ABD'de akaryakıt maliyetleri, İran'daki yaklaşık altı aylık çatışmanın ekonomik etkileriyle birlikte yükseldi. Pazartesi itibarıyla normal benzinin ulusal ortalama fiyatı galon başına 4,06 dolara ulaştı.
Normal benzin geçen yıl aynı dönemde 3,14 dolardan satılıyordu. Böylece fiyat yaklaşık yüzde 30 arttı. Dizelin fiyatı da 3,70 dolardan 5,45 dolara çıkarak yaklaşık yüzde 47 yükseldi.
Vance petrol ve akaryakıt fiyatlarını öncelik olarak gösterdi
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington'ın İran konusunda yürüttüğü girişimlerdeki en önemli hedefin petrol ve benzin fiyatlarını aşağı çekmek olduğunu söyledi. Vance, petrol fiyatlarının çatışmanın ilk günlerinde ulaştığı zirvelerin gerisine çekildiğini, buna rağmen Amerikalılar için petrol ve doğal gazı ucuz tutmanın Washington'ın bir numaralı hedefi olduğunu belirtti.
Orta Doğu'daki gerilim ve arz belirsizliği yeniden yükselince petrol fiyatları kısa sürede tekrar arttı. Çatışmanın uzaması, enerji piyasalarındaki oynaklığın devam etmesine yol açtı.
Yüksek dizel fiyatı seyahat eden Amerikalıları zorluyor
Virginia'dan başkent Washington'a gelen Greg ve Doris, ülke genelinde karavanla seyahat ettikleri için özellikle dizel fiyatlarındaki değişimi yakından izliyor. Greg, galon başına 5 doların üzerindeki dizel fiyatlarını yüksek bulduğunu ve bunun çift için ciddi bir yük oluşturduğunu söyledi.
Yetmişli yaşlarındaki çift, çatışmanın uzamasının genç Amerikalılar ile gelecek kuşakların üzerindeki mali baskıyı artırmasından endişe ediyor. Greg, gelişmeleri İran ve enerji güvensizliği nedeniyle siyasi baskıların arttığı Jimmy Carter dönemiyle karşılaştırdı.
Üniversite öğrencisi David Park da çatışmayı daha geniş bir jeopolitik mücadelenin parçası olarak gördüğünü söyledi. Park, yönetimin hedeflerine ulaşmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabileceğini, ancak ilk üç ayda planlanan bazı amaçların gerçekleşmemesinin kendisini kaygılandırdığını belirtti.
Hürmüz Boğazı geçiş güvenliği tartışmanın odağında
Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin yanı sıra önemli miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının geçtiği kritik bir enerji koridoru niteliğinde.
Boğazdaki gemi geçişlerinin aksaması, petrol fiyatlarının yanında taşıma ve sigorta maliyetlerini de artırabiliyor. ABD yönetimi, İran konusunda başlangıçta öne çıkardığı nükleer silah geliştirilmesini önleme hedefinin yanı sıra ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini de gündeminin merkezine aldı.
Petrol analisti Matt McClain, çatışma devam ederken akaryakıt fiyatlarını düşük tutmanın zor olduğunu söyledi. McClain, çatışmanın nasıl ilerleyeceğine ilişkin belirsizliğin petrol fiyatlarında hızlı değişimlere neden olabileceğini ve kullanılan küresel petrol rezervlerinin yeniden doldurulmasının yıllar sürebileceğini belirtti.
Akaryakıt fiyatları ara seçimler öncesinde siyasi baskı yaratıyor
Akaryakıt fiyatlarındaki hareketlilik, kasım ayında yapılması beklenen ara seçimler öncesinde ABD'de siyasi bir başlığa dönüştü. Politico tarafından yayımlanan ankette Amerikalıların yüzde 46'sı, benzin fiyatlarındaki değişimin oy verme tercihlerini etkileyeceğini söyledi.
Bu grubun yüzde 40'a yakını, normalde oy verdiği partiden farklı bir partiye yönelmeyi düşündüğünü ifade etti. 1979'da İran Devrimi'nin ardından yaşanan küresel petrol şoku, ABD'de benzin kıtlıklarına, uzun kuyruklara ve bazı eyaletlerde akaryakıt alımına yönelik kısıtlamalara neden olmuştu.
Hürmüz Boğazı için Washington ve Tahran arasındaki temaslar devam ediyor
Washington ile Tahran arasında haziranda imzalanan mutabakat, ticari gemi geçişlerinin yeniden başlamasını ve gerilimin düşürülmesini amaçladı. Bununla birlikte mutabakat Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını normale döndürmedi; nihai anlaşma için öngörülen 60 günlük süre de pazartesi günü sona erdi.
İran, boğazdan gemilerin güvenli geçişine ilişkin düzenlemeler için Umman ile de görüştü. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, ABD'nin engellemelerine rağmen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ve güzergâh haritası konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi.
Tahran, boğazda kalıcı güvenliğin ABD deniz ablukası sürdüğü müddetçe sağlanamayacağını savunuyor. Diplomatik görüşmelerdeki tıkanıklık, ABD'de akaryakıt fiyatlarının ne zaman düşeceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.
