ABD ve Çin arasındaki ekonomik temaslar ile Birleşmiş Milletler Zirvesi öncesinde liderler düzeyinde yapılması beklenen görüşmeler, küresel piyasalarda haftanın başlangıcında olumlu havayı destekledi. ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin şahin beklentilere rağmen diplomasi trafiği riskli varlıklara yönelimi artırdı.
Orta Doğu'daki bölgesel gerilim ve Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar enerji arzına yönelik endişeleri canlı tutuyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş ise büyüme ve enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.
ABD ve Çin heyetleri New York'ta buluştu
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye yapması beklenen ziyaret öncesinde ABD ve Çin heyetleri, ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere New York'ta bir araya geldi. ABD heyetine Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin heyetine Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlık etti.
JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde gün boyunca sürdürülen görüşmenin ardından konuşan Bessent, Çin ile ticaret ve yapay zeka başlıklarında başarılı bir toplantı yaptıklarını söyledi. Tarafların yeniden görüşme konusunda anlaştığını belirten Bessent, ABD'nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması kurulmasını önerdiğini aktardı.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da İran'ın müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu söyledi.
Diplomasi beklentisi petrol fiyatlarını düşürdü
ABD'de enerji maliyetlerindeki yükseliş, Fed'in para politikasına yönelik şahin beklentileri güçlendirdi. Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı yapabileceği yönünde yoğunlaşırken, bu hafta çok sayıda Fed yetkilisinin açıklaması izlenecek.
ABD'de gerçekleştirilecek BM Zirvesi'nde, başta ABD ve Çin olmak üzere liderler düzeyinde çok sayıda görüşme yapılması bekleniyor. Bu temaslardan olumlu sonuç alınabileceği ve jeopolitik risklerin azalabileceği beklentisi, petrol fiyatlarının haftaya gerileyerek başlamasında etkili oldu.
Petroldeki düşüş enflasyon endişelerini bir miktar hafifletirken riskli varlıklara ilgiyi artırdı. Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların azalmasının ekonomi ve merkez bankalarının yol haritalarını daha öngörülebilir hale getirebileceğini belirtiyor.
ABD piyasalarında dolar ve tahvil faizi yatay seyretti
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yüzde 5 seviyesinde yatay başladı. Fed'in peş peşe faiz artırabileceği beklentisiyle geçen hafta 100 seviyesine çıkan dolar endeksi de yeni haftaya bu seviyelere yakın girdi.
Yüksek tahvil faizi ve güçlü doların alternatif maliyeti artırmasıyla altının ons fiyatı yüzde 0,5 düşerek 4 bin 355 dolara geriledi. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı da diplomasi beklentileriyle yüzde 2,1 azaldı ve 101,7 dolar oldu.
New York borsasında cuma günü S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükseldi. Dow Jones endeksi ise yüzde 0,18 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratları haftaya pozitif başladı.
Avrupa ve Asya piyasalarında risk iştahı arttı
Avrupa borsaları cuma gününü düşüşle tamamladı. Piyasalarda BM Genel Kurulu'ndaki gelişmelerin yanı sıra enerji fiyatları ve bölge ülkelerindeki Satınalma Yöneticileri Endeksi verileri takip edilecek.
Orta Doğu'daki gerilim ile petrol ve gaz tedarikine yönelik endişeler, Avrupa'da yatırımcıların temkinli hareket etmesine yol açıyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi de jeopolitik riskleri canlı tutuyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'da askeri amaçla kullanılan bir lojistik merkezi ile depo ve gemileri vurduğunu açıkladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile savaşın sona erdirilmesine yönelik çalışmaları görüştüğünü ve ilerleyen günlerde New York'ta yapılması planlanan toplantıyı da konuştuklarını söyledi.
Zelenskiy, Trump ile New York'ta buluşmak üzere anlaştıklarını ve diplomatik bir sürecin bulunduğunu ifade etti. Avrupa'da enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki baskısı sürerken Almanya, İngiltere ve Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizleri yükseldi.
Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 1,60, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,49 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 1,60 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratları ise haftaya alıcılı başladı.
Asya borsalarında ABD ve Çin arasındaki görüşmelere ilişkin olumlu sinyaller risk iştahını destekledi. ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu hafta yapması beklenen görüşmeden olumlu sonuç çıkabileceği beklentisi öne çıktı.
Şi Cinping'in 23 Eylül'de ABD'yi ziyaret etmesi bekleniyor. Trump'ın ikinci iktidar döneminde ABD'nin tarife artışları ve teknoloji kısıtlamaları ile Çin'in nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolüne ilişkin adımları, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların başlıca başlıkları arasında yer aldı.
Trump ile Şi Cinping, 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde yaptıkları görüşmenin ardından anlaşmazlık başlıklarında geçici uzlaşmaya ilişkin olumlu mesajlar vermişti. Petrol fiyatlarındaki düşüş de Asya piyasalarında risk iştahını artırdı.
Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya'da piyasalar tatil nedeniyle kapalı kaldı.
Türkiye piyasalarında ABD ziyareti ve ekonomi gündemi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere ABD'nin New York şehrine geldi.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 1,67 değer kaybıyla 13. 284,42 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 geriledi.
Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmelerini dikkate alarak tasfiye süresini üç aydan altı aya çıkardı. Kurul, 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerini yürütmek üzere Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankasını yetkilendirmişti.
Dolar/TL cuma gününü 48,7650 seviyesinde tamamladı. Kurda bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 48,8010 seviyesi görüldü.
Yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve ağustos ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi verileri takip edilecek. BIST 100 endeksinde 13. 100 ve 13. 000 puan destek, 13. 400 ve 13. 500 puan direnç seviyeleri olarak izleniyor.
