Avrupa Birliği (AB), çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamak için köklü bir adım atıyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların çevrim içi güvenliğine ilişkin özel bir uzman heyetinin hazırladığı raporu kamuoyuna açıkladı. Raporda, 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde uyumlu bir sosyal medya yaş sınırı getirilmesi tavsiye ediliyor.
Von der Leyen, heyetin eş başkanlarıyla birlikte yaptığı açıklamada, "2 eş başkan, 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde uyumlu bir sosyal medya yaş sınırı öneriyor. Önerilen yaklaşım kademeli bir model. Buna göre, en küçük çocuklar için hiç ekran kullanılmamalı." dedi.
Kademeli yaş sınırı modeli
Uzman heyetinin önerdiği modele göre, doğumdan 3 yaşına kadar olan çocukların hiçbir şekilde ekranla karşılaşmaması gerekiyor. 3 ila 12 yaş arasındaki çocuklar ise yalnızca ebeveyn, bakım veren veya öğretmen gözetiminde ve sınırlı süreyle çevrim içi olabilecek. 13-18 yaş grubundaki gençlerin sosyal medyaya erişimi ise platformların "tasarım gereği güvenli" olduklarını kanıtlaması şartıyla kademeli olarak artırılabilecek.
Von der Leyen, "Ancak bu koşul sağlandığında 13 yaş üzerindeki gençler sosyal medyaya erişebilmelidir." ifadesini kullandı.
"Sosyal medya bir oyuncak değildir"
AB Komisyonu Başkanı, büyük teknoloji şirketlerinin çocuklara sınırsız erişim sunmasının yeni nesilleri ruhsal zarar, bağımlılık ve mutsuzluğa mahkum ettiğini vurguladı. "Avrupa'da gençler artık günde 4 ila 6 saatlerini ekran başında geçiriyor. Bu, yaşamlarının yaklaşık 20 yılına denk geliyor." diyen von der Leyen, çocukların yaklaşık yüzde 60'ının çevrim içi ortamda duygusal veya psikososyal sorunlarla karşılaştığını aktardı.
Von der Leyen, "Çocukların refahı düşünülmeden tasarlanmış bir sistemde başarılı olmalarını bekleyemeyiz. İlk olarak, bu sistemleri kuran platformlardır ve artık hizmetlerinin zarar vermediğini kanıtlamak zorundadırlar. Avrupa'da bir ürünü geliştiren, onun güvenliğinden de sorumludur." şeklinde konuştu.
Yasa teklifi yaz sonrasında gelecek
AB'nin "tasarım gereği güvenlik" ilkesine dikkat çeken von der Leyen, platformların özellikle çocuklara karşı yükümlülüklerinin altını çizdi. "Mesele çocukların sosyal medyaya erişip erişemeyeceği değil, sosyal medyanın çocuklara ne zaman ve hangi koşullarda erişebileceğidir." diyen von der Leyen, araştırmaların bir başlangıç yaşı belirlenmesi gerektiğini güçlendirdiğini söyledi.
Von der Leyen, raporun tavsiyelerini dikkatle inceleyeceklerini ve yaz sonrasında bir yasa teklifi sunacaklarını açıkladı. "Üye devletlerin farklı önerilerini değerlendirecek, bunları çalışmamıza entegre edecek ve AB'nin sıklıkla yaptığı gibi ortak ve uyumlu bir çözüm önerisi ortaya koyacağız." ifadesini kullandı.
Uzmanlardan ortak çağrı
Uzman heyeti eş başkanlarından Prof. Dr. Jörg M. Fegert, çocuk ve ergen psikiyatristleri olarak risklerin her çocuk için aynı olmadığını ancak tavsiyelerini ortak ilkeler temelinde hazırladıklarını belirtti. Fegert, "13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde ortak bir yaş sınırı getirilmesi temel tavsiyelerimizden biridir." dedi.
Diğer eş başkan Dr. Maria Melchior ise "Sonuçlarımız çok açık: Çocuklar ve gençler, kullandıkları tüm sosyal medya platformlarında ve diğer dijital hizmetlerde güvenli olmalıdır." diye konuştu. Melchior, hangi koşullarda yaşarlarsa yaşasınlar tüm çocukların güvenli bir dijital ortamda büyüme hakkına sahip olduğunu vurguladı.
