Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü'nün (OIES) yayınladığı rapor, Rusya'nın Ukrayna üzerinden doğal gaz sevkiyatını durdurmasının Avrupa piyasalarında kalıcı bir fiyat ayrışmasına yol açtığını gösterdi.
Rapora göre, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerine yakınlık, fiyatların belirlenmesinde kilit rol oynadı. LNG'nin ağırlıklı olarak Kuzeybatı Avrupa limanlarından sisteme girmesi ve doğuya taşınma maliyetleri nedeniyle, Fransa (TRF), Belçika (ZTP), Hollanda (TTF) ve İngiltere'deki (NBP) ticaret merkezlerinde fiyatlar en düşük seviyelerde oluştu. Almanya'nın THE merkezi bu grubun biraz üzerinde kalırken, Çekya, Avusturya ve Slovakya'daki merkezlerde fiyatlar belirgin şekilde daha yüksek seyretti. Bu eğilimin 2026'nın ilk yarısında da sürdüğü belirtildi.
Piyasa hacmi büyümeye devam etti
Rus gazındaki kayba rağmen Avrupa gaz piyasası işlem hacmi bakımından büyümesini sürdürdü. 2025'te ticareti yapılan toplam doğal gaz hacmi bir önceki yıla göre yüzde 16 artarken, fiziksel talep yüzde 8 yükseldi. Toplam işlem hacmi ilk kez 100 bin teravatsaat seviyesini aştı. OIES değerlendirmesinde, "Avrupa'nın ticareti yapılan doğal gaz piyasaları zorlu koşullar karşısında dayanıklılığını kanıtladı" ifadeleri kullanıldı.
TTF'nin hakimiyeti arttı
Hollanda merkezli TTF, Avrupa'nın açık ara en büyük gaz ticaret merkezi olmaya devam etti. Geçen yıl işlem hacmi yüzde 14 artan TTF, diğer sekiz büyük Avrupa merkezinin toplamının 4,5 katına, İngiltere NBP'nin 9 katına, Almanya THE'nin 20 katına ve İtalya PSV'nin 52 katından fazlasına ulaştı. Avrupa'daki tüm doğal gaz işlemlerinin yüzde 81'i TTF üzerinden gerçekleşti. LNG ticaretinin artmasıyla Kuzey Amerika ve Asya'dan piyasa katılımcılarının TTF'ye yönelmesi, TTF-Henry Hub fiyat farkına dayalı işlemleri de yaygınlaştırdı.
Merkezler arasında büyük farklar
Belçika'nın ZTP ticaret merkezinde işlem hacmi 2025'te yüzde 165'in üzerinde arttı. Rapora göre bu yükselişin arkasında Belçika'nın LNG ithalatındaki artış, İngiltere ve Fransa'dan gelen gazın doğuya yönelmesi ve ülkenin önemli bir giriş noktasına dönüşmesi yatıyor. Buna karşılık, Rus gazına daha bağımlı olan Orta Avrupa'daki bazı merkezlerde hacimler düştü. Slovakya'daki SVOB yüzde 77, Çekya'daki VOB ise yaklaşık yüzde 18 geriledi. Düşüşün temel sebebi, Rus gazı akışının kesilmesiyle bölgedeki ticaret rotalarının değişmesi olarak kaydedildi.
