Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, hükümet karşıtı protestoların ikinci haftasına girdiği pazartesi günü tutumunu sertleştirerek polise para ödülü, şiddete başvuran genç göstericilere ise yaptırım açıkladı. Tiran’da Devlet Polisi yöneticileriyle bir araya gelen Rama, protestolara karşı ön safta görevlendirilen her polisin hemen 2.500 avro alacağını söyledi.
“Bunu maaşa göre belirlemedik. Herkese aynı tutar, çünkü şu anda hepiniz tek vücutsunuz” diyen Rama, polise 1 Ocak’tan itibaren “kayda değer” bir zam sözü de verdi ve bu artışın haftalar önce yeni bütçe çalışmaları sırasında kararlaştırıldığını belirtti.
“Ücretsiz eğitim almayacaklar”
Rama, polise saldırmak için okuldan kaçan öğrencilerin idari yaptırımlarla karşılaşacağını ve devlet desteğini kaybedeceğini söyledi. “Ücretsiz eğitim almayacaklar” diyen Rama, Devlet Polisine saldıran öğrencilerin ne burs ne de devletten mali yardım alabileceğini ekledi.
Rama, şiddete karışan reşit olmayanların ailelerine zararın faturasını ödeyeceklerini söyledi: “O reşit olmayanların bütün ailelerine söylüyorum: Ödeyeceksiniz.” Rama’ya göre vergi mükelleflerinin parası, polise taş atan öğrencilere değil, olaylarda tahrip edilen kaldırımların, trafik ışıklarının, kameraların, bankların ve ağaçların onarımına harcanacak. BIRN, Rama’nın bu tedbirlerin yasal dayanağını ve hangi kurumların uygulayacağını açıklamadığını bildirdi.
ANTIFA, Rusya ve İran
Rama protestoları, ABD Başkanı Donald Trump’ın hareketi terör örgütü ilan etmesine atıfta bulunarak ANTIFA’yla da ilişkilendirdi. Rusya ve İran’ın, Zvërnec ve Sazan Adası’ndaki turizm projelerine karşı yapılan çevre eylemlerinden başlayarak sosyal ağlarda binlerce sahte profille hükümetine yönelik hoşnutsuzluğu kışkırttığını iddia etti. AFP’ye göre protesto dalgası ilk olarak Trump’ın ailesiyle bağlantılı tartışmalı bir tatil köyü projesiyle başlamıştı.

Rama, Rusya ya da İran’ın müdahalesine dair somut kanıt sunmadı; İran’ı “terörist Cumhuriyet” olarak niteledi ve katılımcıların çoğunun genç Arnavutlar olduğunu kabul etti. Hareketin gerçekten öğrencilerle ilgili olup olmadığını sorgulayan Rama, “Bu, eğitimle ilgili bir isyan değil” dedi ve olayları Arnavutluk’un Avrupa Birliği üyeliği hedefine yönelik koordineli bir saldırının parçası olarak tanımladı.
Moskova bu suçlamayı daha önce reddetmişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, pazar gecesi Rusya’nın Tiran Büyükelçiliği tarafından yayımlanan açıklamasında “Hayır Edi Rama, sokağa dökülüp protesto yapanlar sizin ülkenizin yurttaşları” demiş ve Rama’ya kendi iç sorunlarını çözmesini tavsiye etmişti.
Molotofkokteylleri ve plastik mermiler
Arnavut yayın kuruluşu News24’ün yayımladığı görüntülerde, sarı baret takan bir göstericinin polisin tazyikli su aracının yanında kalkan taşıyan çevik kuvvet polislerine sopayla vurduğu görülüyor.
Yetkililere göre protestoların başladığı 13 Ekim’den bu yana yarısından fazlası polis olmak üzere yaklaşık 300 kişi yaralandı. Pazar günü bir polis karakolu ile İçişleri Bakanlığının girişi molotofkokteyliyle hedef alındı. Polis tazyikli su ve göz yaşartıcı gazın yanı sıra cumartesiden bu yana plastik mermi de kullanıyor.
News24’ün protestoların altıncı günü olarak tanımladığı ikinci bir görüntüde ise göstericiler Tiran’ın merkezinde polis hattına molotofkokteylleri fırlatıyor.
Eleştiriler yükseliyor
Muhalefetteki Demokrat Parti’nin genel başkan yardımcısı Belind Këlliçi, Rama’yı Arnavut çocuklarının ve öğrencilerin dövülmesi sürsün diye polise 2.500 avro ödemekle suçladı. 735 öğretim üyesi ve akademisyenin imzaladığı beş maddelik bildiride Rama’nın istifa etmesi ve öğrencilere yönelik polis şiddetinin son bulması istendi. Arnavutluk Ombudsmanı da güç kullanımı ve aralarında reşit olmayanların da bulunduğu gözaltındakilere yapılan muameleyle ilgili idari inceleme başlattı.

Hükümete eleştirel yayın yapan News24 ve Syri TV kanallarını da kanıt sunmadan vergi kaçırma ve kara para aklamakla suçlayan Rama, şiddetin arkasındaki siyasi güçler dışında herkesle diyaloğa açık olduğunu söyledi. İstifayı ise kesin bir dille reddetti: “Benim için başbakanlık bir iş yeri değil. Bana 800 binden fazla Arnavut’un yüklediği ve 2029’da sona eren bir sözleşmeye dayanan bir misyon.”

Göstericiler geri adım atmayacaklarını söylüyor. Pazartesi günü yüzlerce kişi yeniden Tiran’ın ana meydanında ve Eğitim Bakanlığının önünde toplandı. 22 yaşındaki fen bilimleri öğrencisi Leka Sina, AFP’ye “Rama istifa edene kadar hareketimizi sürdüreceğiz” dedi.