ABD, 2000’den beri sahip olduğu kızamık eliminasyonu statüsünü kaybederek 26 yıllık dönemi sona erdirdi. The Wall Street Journal kararı cuma günü ilk duyuran kuruluş oldu; gazete, konuyu bilen kişilere dayandırdığı haberinde gelişmeyi aktardı. Reuters ise Pan Amerikan Sağlık Örgütü’nün (PAHO), ülkenin virüsün sürekli bulaşmasını durduramadığı sonucuna varmasının ardından statüyü iptal ettiğini bildirdi.
PAHO Genel Direktörüne bağlı bağımsız uzmanlar komisyonu, ABD’nin artık gerekli koşulları karşılamadığına karar verdi. Sürece yakın bir kaynak CNN’e konuştu. Bloomberg’in aktardığına göre PAHO ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), cuma akşamı konuya ilişkin hemen açıklama yapmadı.
Rekor vaka sayısı, düşen aşılama oranı
CDC, 2026’da şu ana kadar 45 eyalette 5.412 kızamık vakasını doğruladı. Bu, 1991’den bu yana kaydedilen en yüksek sayı ve geçen yılın toplamının iki katından fazla. Ülke, 2000-2024 döneminde yılda ortalama yaklaşık 180 vaka bildirdi. Bu yılki hastaların neredeyse tamamı aşısızdı veya aşı durumları bilinmiyordu; yaklaşık her dokuz hastadan biri hastaneye kaldırıldı.
The Wall Street Journal’a göre çocuklarda kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı aşılama oranı yüzde 92,4’e geriledi. Bu oran, uzmanların salgınların yayılmasını önlemek için gerekli olduğunu belirttiği yaklaşık yüzde 95 seviyesinin altında. ABC News, bu yıl yaklaşık 300 bin anaokulu öğrencisinin aşı olmadan okula başladığını bildirdi.

Aynı kızamık suşunun en az 12 ay boyunca kişiden kişiye yayılması halinde bir ülke eliminasyon statüsünü kaybediyor. Bloomberg’e göre Haziran 2025’te başlayan ve 700’den fazla kişiye bulaşan Utah salgını bu koşulu karşıladı. Pennsylvania, South Carolina, Wisconsin ve New York’ta da büyük salgınlar görüldü. Kanada da kendi statüsünü bir yıl önce kaybetti.
Ölü sayısı 10’a yükseldi
Reuters’ın bildirdiğine göre Pennsylvania ve Wisconsin cuma günü kızamıkla bağlantılı yeni birer ölüm açıkladı. Böylece eyalet raporlarına göre bu yılki toplam ölü sayısı 10’a yükseldi: Pennsylvania’da yedi, Wisconsin’de iki ve New York’ta bir kişi. Ülkenin en büyük salgınının görüldüğü Pennsylvania’da vaka sayısı nisandan bu yana 1.500’ü aştı.

CNN’e göre CDC Ulusal Bağışıklama ve Solunum Yolları Hastalıkları Merkezinin eski direktörü Dr. Demetre Daskalakis, “Eliminasyon statüsünü kaybetmek, bir ülke olarak bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıklarla ilgili zorluklara karşı daha az hazırlıklı olduğumuz anlamına geliyor” dedi.
The Wall Street Journal, kararın Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.’ın federal aşı tavsiyelerini azaltmaya çalıştığı bir dönemde alındığını belirtti. CDC Direktörü Erica Schwartz, kurumun statünün kaybedilmesi halinde kızamığa müdahalesini temelden değiştirmeyeceğini bu hafta başında söyledi. Statüyü geri kazanmak için ABD’nin sürekli bulaşmanın sona erdiğini ve hastalık gözetiminin güçlendirildiğini göstermesi gerekiyor.
Kapak fotoğrafı: AP. Fotoğraflar: Reuters; Getty Images (arşiv).