ABD Enerji Bakanlığı, Kaliforniya’nın Oakland kentinde planlanan terminal projesi için 75 milyon dolara kadar finansman sağlayacağını duyurdu. Karar, kömür sevkiyatı hedefi nedeniyle yıllardır hukuk mücadelesi ve yerel itirazlarla gündemde olan projeye yeni bir destek anlamı taşıyor.
Terminal fikri ilk kez on yılı aşkın süre önce yatırımcı Phil Tagami tarafından ortaya atıldı. Proje başlangıçta çok amaçlı bir dökme yük terminali olarak sunulmuştu, ancak daha sonra geliştiricilerin terminali Utah’tan kömür sevkiyatı için kullanmayı planladığı ortaya çıktı.
Yıllar süren yerel itiraz ve dava süreci
Oakland yönetimi, 2013’te eski bir ordu üssünün yeniden geliştirilmesi için geliştiricilerle anlaşma imzaladı. İki yıl sonra ortaya çıkan kömür planı, kentte çevre gruplarının ve çok sayıda sakinin sert tepkisini çekti.
Şehir daha sonra kömürün kent içinde depolanmasını yasaklayan bir düzenleme ve karar aldı. Bu adım, geliştiricilerin belediyeye açtığı davaların da zeminini oluşturdu.
Anlaşmazlık yalnızca çevresel kaygılar üzerinden ilerlemedi. Geliştiriciler, şehirle yapılan gelişim anlaşmasının kendilerine düzenleyici güvence verdiğini savunarak Oakland’ın sonradan çıkardığı anti-kömür düzenlemesinin sözleşmeyi ihlal ettiğini ileri sürdü.
Davaya bakan hâkim, şehir dosyasında ciddi eksikler ve hatalar bulunduğu sonucuna vardı. Üst mahkeme de bu kararı onayladı. Ancak kararda, kömür taşımacılığının halk için tehlike oluşturmadığı ya da şehrin kömürü yasaklama hakkı bulunmadığı yönünde bir hüküm yer almadı.
Şehir daha sonra bu kez kira sözleşmesini iptal etti. Yetkililer, geliştiricilerin yıllar süren dava süreci nedeniyle inşaat takvimindeki yükümlülükleri yerine getiremediğini savundu. Geliştiriciler ise gecikmenin belediyenin kararlarından kaynaklandığını söyledi.
2018’de açılan eyalet davasında da mahkeme geliştiricileri haklı buldu. Karar temyizde de korundu ve Oakland için yeni bir hukuki aşama daha başladı.

İflas, tazminat talebi ve süren izinler
Terminali işletmesi planlanan Insight Terminal Solutions şirketi ise Kentucky’de iflas başvurusu yaptı. Şirket, Oakland ile süren uzun savaşın mali çöküşünde etkili olduğunu öne sürerek 650 milyon doların üzerinde tazminat talep etti. İflas mahkemesi şirketin yaklaşımını benimsedi, ancak federal mahkeme bu kararı geçen yıl bozdu.
Enerji Bakanlığı’nın yeni finansman vaadine rağmen terminalin önü hâlâ açık değil. Projenin hava kalitesi izinleri başta olmak üzere çok sayıda ruhsatı alması gerekiyor ve yerel çevre savunucuları bu süreçte daha sıkı kurallar için hazırlık yapıyor.
Çevre grupları ise terminalin yeniden güç kazanmasından endişe ediyor. Bölgeyi kirlenmeye karşı korumak için izin sürecindeki her başlığı yakından izleyeceklerini söylüyorlar.