Fas, Afrika'nın batısındaki doğal gaz kaynaklarını Avrupa'ya ulaştıracak dev bir boru hattı projesi için ABD finansmanına başvurdu. Maliyeti yaklaşık 26 milyar dolar olarak hesaplanan Afrika-Atlantik gaz boru hattı, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların ardından Avrupa'nın ilgisini çekiyor.
Bloomberg'in haberine göre, Fas'ın Washington Büyükelçisi Yusuf el-Amrani, ülkesinin projeye destek sağlamak amacıyla ABD İhracat-İthalat Bankası ve Dünya Bankası ile temas halinde olduğunu açıkladı. El-Amrani, başvuruların yapıldığını ancak finansman görüşmelerinin ayrıntılarını paylaşmadı.
ABD ve İsrail'in İran operasyonları projeyi öne çıkardı
Büyükelçi el-Amrani, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarının Orta Doğu'dan enerji akışında yarattığı kesintilerin, projenin stratejik önemini artırdığını belirtti. Afrika gazını alternatif bir güzergah üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştıracak olan boru hattı, kıtanın geleneksel tedarik kaynaklarına bağımlılığını azaltma çabalarıyla örtüşüyor.
ABD İhracat-İthalat Bankası sözcüsü, projeye ilişkin ön görüşmelerin yapıldığını doğrularken, Dünya Bankası konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı.
6800 kilometrelik enerji koridoru
Toplam 6800 kilometre uzunluğunda planlanan hat, Nijerya, Senegal ve Moritanya'daki doğal gaz sahalarını Fas üzerinden Avrupa'ya bağlayacak. Mevcut Fas-Avrupa boru hattına entegre edilecek sistem, gazı İspanya'ya kadar taşıyacak.
Fas Ulusal Hidrokarbonlar ve Madenler Ofisi'nin verilerine göre, boru hattının yıllık taşıma kapasitesi 30 milyar metreküp olarak planlanıyor. Bu kapasitenin yarısı Fas'ın iç piyasasına ayrılırken, diğer yarısı Avrupa'ya yönlendirilecek.
Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) da projeye desteğini resmileştirdi. Topluluk, 19 Temmuz'da imzalanan hükümetler arası anlaşmayla boru hattının hayata geçirilmesini onayladı.
Uygulama zorlukları ve takvim
Ancak siyasi desteğe rağmen projenin önünde önemli engeller bulunuyor. Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi'nden araştırmacı Anne-Sophie Corbeau, çok sayıda ülkenin dahil olmasının uygulamayı karmaşık hale getirebileceğine dikkat çekti. Corbeau, daha önce Batı Afrika Gaz Boru Hattı'nda yaşanan operasyonel sorunları örnek gösterdi.
Uzman ayrıca, Avrupa'nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltma hedefinin, projenin uzun vadede Avrupa pazarına genişletilmesinin fizibilitesi konusunda soru işaretleri yarattığını belirtti.
Planlamaya göre boru hattının inşasına 2028 yılında başlanması, ilk gaz sevkiyatının ise 2031'de gerçekleşmesi öngörülüyor. Bu takvimin tutturulabilmesi için gerekli finansman düzenlemelerinin tamamlanması kritik önem taşıyor.
