ABD’de şirketlerin işten çıkarma kararlarında yapay zekâ gerekçesi dikkat çekici biçimde öne çıktı. İşten çıkarma ve yerleştirme hizmetleri sunan Challenger, Gray & Christmas’ın yeni raporuna göre, mayıs ayında açıklanan 97 bin 6 işten çıkarmanın yüzde 40’ı yapay zekâ ile ilişkilendirildi.
Bu, kurumun 2023’ten bu yana yapay zekâyı işten çıkarma nedeni olarak izlemeye başlamasından beri görülen en yüksek aylık seviye oldu. Rapora göre 2026 genelinde şimdiye kadar 87 bin 714 kesinti yapay zekâya bağlandı ve bu rakam, 2025’te kaydedilen 54 bin 836’yı şimdiden geride bıraktı.
İşverenler hangi gerekçeleri öne sürdü?
Raporda yapay zekâ dışında işten çıkarmalara en çok atfedilen nedenler arasında piyasa ve ekonomik koşullar yer aldı. Bu başlık altında 69 bin 645 kesinti sayıldı.
Onu 66 bin 733 kesintiyle kapanmalar izledi. Yeniden yapılanma gerekçesiyle açıklanan işten çıkarmaların sayısı ise 52 bin 249 olarak açıklandı.
Teknoloji sektörü yine başta
Challenger, Gray & Christmas mayıs ayının aynı zamanda 2020’den bu yana görülen en yüksek işten çıkarma ayı olduğunu bildirdi. 2020’de, küresel Kovid-19 salgınının en yoğun döneminde 397 bin 16 işten çıkarma açıklanmıştı.
Raporda teknoloji sektörünün işten çıkarmalarda açık ara ilk sırada kalmaya devam ettiği de belirtildi. Sektörün, toplam kesintilerde geniş farkla lider olduğu vurgulandı.
"AI kaynaklı iş kaybı" tartışması sürüyor
Şirketin iş ve çalışma uzmanı ile aynı zamanda baş gelir sorumlusu olan Andy Challenger, yapay zekânın henüz bazı çevrelerin öngördüğü kadar büyük bir iş yıkımı yaratmadığını söyledi. Ancak Challenger, şirketlerin kararlarında yapay zekâyı giderek daha fazla gerekçe göstermeye başladığını dile getirdi.
Andy Challenger, teknolojinin sonunda çalışanları daha üretken hale getirebileceğini, fakat şirketlerin şimdiden bunu daha fazla işten çıkarma nedeni olarak kullandığını ifade etti. Buna karşın, yapay zekânın iş kayıplarındaki etkisi konusunda tartışma sürüyor.
OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, şirketlerin başka ticari nedenler varken işten çıkarmaları yapay zekâya bağlayarak "AI washing" yaptığını söylemişti. Apollo Global Management Baş Ekonomisti Torsten Sløk ise geçen hafta ADP Ulusal İstihdam Raporu’na atıfla yapay zekâ nedeniyle iş kaybına dair "sıfır kanıt" gördüğünü yazdı.
Son veriler, yapay zekânın iş gücü piyasasında tek başına nihai neden olarak değil, şirketlerin yeniden yapılanma dili içinde giderek daha sık kullanılan bir gerekçe olarak öne çıktığını gösteriyor.