ABD'de eski Başkan Donald Trump döneminde başlatılan ve 'Project Homecoming' adı verilen gönüllü sınır dışı programı, 200 binden fazla göçmenin ülkeden ayrılmasını sağladı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın iç verilerine göre, program kapsamında 132 bin kişi ABD'yi terk etti, 70 bin kişi ise kayıt yaptırarak ayrılmayı bekliyor.
Geçen yıl başlatılan program, yasa dışı göçmenlere ücretsiz uçak bileti ve ülkeyi terk ettikten sonra nakit ödeme sunuyordu. İlk başta 1000 dolar olan ödeme miktarı, daha sonra 2600 dolara, Noel döneminde ise geçici olarak 3000 dolara yükseltildi. Programın toplam maliyeti yaklaşık 600 milyon doları buldu.
Gönüllü sınır dışı başına maliyet yaklaşık 2500 dolar olarak hesaplanırken, zorla sınır dışı etme işleminin maliyeti 18 bin 245 doları buluyor. İç Güvenlik Bakanlığı, program sayesinde sınır dışı masraflarından yaklaşık 2,5 milyar dolar tasarruf edilmesinin beklendiğini açıkladı.
Program kapsamındaki vakaların yaklaşık yarısı, gözaltı merkezlerinde tutulan göçmenlerden oluşuyor. DOGE biriminin, Project Homecoming'i Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) gözaltı merkezlerine entegre etmesiyle süreç hızlandı. Şu anda 40 gözaltı merkezinde program koordinatörleri çalışıyor.
Program ilk altı ayda yalnızca 24 bin göçmeni çekerken, Beyaz Saray'ın baskısıyla hız kazandı. Bir kaynak, "Beyaz Saray'dan günlük aramalar ve Beyaz Saray Genelkurmay Başkan Yardımcısı Stephen Miller ile haftalık üst düzey toplantılar yapılıyordu. Bizden günde birkaç bin kişi göndermemiz beklenirken ancak onlarca kişi gönderebiliyorduk" dedi.
Eski danışman Todd Bensman, "İlk aşamada yönetimin gözaltı merkezlerinde ciddi bir yer sıkıntısı vardı. Yeterli yer olmadan kitlesel sınır dışı mümkün değil. Bunlar doğrudan bağlantılı" ifadelerini kullandı.
İç Güvenlik Bakanlığı sözcüsü, "Başkan Trump döneminde Project Homecoming'in büyük başarısı sayesinde CBP Home uygulaması beklenenden çok daha etkili oldu ve daha fazla katılımcı çekti" dedi. Yüklenici firma Salus'un temsilcisi ise "insani ve onurlu destek sağlamaktan gurur duyduklarını" belirtti.
Programın mevcut hükümet sözleşmesi Ağustos sonunda sona erecek ve bakanlık yeni bir yüklenici arıyor. Yetkililer, gelecek ay programda kesinti olup olmayacağı sorusuna yanıt vermedi.
Öte yandan eleştirmenler, gönüllü sınır dışı programının Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü'ne (IOM) devredilmesi gerektiğini savunuyor. IOM, geçen yıl Mart ayında projeye dahil olmak istemiş ancak şu anda programda yer almıyor. Programa aşina bir kaynak, "Bir noktada tüm program sadece uçak bileti satın alınan bir tabloya dönüştü" diyerek IOM'un göçmenlere ülkeden ayrıldıktan sonra daha ciddi destek sağlayabileceğini belirtti.
