ABD ekonomisine ilişkin güçlü büyüme, istihdam ve tüketim verileri küresel piyasalarda faiz beklentilerini yeniden şekillendirirken borsalarda bölgesel ayrışma görüldü. Fed'in ekim ayında faiz artıracağına ilişkin piyasa tahminleri yüzde 70 seviyelerinden yüzde 38'e geriledi.
ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüdü. Böylece büyüme, yüzde 1,5 olarak açıklanan öncü tahminin üzerine çıktı. Özel sektör istihdamı da eylülde 90 bin kişi artarak beklentileri aştı.
Fed'in enflasyon göstergesi olarak izlediği, gıda ve enerji fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3 yükseldi. Piyasa beklentileri aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,3 artış yönündeydi.
Kişisel tüketim harcamaları ağustosta yüzde 0,9 artarak tahminleri aşarken kişisel gelirler yüzde 0,2 yükseldi. Veriler, ABD ekonomisinin dayanıklılığını koruduğu, enflasyon baskısının ise aşağı yönlü hareket edebileceği ve Fed'in faiz politikasında yumuşak iniş sağlayabileceği beklentilerini güçlendirdi.
Bununla birlikte, eylülde yükselen dizel fiyatlarının verilere henüz tam olarak yansımaması enflasyonist baskıların kalıcı biçimde gerileyip gerilemeyeceğine ilişkin belirsizliği korudu. Büyüme, istihdam ve kişisel tüketim harcamalarında beklentilerin aşılması, yüksek faizlerin ABD ekonomisi üzerindeki etkisine dair değerlendirmeleri de yeniden gündeme taşıdı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyesini gördükten sonra yüzde 5,28'de dengelendi. 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,65 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıkmasının ardından yüzde 5,62'de işlem gördü.
Tahvil faizlerindeki yükselişten destek bulan dolar endeksi 101,7 ile 24 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Altının ons fiyatı yüzde 0,7 artarak 4 bin 184 dolara çıkarken aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 düşüşle 96,6 dolara geriledi.
ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed Başkanı Jerome Powell'ın Fed binalarının yenilenmesi projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini söyledi. Trump ayrıca Güney Kore'nin ABD'deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını açıkladı ve dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın süredir hedefin üzerinde seyrettiğini söyledi. Cook, iş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflenen seviyeye döndürme kararlılığının sürdüğünü ifade etti. Fed de bankalara uygulanan stres testinin şeffaflığını ve kamuya karşı hesap verebilirliğini artıracak değişiklikleri nihai hale getirdi.
ABD borsalarında endeksler ayrıştı
Tahvil piyasasındaki satış baskısı New York borsasında endekslerin farklı yönlerde hareket etmesine neden oldu. Dow Jones yüzde 0,86, S&P 500 yüzde 0,25 gerilerken Nasdaq yüzde 0,24 yükseldi.
ABD'li çip şirketi Micron Technology'nin beklentileri aşan bilançosunun ardından hisseleri piyasa sonrası işlemlerde yüzde 0,6 değer kazandı. Ülkede 30 yıl vadeli konut kredisi için ortalama faiz oranı da geçen hafta yüzde 7,3'e çıkarak Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. ABD endeks vadeli kontratları güne pozitif başladı.
Avrupa piyasalarında enerji baskısı
Avrupa borsaları, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon endişelerini ve tahvil piyasasındaki baskıyı artırmasıyla günü düşüşle tamamladı. Almanya'da yıllık enflasyon, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların enerji maliyetleri üzerindeki etkisiyle eylülde beklentileri aşarak yüzde 3,3'e çıktı. Bu seviye, Aralık 2023'ten bu yana ülkedeki en yüksek enflasyon oranı oldu.
Verinin ardından Avrupa Merkez Bankasının enflasyonu kontrol altında tutmak amacıyla sıkı para politikasını sürdüreceği beklentisi güçlendi. İngiltere ekonomisi ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 1,4 büyüdü. Para piyasalarında İngiltere Merkez Bankasının faiz artıracağına ilişkin tahminler yüzde 85 seviyesine yükseldi.
Günün sonunda İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,29, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,79, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,89 ve İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,84 geriledi. Avrupa endeks vadeli kontratları da güne negatif başladı.
Asya'da çip bilançoları piyasaları destekledi
Asya borsaları, Fed'in faiz artıracağı beklentisinin zayıflaması ve Micron Technology'nin güçlü bilançosunun Japonya ile Güney Kore'deki çip şirketlerine destek vermesiyle yükseldi. Japonya'da eylül ayı imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi 54,1 seviyesinde gerçekleşerek beklentileri karşıladı.
Güney Kore'nin ihracatı eylülde yıllık bazda yüzde 83,5 artarak beklentileri aştı. Küresel yapay zeka yatırımlarının çip talebini artırması, yarı iletken sevkiyatlarının rekor seviyeye ulaşmasında etkili oldu. Japonya'da Nikkei 225 yüzde 2,9, Güney Kore'de Kospi yüzde 1,2 yükseldi. Çin ve Hong Kong piyasalarında tatil nedeniyle işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul'da satış baskısı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, satış ağırlıklı seyrin ardından günü yüzde 2,79 kayıpla 11.947,18 puandan tamamladı. BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,66 düştü.
Dolar/TL günü yatay seyirle 49,0113 seviyesinden tamamladı. Kur, bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselerek 49,0360'tan işlem gördü.
Sermaye Piyasası Kurulu, Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonlarda, mutabakatı tamamlanan tüm katılma payı sahiplerine tasfiye sonucunda hak kazanacakları ödemeye mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılmasına karar verdi.
Yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri ile imalat sanayi PMI, yurt dışında ise küresel imalat sanayi PMI verileri izlenecek. ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve imalat sanayi PMI, Avro Bölgesi'nde işsizlik oranı, İngiltere'de BoE Başkanı Bailey'nin ve Avro Bölgesi'nde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşmaları da takip edilecek.
Teknik değerlendirmelere göre BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puan destek, 12.100 ve 12.200 puan direnç seviyeleri olarak öne çıkıyor.
