ABD ve İsrail, Amerikan askeri finansmanını 2033'e kadar yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolar seviyesinde tutacak yeni bir güvenlik anlaşması hazırlıyor. İsrail'in Ynet ve Yedioth Ahronoth gazeteleri, İsrailli yetkililere dayandırarak planın 2028'de sona erecek mevcut 10 yıllık mutabakat zaptının yerini beş yıllık daha kısa bir anlaşmanın almasını öngördüğünü bildirdi.
Taslağa göre, yabancı ülkelerin ABD silahları alımlarını finanse eden Dışişleri Bakanlığı programı Yabancı Askeri Finansman kapsamında beş yılda yaklaşık 16,5 milyar dolar aktarılacak. Bu miktar, mevcut 10 yıllık anlaşmadaki 33 milyar doların yarısına denk geliyor. Doğrudan finansman 2033'te sona erecek. Halen Demir Kubbe, Davud'un Sapanı ve Arrow gibi sistemleri kapsayan ortak füze savunması finansmanı yıllık 500 milyon dolar seviyesinde bulunuyor; bu miktar artırılabilir ancak henüz yeni bir rakam belirlenmedi. ABD'nin İsrail'e toplam güvenlik yardımı şu anda yıllık 3,8 milyar dolar.
“Yardımdan ortaklığa”
İki hükümet, mutabakat zaptını yıl sonuna kadar tamamlamayı ve yeni Kongre ocakta göreve başlamadan önce milletvekillerine sunmayı umuyor. İsrailli yetkililer mevcut Kongre'nin anlaşmayı onaylamasının muhtemel olduğuna inanıyor ancak finansmanın her yıl onaylanması gerektiği için sonraki Kongreler konusunda daha temkinli.
Üst düzey bir İsrailli yetkili Ynet'e verdiği demeçte, “'Yardım' modelinden 'ortaklık' modeline geçiyoruz” dedi. Yetkili, paranın Amerikan yapımı silahlara harcanması nedeniyle “bu güvenlik yardımının büyük çoğunluğunun ABD'de kaldığını” söyledi. İsrailli yetkililer, Başkan Donald Trump'ın ABD'nin İsrail'e askeri yardımını 2026'nın sonuna kadar sona erdireceğini açıklamasına şaşırdı ve bu açıklamanın müzakere edilen şartları yansıtmadığını belirtti.
Bu gelişme, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İsrail'in ABD finansmanı olmadan Amerikan silahları alabilecek kadar refaha kavuştuğunu söylemesinden bir gün sonra yaşandı. Rubio, önerinin İsrail tarafından geldiğini ve iki hükümetin yeni bir mutabakat zaptı üzerinde müzakere ettiğini söyledi; bazı sistemlerin ortak üretime geçebileceğini belirtti.

Senato Demokratları savunma yasasını hedef aldı
Capitol Hill'de Chris Van Hollen, Bernie Sanders ve Elizabeth Warren'ın liderlik ettiği 12 Demokrat senatör, ABD-İsrail savunma ve istihbarat bağlarını güçlendirecek üç hükmün 2027 mali yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'ndan çıkarılmasını istedi. Anadolu Ajansı, senatörlerin bu talebi Kongre liderlerine ilettiğini bildirdi.
1217 ve 219. bölümler, ortak üretimi, teknoloji transferlerini ve yapay zeka, kuantum hesaplama, siber savaş, biyoteknoloji ve otonom sistemler alanlarında ortak araştırmaları hızlandırmak üzere ABD-İsrail Savunma Teknolojisi İşbirliği Girişimi kurulmasını öngörüyor. 618. bölüm ise İsrail'le istihbarat paylaşımının genişletilmesini zorunlu kılacak ve yürütme organının bu paylaşımı askıya almasını, azaltmasını veya kısıtlamasını engelleyecek. Senatörler mektuplarında, bu önlemlerin yönetimin ABD ulusal güvenliğini en iyi nasıl koruyacağına bağımsız biçimde karar verme kapasitesini sınırlayacağını ve İsrail'in Gazze, işgal altındaki Batı Şeria ve daha geniş bölgedeki askeri operasyonlarına ilişkin endişelere rağmen Washington'ı süresi belirsiz taahhütlere bağlayacağını savundu.
Senatörler ayrıca İsrail'in daha önce Amerikan Demir Kubbe bataryalarının Ukrayna'ya transferini engellemek için ortak üretim şartlarını kullandığına dikkat çekti. İsrail teknolojisinin ABD savunma sanayisi tabanına yerleştirilmesinin gelecekteki politika değişikliklerini maliyetli hale getireceği uyarısında bulunan senatörler, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun ilişkiyi “yardımdan ortaklığa” dönüştürme planını açıkça övdüğünü belirtti.

Gazze'ye acil yardım çağrısı
Öte yandan Hawaii Senatörü Brian Schatz, Senato kürsüsünde yaptığı konuşmada İsrail'e Gazze'ye acil yardım malzemelerinin girişine izin vermesi çağrısında bulundu. Schatz, hafta sonu etkili olan şiddetli yağışların 70 binden fazla çadırı su altında bıraktığını ve üç çocuk ile bir kadın olmak üzere dört kişinin hayatını kaybettiğini söyledi.
Schatz, İsrail hükümetinin kurtarma ekipmanları, inşaat malzemeleri ve kışlık ihtiyaçların bölgeye girişine derhal izin vermesi gerektiğini belirtti. Yakıt kısıtlamalarının sürdürülmesinin yardım ulaştırılmasını çok zorlaştırdığını söyleyen Schatz, eleştirisinin partizan değil insani bir tepki olduğunu vurguladı.
Kapak fotoğrafı: Flash90. Fotoğraflar: Anadolu Ajansı. Kaynaklar: Ynet, Yedioth Ahronoth, Ctech, Anadolu Ajansı.