Montana’da yetkililer, 2026 orman yangını sezonunda eyaletin bazı bölgelerinde ortalamanın üzerinde risk oluşabileceği uyarısında bulundu. Kuraklık, rüzgâr olayları ve normalin üzerindeki kış sıcaklıkları, sezon başlamadan alarm seviyesini yükseltti.
Eyalet genelinde yapılan yangın değerlendirme toplantısına Vali Greg Gianforte de katıldı. Gianforte, hazırlıkların temel hedefinin yangınlara erken ve ortak müdahale etmek olduğunu söyledi; aileleri, evleri, toplulukları ve doğal kaynakları korumak için ekiplerin birlikte çalışması gerektiğini vurguladı.
Hazırlıkta eyalet, yerel ve federal ekipler birlikte hareket ediyor
Montana Doğal Kaynaklar ve Koruma Dairesi, yangın sezonuna tam kadro hazır olduğunu bildirdi. Ancak yetkililer, müdahalenin yalnızca eyalet kapasitesine dayanmadığını; yerel, federal ve kabile kurumları arasındaki koordinasyonun belirleyici olduğunu anlattı.
İlk müdahalenin çoğu zaman yerel kaynaklarla yapıldığına dikkat çekildi. Özellikle gönüllü itfaiye birimleri, küçük yangınların büyümesini engellemede kritik rol oynuyor. Buna karşın bu birimlerin yeni gönüllü bulmakta zorlandığı ifade edildi.
Montana Eyalet İtfaiye Şefleri onursal başkanı Rich Cowger, eyalette 300’den fazla yerel itfaiye teşkilatının 45 milyondan fazla dönümlük alanı koruduğunu söyledi. Cowger, gönüllü sistemlerin ciddi biçimde zorlandığını ve geçmiş yıllardaki gönüllülük düzeyinin artık bulunmadığını dile getirdi.
Artan çağrılar, küçülen gönüllü havuzu
Columbia Falls İtfaiye Departmanı örneği, artan yükü görünür kıldı. 2000 yılında gönüllü olarak göreve başlayan itfaiye şefi Karl Weeks döneminde departman yılda yaklaşık 170 çağrıya yanıt veriyordu.
Son yirmi yılda bu sayı belirgin biçimde yükseldi. Departman 2020’de 305, 2022’de ise 357 çağrıya müdahale etti. Bu artışın özellikle son iki yılda hızlandığı aktarıldı. Departman, yerel Three Rivers EMS’nin müsait olmadığı durumlar dışında tıbbi çağrılara çıkmıyor.
Federal yapıda yeniden yapılanma sürüyor
ABD İçişleri Bakanlığı bünyesindeki yangın operasyonlarında da bu yıl yeniden yapılanma yaşanıyor. Farklı kurumlardaki personelin yeni U. S. Wildland Fire Service çatısı altında birleştirildiği belirtildi. ABD Orman Servisi’nde ise en geniş federal orman yangını personeli kadrosu bulunuyor.
Yetkililer, görev tanımı yangın söndürmeyi de kapsayan personelin ihtiyaç halinde görev yapmaya devam etmesinin beklendiğini söyledi. Buna karşın 2025’te, ABD Orman Servisi’nden ayrılan 4200 kişinin yaklaşık 1400’ünün yangınlarla mücadele sertifikasına sahip olduğu ancak başka görevlerde bulunduğu ve yalnızca ihtiyaç halinde çağrıldığı bilgisi paylaşıldı. Yaz sezonunda bu personelin bir kısmının göreve dönmesi istenmiş, ancak tamamı geri dönmemişti.
Doğu Montana’da temmuz, güneybatıda yaz sonu riski
U. S. Wildland Fire Service meteorologları, Montana’da kışın bölgeden bölgeye değişen kuraklık, büyük rüzgâr olayları ve alışılmadık derecede sıcak hava ile geçtiğini aktardı. Son yağışlar bazı bölgelerde rahatlama sağlasa da görünümün eşit olmadığı bildirildi.
Kuzey Kayalıklar Koordinasyon Merkezi’nden tahmin meteoroloğu Dan Borsum, doğu Montana’da temmuz ayı boyunca ortalamanın üzerinde yangın potansiyeli beklediklerini, riskin yaz ilerledikçe güneybatı Montana’ya kayabileceğini ve ağustosta Bitterroot bölgesine genişleyebileceğini söyledi.
Kuru yıldırım en büyük kaygılardan biri
Yetkililerin en çok endişelendiği başlıklardan biri, yağmur bırakmadan yıldırım üreten kuru fırtınalar oldu. Idaho ve Montana üzerinde görülebilecek bu sistemlerin, Pasifik Kuzeybatısı’ndaki en yıkıcı yangınların bazılarında etkili olduğu hatırlatıldı.
Tek bir fırtına hücresinden gelen kuru yıldırımın aynı anda onlarca yangın başlatabildiği ve ilk müdahale ekiplerini zorlayabildiği belirtildi. Boise’deki Ulusal Kurumlararası Yangın Merkezi’nin uzun vadeli hava tahmininde de Idaho’nun dağlık kesimleri ile Montana’nın büyük bölümünde kuzey ve doğuya doğru daha yüksek fırtına olasılığı bulunduğu ifade edildi.
Geçen yılki düşük yanma alanı yanıltmasın
Montana’da son yangın sezonlarının görece daha sakin geçtiği hatırlatıldı. 2025’te eyalet genelinde yaklaşık 76 bin dönüm alan yandı; bu, son 15 yılın en düşük dördüncü toplamı olarak kayda geçti.
Ancak yetkililer, sakin geçen sezonların da çok yüksek maliyet doğurabileceğine dikkat çekti. Powell County’deki Windy Rock yangınının söndürülmesinin yaklaşık 56 milyon dolara mal olduğu ve bu müdahalenin eyalet tarihinin en pahalı operasyonlarından biri olduğu aktarıldı.
Bütçe, teknoloji ve insan hatası başlıkları öne çıkıyor
Gianforte, eyaletin yeni sezon için yeterli kaynağa sahip olduğuna inandığını söyledi. Meclisin yangın bütçesini desteklediğini, fonun 15 Ağustos’ta kendini yenilediğini ve o tarihe kadar kullanılabilecek araçların bulunduğunu belirtti.
Yetkililer, yangın söndürmede teknolojik yatırımları da öne çıkardı. Özellikle kanat uçlarına yerleştirilen kızılötesi sensörlü uçakların, yıldırım sonrası arazide oluşan ısı izlerini duman görünmeden önce tespit edebildiği ve küçük yangınlar büyümeden müdahale imkânı sağladığı anlatıldı.
Toplantıda ayrıca Montana’daki yangınların yaklaşık dörtte üçünün insan kaynaklı olduğuna dikkat çekildi. Yetkililer, sakinlerin dikkatli davranmasını, hazırlıklı olmasını ve tahliye planı bulundurmasını istedi. Eyaletteki her topluluğun yangın sezonunda etkilenebileceği uyarısı da yapıldı.
Greater Yellowstone bölgesi ve çevresinde sezonun başında bazı yangınlara zaten müdahale edildiği belirtilirken, federal yangın sistemindeki dönüşüm sürerken kamu arazilerindeki yanıtın önümüzdeki aylarda nasıl şekilleneceği sorusu açık kaldı.