doğu'daki bazı büyük ve kalıcı üslerini korumasını bekliyor. Yeniden inşa maliyeti milyarlarca dolara ulaşabilecek tesisler için ev sahibi ülkelerin katkı sunması şartı da gündeme gelebilir.
ABD güçlerinin yakın vadede İran'ın saldırılarına karşı savunmasız kalabileceği değerlendiriliyor. Deniz Harekâtları Komutanı Amiral Daryl Caudle, geçen hafta ABD Donanması personelinin 5. Filo'nun geleneksel merkezi olan Bahreyn'e kısa sürede dönmeyeceğini söyledi.
"Yakın zamanda oraya dönmeyeceğiz."