ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5,03'e yükselmesi ve petrol fiyatlarındaki artış, küresel piyasalarda satış baskısını güçlendirdi. Yatırımcılar, önde gelen merkez bankalarının faiz kararları yaklaşırken enerji maliyetleriyle enflasyon görünümünü izledi.
Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik yeni saldırısı, petrol arzına ilişkin kaygıları artırdı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 yükselerek 107,4 dolardan işlem gördü.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun kalıcılığına yönelik endişeleri besledi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de Temmuz 2007'den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı.
Fed öncesinde dolar ve altın yükseldi
ABD Merkez Bankasının enflasyonla mücadele için para politikasını sıkılaştıracağı beklentisi, tahvil piyasındaki satışları artırdı. İki gün sürecek faiz kararı toplantısı başlarken para piyasalarındaki fiyatlamalar faiz artışının kesinleştiğine işaret etti.
Fed son faiz artışını Temmuz 2023'te yapmıştı. Faiz artışı beklentilerinin etkisiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artarak 99,6 seviyesine yükseldi. Dolar, petrol ve tahvil faizlerindeki yükselişe karşın altının ons fiyatı da yüzde 0,1 artışla 4 bin 305 dolara çıktı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çatışmaların sona ermesi durumunda petrol fiyatlarının düşeceğini söyledi. Trump, yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkacağı yönündeki değerlendirmeleri ise "hastalıklı bir komplo" olarak niteledi.
ABD teknoloji hisselerinde sert düşüş
Yapay zeka alanındaki teknoloji geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması çağrıları, ABD ile Çin arasındaki rekabetin etkisiyle piyasalarda öne çıktı. Microsoft, yapay zeka güvenliği tartışmaları devam ederken gelecekte geliştireceği modellerin davranışlarını sınırlamaya yönelik bir kurallar taslağı yayımladı.
New York borsasında haftanın ilk işlem günü düşüşle tamamlandı. Nvidia hisseleri yüzde 3,4, AMD hisseleri yüzde 4,4, Broadcom hisseleri yüzde 4,8, Intel hisseleri yüzde 5,6 ve Marvell Technology hisseleri yüzde 7,3 değer kaybetti.
Dow Jones yüzde 0,29, S&P 500 yüzde 0,48 ve Nasdaq yüzde 0,56 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Avrupa ve Asya borsalarında kayıplar
Avrupa borsalarında İngiltere dışındaki piyasalar geriledi. Petrol fiyatlarındaki artışın risk iştahını sınırlaması ve teknoloji hisselerindeki kayıpların hızlanmasıyla ASML hisseleri yüzde 6,1, Infineon Technologies hisseleri yüzde 7,7 düştü.
İtalya'da FTSE MIB yüzde 1,68, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,76 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 0,50 değer kaybetti. İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,44 yükseldi. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,55 ile 2009'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyatlarındaki yükselişin endişe verici olduğu uyarısında bulundu. Bakır fiyatlarındaki düşüş madencilik hisselerini baskılarken yüksek petrol fiyatları enerji şirketlerinin hisselerine destek verdi.
Asya borsalarında da negatif seyir izlendi. Çin'de ağustos ayı perakende satışları yıllık yüzde 0,4 artmasına rağmen beklentileri karşılayamadı. Sabit sermaye yatırımları yüzde 7,2 azalırken sanayi üretimi yüzde 5,2 yükseldi; işsizlik oranı ise yüzde 5,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Verilerin ardından Çin ekonomisine ilişkin endişeler devam ederken Pekin yönetimi üzerindeki mali destek baskısının artabileceği değerlendirildi. Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yeniden yüzde 3 seviyesinin üzerine çıktı.
Kapanışa yakın Kospi yüzde 0,6, Hang Seng yüzde 0,2, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Nikkei 225 yüzde 0,1 geriledi.
Borsa İstanbul yüzde 1,60 geriledi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi önceki günü yüzde 1,60 düşüşle 14. 235,83 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Dolar/TL önceki günü yüzde 0,2 artışla 48,6170 seviyesinde tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,6373'ten işlem gördü.
Yurt içinde bütçe dengesi, yurt dışında İngiltere işsizlik oranı, Avro Bölgesi dış ticaret dengesi ve ABD New York Fed imalat sanayi endeksi takip edilecek. Teknik değerlendirmelerde BIST 100 için 14. 100 ve 14. 000 puan destek, 14. 300 ve 14. 400 puan direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
ABD, Rusya'nın VTB Bank'ını yaptırım listesine aldı
ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik "ekonomik dışlama operasyonu" kapsamında Rusya'nın önde gelen finans kuruluşlarından VTB Bank'ı yaptırım listesine ekledi. Bakanlık, bankanın yaptırımlardan kaçılmasına yardım ettiğini iddia etti.
