ABD'de taze ürünlerle ilişkilendirilen bir bağırsak paraziti salgını hızla yayılıyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 9 Temmuz itibarıyla ülke genelinde 31 eyalette 843 Cyclospora vakası bildirildiğini duyurdu. Gerçek sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Michigan eyaleti tek başına 10 Temmuz'a kadar 1.562 vaka kaydetti. Ülke çapında 86 kişi hastaneye kaldırılırken, can kaybı yaşanmadı. Hastaların yaşları 5 ile 88 arasında değişiyor.
Ortabatı ve Kuzeydoğu'da yoğunlaştı
Mayıs başından bu yana Kaliforniya, Teksas ve Florida'nın da aralarında bulunduğu 31 eyalette vakalar görüldü. En ağır tablo Ortabatı ve Kuzeydoğu eyaletlerinde, özellikle Michigan ve New York'ta ortaya çıktı. Ohio Sağlık Departmanı, 2 Temmuz itibarıyla 177 vaka tespit edildiğini ve çoğunluğunun Haziran ayında kaydedildiğini açıkladı. Departman Başkanı Bruce Vanderhoff, hastalığın ciddiye alınması gerektiğini, susuzluğa ve acil müdahale ihtiyacına yol açabileceğini vurguladı.
Kaynak araştırması devam ediyor
Salgının kaynağı henüz belirlenemedi. CDC ekipleri, hastalarla görüşerek hangi gıdaları tükettiklerini tespit etmeye çalışıyor. Ancak belirtilerin bulaştan 2 gün ila 2 hafta sonra ortaya çıkması, kişilerin ne yediklerini tam olarak hatırlamasını zorlaştırıyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), geçmiş yıllardaki salgınların ahududu, fesleğen, kişniş, şeker bezelyesi ve salatalarla ilişkilendirildiğini belirtiyor.
2018'de McDonald's, federal sağlık kurumlarının salataları onlarca vakayla bağlantılandırmasının ardından 14 eyalette salata satışını durdurmuştu. 2013'te ise Meksika'dan ithal edilen marulun 400 kişiyi hasta ettiği düşünülmüştü.
Belirtiler ve tedavi
CDC ve Cleveland Clinic'e göre hastalığın başlıca belirtisi sık, sulu ve şiddetli ishal. Bunun yanı sıra iştahsızlık, mide bulantısı, kusma, karın krampları, şişkinlik, hafif ateş ve aşırı halsizlik görülebiliyor. Belirtiler bulaştan 2 gün ila 2 hafta sonra başlıyor. Kesin tanı için dışkı testi gerekiyor.
Baylor Scott & White'dan Dr. Katie Theoktisto, "Bazı kişilerde hastalık birkaç gün içinde kendiliğinden geçebiliyor. Ancak bir veya iki haftadan uzun süren mide rahatsızlığında mutlaka doktora başvurulmalı" dedi. Küçük çocuklar, hamileler, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf kişiler hastalığı daha ağır geçirebiliyor ve nüks riski taşıyor.
Nasıl korunulur?
Uzmanlar, parazitin 70 santigrat derecede ısıtıldığında öldüğünü, bu nedenle gıdaların pişirilmesinin en etkili korunma yöntemi olduğunu söylüyor. Taze sebze ve yeşilliklerin iyice yıkanması, ezik veya hasarlı kısımların kesilip atılması öneriliyor. Ayrıca taze ürünlere dokunmadan önce ve sonra ellerin sabunla yıkanması gibi temel hijyen kurallarına uyulması gerekiyor.
Tedavide antibiyotikler, ishal önleyici ilaçlar ve sıvı takviyesi uygulanıyor. Sülfonamid alerjisi olanlara farklı ilaçlar veriliyor. CDC, sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerin kendiliğinden iyileşebileceğini, ancak bazı hastalarda belirtilerin aylarca sürebileceğini ve tekrarlayabileceğini bildiriyor. Cyclospora paraziti insandan insana bulaşmıyor.
