Eski Beyaz Saray Tıbbi Danışmanı ve Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nün eski Direktörü Anthony Fauci, Senato İç Güvenlik ve Hükümet İşleri Komitesi'nin COVID-19 oturumunda ifade vermeyi reddetti. 85 yaşındaki Fauci, Beşinci Madde'ye dayanarak kendisi aleyhine tanıklık yapmama hakkını kullandı ve 100'den fazla soruyu yanıtsız bıraktı.
Oturum, komitenin Cumhuriyetçi Başkanı Senatör Rand Paul tarafından çıkarılan resmi bir celp üzerine düzenlendi. Paul ile Fauci arasında uzun süredir devam eden siyasi ve hukuki bir çekişme bulunuyor.
Fauci: "Amaç Siyasi İntikam"
Fauci, oturumda kendisine yöneltilen hiçbir soruya yanıt vermedi. Önceden hazırladığı yazılı açıklamada, avukatının tavsiyesi üzerine Beşinci Madde'ye başvurduğunu belirtti. "Bu komitenin önüne çıkarılmamın tek sebebi, başkanının beni parmaklıklar ardında görme yönündeki defalarca tekrarladığı açık vaatlerini haklı çıkaracak bir şey söylememi sağlamak" dedi.
Fauci, Paul'ün kendisini yargılama "takıntısı"nın, "aşağılayıcı" açıklamalarının ve kişisel notlarını yayımlamasının, oturumun gerçek amacının "siyasi intikam" olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Basit Sorulara Bile Yanıt Yok
Gerilim, Fauci'nin Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley'nin günün tarihi veya kravatının rengi gibi basit sorularına dahi Beşinci Madde'yi gerekçe göstererek yanıt vermemesiyle arttı. Öte yandan Senatör Paul, Fauci'nin avukatlarından David Schertler'in konuşma taleplerini reddetmesi üzerine onun salon dışına çıkarılmasını emretti.
Schertler, Paul'ün Fauci'ye yönelik takibini "takıntılı bir intikam" olarak nitelendirerek, suçlamaların "asılsız ve utanç verici" olduğunu ve Paul'den hesap sormak için tüm seçenekleri değerlendireceklerini söyledi.
Kongre'yi Aşağılama Suçlaması Geliyor
Senatör Rand Paul, Fauci'nin Beşinci Madde'ye sığınarak soruları yanıtlamaktan kaçınamayacağını savundu. Paul, eski Başkan Joe Biden'ın Fauci için çıkardığı önleyici affın kendisini sonuçlardan korumayacağını vurguladı. Komitenin gelecek hafta Fauci'yi "Kongre'yi aşağılama" ile suçlamak için oylama yapacağını duyurdu.
Cumhuriyetçiler, 1896 tarihli bir Yüksek Mahkeme kararına ve federal yasalara dayanarak, Kongre'nin tanıklara ifadeleriyle ilgili cezai kovuşturmadan muafiyet tanıyarak ifade vermeye zorlayabileceğini öne sürüyor. Federal yasa, Kongre'ye "yanlış veya uydurma" ifade vermenin hapis cezası gerektiren bir suç olduğunu belirtiyor. Bu durum, Fauci'nin aftan sonra tekrar yalan söylemesi halinde kovuşturmaya uğrama riskini doğuruyor.
Biden, 19 Ocak 2025'te Fauci'yi pandemideki rolü nedeniyle "siyasi amaçlı kovuşturmalardan" korumak için önleyici af çıkarmıştı. Af, yayımlandığı tarihten sonraki hiçbir davranış veya ifadeyi kapsamıyor.
Demokratlardan Oturuma Tepki
Komitenin kıdemli Demokrat üyesi Senatör Gary Peters, oturumun yürütülüş biçimini eleştirerek "tarafsız olmayan ve tek taraflı" olarak nitelendirdi. Peters, oturumu "yıllar önce varılmış önceden belirlenmiş bir sonucu meşrulaştırma girişimi" olarak değerlendirdi.
COVID-19'un Kökeni Çekişmesi
Bu gelişmeler, ABD'de 1,1 milyondan fazla, dünya genelinde ise yaklaşık 7 milyon kişinin ölümüne yol açan COVID-19 virüsünün kökenine ilişkin anlaşmazlığın bir parçası. Paul, Fauci'yi Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin (NIH) Çin'in Wuhan kentindeki laboratuvarda "fonksiyon kazandırma" araştırmalarına fon sağladığı konusunda Kongre'ye yalan söylemekle ve virüsün kökeninin örtbas edilmesine yardım etmekle suçluyor. Fauci ise doğruyu söylediğini ve söz konusu araştırmaların hükümetin resmi düzenleyici tanımını karşılamadığını savunuyor.
Paul, bu hafta Fauci'nin 2019-2022 yıllarına ait 1141 sayfalık kişisel notlarını yayımlayarak bunların resmi anlatıyı çürüttüğünü iddia etti. Fauci'nin bir temsilcisi ise notların kamuoyuna yaptığı açıklamalarla birebir örtüştüğünü ve medya görünümlerini belgelediğini, Fauci'nin 2021'den bu yana virüsün laboratuvardan sızma ihtimaline "açık fikirli" yaklaştığını belirtti.
Oturumun arifesinde eski Başkan Donald Trump, sosyal medya üzerinden Fauci'ye saldırarak "Fikirleri çılgıncaydı!" dedi. Aynı gün Trump yönetimi, mikroorganizmaların genlerini değiştirerek onlara daha bulaşıcı veya tehlikeli özellikler kazandıran "fonksiyon kazandırma" araştırmalarına federal fon sağlanmasını yasaklayan yeni bir politika yürürlüğe koydu.
