Avrupa Birliği'nin Rus enerjisine bağımlılığı sona erdirme planlarına rağmen Belçika, Temmuz ayında doğal gaz ihtiyacının tamamını Rusya'dan karşıladı. Bloomberg tarafından derlenen gemi takip verileri, Rusya'nın geçen ay Belçika'nın tek sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikçisi olduğunu ortaya koydu.
Ülkenin toplam LNG ithalatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 40'tan fazla düşüşle yaklaşık 400 bin ton Rus gazıyla sınırlı kaldı. Belçika, bu dönemde Norveç ve Birleşik Krallık'tan boru hatlarıyla gaz almaya devam etti.
AB yaptırım planı ile gerçekler çelişiyor
Bu durum, AB'nin kısa vadeli sözleşmelere yönelik Nisan ayında başlattığı yasağa ve gelecek yıldan itibaren Rus LNG ithalatına tam yasak getirme hazırlıklarına ters düşüyor. Alman Orgivald örgütünün verilerine göre, AB'nin Rus LNG ithalatı 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artarak 5,96 milyar euroya ulaştı. Bu ithalatta Fransa, Belçika ve İspanya başı çekti.
Orta Doğu'dan gelen arz kesintileri, Avrupalı alıcıları Rus gazına yönelmeye zorladı. Rusya, ABD'nin ardından AB'nin ikinci büyük LNG tedarikçisi konumunda. Bazı gözlemciler, Orta Doğu kaynaklı arz sorunları sürerse tam yasağın uygulanabilirliğini sorguluyor.
Avrupa'nın gaz stokları alarm veriyor
Avrupa, kış öncesi gaz depolarını doldurmakta giderek zorlanıyor. Yüksek fiyatlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer aksaklıkları, enerji şirketlerini alımları ertelemeye itti. Piyasa verileri, Avrupa'nın gaz stoklarının 2009'dan bu yana kaydedilen en düşük mevsimsel seviyede olduğunu gösteriyor.
Rus enerji şirketi Gazprom, Avrupa'nın yer altı depolama tesislerindeki gaz açığının kış aylarında ciddi risk oluşturduğu uyarısında bulundu. Şirkete göre stoklardaki açık 12 milyar metreküpe ulaştı ve 31 Temmuz itibarıyla depolanan gaz hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,3 daha düşük. Almanya, Hollanda ve Fransa'daki depolama seviyeleri Avrupa ortalamasının altında kaldı.
Gazprom, bu durumun devam etmesinin, küresel LNG rekabetinin kızıştığı bir dönemde Avrupa'nın güvenilir kış arzı sağlama kabiliyetini tehdit edebileceğini belirtti. 2022'de Ukrayna savaşının başlamasından önce Gazprom, boru hattı ağı üzerinden Avrupa'nın doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyordu. Şirketin kıtaya ihracatı 2021'de 201,7 milyar metreküpe ulaşmıştı. Avrupa yaptırımları ve ABD, Katar, Norveç gibi alternatif tedarikçilere yönelim sonucu bu rakam 2024'te yaklaşık 15 milyar metreküpe kadar geriledi.
