North Carolina, 2026’da ABD Senatosu’nun kontrolünü belirleyebilecek en kritik eyaletlerden biri olarak öne çıkıyor. Eski Demokrat Vali Roy Cooper, Cumhuriyetçi Michael Whatley ile açık Senato koltuğu için yarışacak.
Sandalyenin Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis tarafından boşaltılmış olması mücadeleyi daha da önemli hale getiriyor. Demokratlar için Senato çoğunluğuna giden dar yolun birkaç Cumhuriyetçi koltuğun kazanılmasına bağlı olduğu, North Carolina’nın da bu yarışların en belirleyicilerinden biri olduğu değerlendiriliyor.
North Carolina neden sürekli yakın yarışlara sahne oluyor?
North Carolina, son yıllarda büyüyen banliyöleri, Raleigh, Charlotte ve Research Triangle gibi kent merkezlerinin ürettiği Demokrat oylar ve sık sık başa baş geçen eyalet çapındaki yarışlarla dikkat çekiyor. Buna karşın eyalet, Washington’daki büyük güç mücadelelerinde çoğu zaman Demokratlara kapıyı kapatıyor.
Demokratlar, eyalette 2008’den bu yana ne başkanlık ne de ABD Senatosu seçimi kazanabildi. Buna rağmen son üç başkanlık seçim döngüsünde valilik yarışlarını kazanmayı başardılar. Aynı seçmen kitlesi, 2024’te Donald Trump’a 3,2 puanlık fark sağlarken, Demokrat Josh Stein valilik yarışını 14 puan farkla kazandı.
Eyaletin 10 seçilmiş yürütme makamı, beş Demokrat ve beş Cumhuriyetçi arasında dengeli biçimde dağılmış durumda. Uzmanlara göre bu tablo, North Carolina seçmeninin parti kimliğinden çok aday ve yarış türüne göre oy verebildiğini gösteriyor.
Seçmen davranışını belirleyen yerel ve ulusal ayrım
Uzmanlar, eyalette seçmenlerin yerel yarışlarda daha farklı davrandığını, ancak Senato seçimlerinin doğası gereği hızla ulusal düzleme taşındığını söylüyor. Valilik, başsavcılık ve benzeri eyalet yarışlarında kampanyalar; okullar, kasırgalar, Medicaid, iş ve yerel bağlar üzerinden şekillenebiliyor.
Senato yarışında ise tablo değişiyor. Kazanan isim yalnızca bir eyaleti temsil etmiyor; aynı zamanda hangi partinin Senato’yu kontrol edeceğini, hangi yargıçların onaylanacağını ve başkanın ne kadar güç kullanabileceğini de etkiliyor. Bu nedenle yarış kısa sürede parti kontrolü etrafında sertleşiyor.
Bu çerçevede Cumhuriyetçilerin, seçmene yarışın Roy Cooper’ın geçmişteki valilik performansından çok Washington’daki Demokrat dengeyi güçlendirip güçlendirmeyeceği üzerinden sunulmasının kendi lehlerine olacağını düşündüğü belirtiliyor. Cooper’ın eyalet çapındaki güçlü marka değeri de böylece ikinci plana itilebiliyor.
Nüfus artışı Demokratları güçlendirdi ama dengeyi bozmadı
North Carolina’nın nüfusu 2025’te 11,2 milyona ulaştı ve eyalet ABD’nin en kalabalık dokuzuncu eyaleti oldu. Nisan 2020’den bu yana yaklaşık 757 bin yeni sakin eklendi. Temmuz 2024 ile Temmuz 2025 arasında ise eyalet, diğer eyaletlerden en fazla net göç alan yer oldu.
Bu büyüme, Wake, Mecklenburg ve Durham gibi Demokratların güçlü olduğu bölgeleri daha da güçlendirdi. Daha önce Cumhuriyetçilere yakın olan banliyöler de özellikle üniversite mezunu seçmenler ve genç profesyoneller arasında daha rekabetçi hale geldi.
Ancak 2024 başkanlık seçimi, bu dönüşümün sınırlarını da gösterdi. Kamala Harris güçlü Demokrat bölgelerde büyük farklar yakalasa da Trump eyaleti 180 binden fazla oy farkıyla kazandı.
Bu dengenin bir nedeni de kırsal alanların büyüklüğü. 2020 nüfus sayımına göre North Carolina’da yaklaşık 3,5 milyon kırsal sakin bulunuyor; bu sayı eyalet nüfusunun üçte birine denk geliyor ve yalnızca Teksas’ın gerisinde kalıyor.
Uzmanlara göre Demokratlar eyalet çapında kazanmak istiyorsa kırsalda kayıplarını tamamen silmek zorunda değil, ancak bu kayıpları sınırlı tutmak zorunda. Sorun yalnızca yaşlı kırsal seçmenler de değil; onların yerini alan genç seçmenlerin bir bölümü de kültürel ve siyasi olarak muhafazakâr kalmayı sürdürüyor.
Öte yandan North Carolina’da kayıtsız seçmenler, kayıtlı seçmen grupları içinde en büyük blok haline geldi. Uzmanlar bu kitlenin çoğunun tam merkezci olmadığını, daha çok parti etiketini reddeden ama belirli bir tarafa düzenli yakınlık gösteren seçmenlerden oluştuğunu söylüyor.
Sonuçta eyalet, iki büyük koalisyonun katılım ve farklar üzerinden yarıştığı bir denge noktasında kalmaya devam ediyor. Küçük oy kaymaları bile 2026’da hem North Carolina’daki sonucu hem de Senato’nun genel kontrolünü belirleyebilir.
