ABD, Meksika ve Kanada arasındaki 1. 6 trilyon dolarlık ticareti kapsayan USMCA anlaşmasını mevcut haliyle yenilemeyeceğini bildirdi. Açıklama, anlaşmanın ilk zorunlu ortak gözden geçirmesinin yapılacağı tarihten sadece bir gün önce ABD Ticaret Temsilcisi Büyükelçi Jamieson Greer tarafından yapıldı.
Greer, yaptığı yazılı açıklamada "Amerika Birleşik Devletleri, Anlaşmanın eksikliklerini ve bu ülkelerle olan ticaret açıklarımızı gidermek için Meksika ve Kanada ile görüşmeye devam edecek. Ancak anlaşma, bu sorunlar çözülene veya feshedilene kadar yürürlükte kalacak" ifadelerini kullandı. ABD'nin, USMCA ortak incelemesi kapsamında 20 Temmuz haftasında Meksika ile üçüncü tur ikili müzakereleri gerçekleştireceği de belirtildi.
USMCA Nedir?
Üçlü ticaret anlaşması, Trump'ın ilk başkanlık döneminde 1 Temmuz 2020'de yürürlüğe girerek Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) yerini almıştı. ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre USMCA, "Amerikalılar için yüksek ücretli işleri destekleyen ve Kuzey Amerika ekonomisini büyüten daha dengeli, karşılıklı bir ticaret" oluşturmayı hedefliyordu.
Ancak Trump'ın ilk döneminde müzakere ettiği "gün batımı maddesi" gereğince, anlaşma değiştirilmediği takdirde 1 Temmuz 2036'da sona erecek. Bu son karar, söz konusu altı yıllık gözden geçirme sürecini başlatmış oldu.
Trump'ın Eleştirisi
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamalarda anlaşmayı "gerçek bir avantajı yok; önemsiz" sözleriyle eleştirmiş ve "Yenileyeceğimi sanmıyorum" demişti. Trump, "Kanada'nın hiçbir şeyine ihtiyacımız yok. Meksika'nın hiçbir şeyine ihtiyacımız yok, ama onlar bizim her şeyimize ihtiyaç duyuyor. Bize daha iyi davranmaları gerekiyor" ifadelerini kullandı.
ABD'nin 2025 yılında Meksika ile 197 milyar dolar, Kanada ile ise 48. 3 milyar dolar mal ticareti açığı verdiği belirtiliyor. Kanada'daki açığın büyük bölümü ham petrol ithalatından kaynaklanırken, Meksika'daki açık, şirketlerin Çin'e uygulanan gümrük vergileri nedeniyle tedarik zincirlerini Meksika'ya kaydırmasıyla büyüdü.
Trump yönetiminden bir yetkili, Reuters haber ajansına yaptığı değerlendirmede, otomobil sektörüne yüzde 25, metallere yüzde 50 ve keresteye yüzde 10 ek gümrük vergisi getirilmiş olmasına rağmen Başkanın iki ülkeyle herhangi bir anlaşmaya şüpheyle yaklaşmayı sürdürdüğünü aktardı.
Meksika ve Kanada'dan Yanıt
Meksika Ekonomi Bakanı Marcelo Ebrard, Çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında ülkesinin, ABD'nin iş kayıpları ve ticaret açıklarıyla ilgili endişelerini gidermeye yardımcı olmak istediğini söyledi. Ebrard, Greer ve Kanada'nın ABD-Kanada ticaretinden sorumlu bakanı Dominic LeBlanc ile sanal toplantıya katıldığını belirterek "Meksika, ABD ve Kanada arasında çözemeyeceğimiz kadar büyük bir fark göremiyorum" dedi.
Ebrard ayrıca otomotiv endüstrisinin korunmasının tüm görüşmelerin ana gündem maddesi olduğunu vurguladı. LeBlanc ise Kanada'nın çelik, alüminyum, otomobil ve keresteye uygulanan gümrük vergileriyle ilgili konuları ele almaya devam edeceğini ifade ederek "Ticaret ve yatırım çerçevelerinin Kuzey Amerika refahını ve rekabet gücünü desteklemeye devam etmesini sağlayacak yolları belirleme konusunda mutabık kaldık" açıklamasında bulundu.
Sonraki Adımlar
Kanada ve Meksika'nın müzakerelere açık olmasıyla birlikte anlaşma 2036'ya kadar yürürlükte kalmaya devam edecek. Trump, görüşmeler sırasında baskı aracı olarak gümrük vergilerini kullanabilir. Alternatif olarak ikili anlaşmalar öne çıksa da bunların USMCA'nın ticaret hacmi ve gücüne ulaşması beklenmiyor.
