Britanya’da göçmen karşıtı şiddet olayları yeniden gündeme gelirken, Elon Musk’ın X platformundaki paylaşımları ve SpaceX’in halka arzına yönelik tartışmalar aynı hafta sert bir kamusal tepki dalgası yarattı. Metin, Musk’ın aşırıcı tepkileri öne çıkardığı iddiasının protesto atmosferini daha da büyüttüğünü aktarıyor.
İddialara göre, Kuzey İrlanda’nın Belfast kentinde geçen hafta yaşanan bir bıçaklama olayının ardından başlayan öfke kısa sürede başka kentlere de yayıldı. Metinde, 30 yaşındaki Sudanlı bir göçmenin Stephen Oglivie’yi ağır yaraladığı, Oglivie’nin hastanede tedavi gördüğü ve sol gözünü kaybettiği belirtildi.
Aynı metin, başka bir olayda öldürülen Henry Nowak’ın görüntülerinin de tepkileri artırdığını ve bunun ardından Kuzey Belfast’ta araçların ve binaların ateşe verildiğini yazdı. Şiddetin daha sonra sakinleştiği, ancak göçmen karşıtı kargaşanın Birleşik Krallık’ın başka bölgelerine de sıçradığı aktarıldı.
Musk’a yönelen çevrim içi eleştiriler
Dijital Nefretle Mücadele Merkezi araştırmacılarının, Musk’ı bu karmaşanın en etkili figürlerinden biri olarak gördüğü ifade edildi. Metin, Musk’ın hafta boyunca X’te yüzü aşkın aşırıcı tepkiyi ve şiddet çağrısını öne çıkardığını ileri sürüyor.
Bu tartışma, SpaceX ve yapay zekâ alanındaki şirketine ilişkin halka arz haberleriyle aynı döneme denk geldi. Metinde, halka arzın tarihin en büyük ilk halka arzı olduğu ve Musk’ı kâğıt üzerinde dünyanın ilk trilyoneri yaptığı da öne sürüldü; ancak bu iddialar doğrulama gerektiriyor.
Yazıda ayrıca Musk’ın geçmişte antisemitik sloganlar ve hareketleri desteklemekten, beyaz üstünlükçü söylem üreten bir sohbet botu ve yapay olarak üretilmiş cinsel içeriklerle ilişkilendirilen ürünler nedeniyle eleştirildiği hatırlatıldı. Buna rağmen, onu geri adım atmaya zorlayan en görünür baskının siyasetçilerden çok sokaktaki insanlar olduğu savunuldu.
Belfast ve Avrupa’da karşı tepki
Belfast’ta bazı mahallelerin göçmen komşularını korumak için harekete geçtiği, ev ve iş yerlerinin zarar görmemesi için para toplandığı ve ırkçılık karşıtı gösteriler düzenlendiği anlatıldı. Binlerce kent sakininin bu karşı gösterilere katıldığı kaydedildi.
Olayların etkisinin Avrupa’nın başka kentlerine de uzandığı bildirildi. Cenevre’de on binlerce kişinin G7 toplantısını protesto ettiği, gösteriler sırasında park halindeki bir Tesla’nın ateşe verildiği aktarıldı.
New York’ta sembolik Musk karşıtı eylem
ABD’deki protestoların daha çok sembolik nitelikte olduğu, buna karşın geniş ilgi çektiği belirtildi. Nasdaq binası önünde, üstü çıplak Musk’ı tasvir eden yaklaşık 12 metrelik şişme bir balonun sergilendiği ve çevresine Grok ile yapay zekâ kaynaklı cinsel içerik iddialarına gönderme yapan pankartlar asıldığı yazıldı.
Organizatörlerin kendilerini kamuoyuna açıklamadığı, ancak görüntülerin kısa sürede X’te yayıldığı ve Musk’ın protesto sloganlarını "tamamen yanlış" diye nitelediği aktarıldı.
Emeklilik fonları ve halka arz tartışması
New York’ta JPMorgan Chase önünde toplanan Stop Funding Billionaires grubunun, SpaceX’in halka arzının emeklilik fonlarını da etkilediğini savunduğu bildirildi. Metinde, çok sayıda Amerikalının 401(k) ve benzeri emeklilik birikimlerinin büyük endekslere bağlı fonlar üzerinden SpaceX hisselerine yönlendirildiği öne sürüldü.
Grup temsilcisi Jonathan Westin, emeklilik birikimlerinin onlarca yıl boyunca korunması gerektiğini, buna karşın piyasaların henüz kârlılık üretmeyebilecek şirketlere bu parayı yönlendirdiğini söyledi. Roosevelt Enstitüsü’nden ekonomist Mike Madowitz de, SpaceX halka arzının şirketin içinden gelen hisseleri endeks fonları üzerinden otomatik biçimde 401(k) sahiplerine taşıdığını ve bunun yatırımcıya gerçek bir tercih sunmadığını savundu.
Metin, Elon Musk’a yönelik hoşnutsuzluğun son yıllarda onun seçimle gelmeyen bir güce dönüşmesi ve kamu kurumları üzerindeki etkisini artırması etrafında şekillendiğini vurguladı. Yazı, büyük servet ve kurumsal güç bir araya gelse bile sokaktaki tepkinin Musk’ın işleyişini etkileyebildiğini, ancak SpaceX gibi dev bir şirketin gidişatını tek başına protestolarla değiştirmenin zor olduğunu savunarak sona erdi.
