Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX ve Tesla'nın birleşme ihtimali, ABD finans çevrelerinde artık 'ne zaman' sorusuyla tartışılıyor. Bloomberg'in haberine göre yatırımcılar, Musk'ın geçmişteki reddetmelerine rağmen iki teknoloji devinin yakınlaştığını düşünüyor.
SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell, Wall Street Journal'a yaptığı açıklamada 'Tesla ve SpaceX arasında şüphesiz bir tamamlayıcılık var' dedi. Shotwell ayrıca CNBC'ye verdiği demeçte, iki şirket arasında 'gelecekte hepimizin ulaşmaya çalıştığı bir yakınlaşma' olduğunu ifade etti.
Yapay Zekâ Ortak Paydası
Elektrikli otomobil üreticisi Tesla ile roket şirketi SpaceX'i birleştiren en önemli bağ, yapay zekâ olarak görülüyor. Tesla insansı robotlara odaklanırken, SpaceX geçen şubat ayında X Yapay Zekâ şirketini satın aldı ve uzayda veri merkezleri kurmayı planlıyor.
Tahminlere göre yapay zekâ, bu yıldan itibaren SpaceX'in en büyük gelir kaynağı haline gelecek. Tesla'nın daha önce X Yapay Zekâ'ya yaptığı yatırımlar, satın almanın ardından SpaceX hissesine dönüştürüldüğü için Tesla'nın şu anda SpaceX'te küçük bir payı bulunuyor.
Musk, Teksas'taki 'Terafab' adlı yarı iletken fabrikasında iki şirket için ortak üretimden şimdiden yararlanmaya başladı. Bu tesis, Tesla'nın elektrikli araçları ve sürüş robotları için çiplerin yanı sıra SpaceX'in uydularına özel çipler de üretecek.
Dev Yatırım İhtiyacı ve Rekabet Baskısı
Yapay zekâ altyapısı, özellikle veri merkezleri inşa etmek için devasa yatırımlar gerektiriyor. Bloomberg'e göre birleşme, iki şirketin yapay zekâ için ihtiyaç duyduğu finansmana daha kolay ve ucuz ulaşmasını sağlayabilir.
Musk, yarı iletkenden uzaydaki veri merkezlerine kadar tüm yapay zekâ tedarik zincirini kontrol etmek istiyor. Ancak Anthropic, OpenAI ve Alphabet (Google) gibi rakiplerin yapay zekâya yaptığı dev yatırımlar, Musk'ın şirketleri üzerinde ciddi bir rekabet baskısı oluşturuyor.
Tesla'nın Zorlu Konumu ve Birleşme Senaryosu
Elektrikli araç pazarındaki yoğun rekabet Tesla'yı zorlarken, birleşmenin gerçekleşmemesi durumunda hisselerinin değer kaybedebileceği belirtiliyor. Finans danışmanlığı şirketi Roundhill'in CEO'su Dave Mazza, Bloomberg'e 'Anlaşma olmazsa Tesla'nın fiyatını korumak için hızlı bir çözüm kalmaz' dedi.
Piyasa değeri açısından SpaceX, temmuz başı itibarıyla yaklaşık 2,1 trilyon dolarla Tesla'nın (1,6 trilyon dolar) önünde yer alıyor. Bu nedenle birleşmede SpaceX'in Tesla'yı satın alması bekleniyor. Bloomberg'e göre SpaceX, Tesla yatırımcılarına bir hisse değişim oranı teklif edebilir.
Birleşme tamamlanırsa ortaya çıkacak yeni şirketin piyasa değeri 4 trilyon dolara yaklaşarak Nvidia, Alphabet ve Apple'ın ardından dünyanın en büyük dördüncü şirketi olacak.
Kontrol ve Onay Süreci
Musk, SpaceX'te hisseleri A (tek oy) ve B (10 oy) olarak ikiye ayırarak şirketin yüzde 42'sine sahip olmasına rağmen oy haklarının yüzde 80'inden fazlasını kontrol ediyor. Tesla'da ise yaklaşık yüzde 20 hisseye sahip ve oy gücünde çoğunluğu elinde bulundurmuyor.
Her iki şirketin genel merkezinin bulunduğu Teksas yasalarına göre birleşme için hissedarların üçte ikisinin onayı gerekiyor. SpaceX'te Musk'ın kontrolü sayesinde bu onay garanti görünürken, Tesla'da küçük yatırımcıların çoğunun Musk'ın çağrısı yönünde oy kullanmaya eğilimli olduğu belirtiliyor.
