Financial Times’ın haberine göre, her iki partiden milletvekilleri, Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang’ın görevinden ayrılmasına yol açan skandalı kullanarak aylardır beklemede olan ve Çin’e gelişmiş yapay zeka çipleri ihracatını sıkılaştırmayı amaçlayan düzenlemeleri hızlandırıyor.
Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, hassas çip satışlarını kısıtlayacak, Çin’in Amerikan çiplerine yurt dışındaki bulut hizmetleri üzerinden erişimini engelleyecek ve Kongre’ye Trump yönetiminin ihracat onaylarını inceleme ya da engelleme konusunda daha fazla yetki verecek yasa tasarılarını destekliyor. FT’nin haberine göre, Temsilciler Meclisi’ndeki üç kıdemli Cumhuriyetçi, dört tasarının derhal kabul edilmesi çağrısında bulunarak Nvidia yöneticileri ile Ticaret Bakanlığından üst düzey bir yetkilinin ifade vermesini talep etti. Tasarıların, yeni Kongre ocakta göreve başlamadan önce yıllık savunma yetkilendirme yasasına eklenmesi umuluyor.
Dört yasa tasarısı
Reuters’ın haberine göre, milletvekilleri pazartesiden bu yana meslektaşlarına en az dört çip ihracatı düzenlemesini kabul etmeleri için baskı yapıyor:
Yapay Zeka Gözetim Yasası: Kongre’ye, ABD’nin hasımları olarak görülen ülkelere gelişmiş yapay zeka çipleri ihracatını inceleme ve engelleme yetkisi verecek. Senato’daki tasarının sponsorları Massachusetts Demokratı Senatör Elizabeth Warren ile Indiana Cumhuriyetçisi Senatör Jim Banks.
Çip Güvenliği Yasası: Arkansas Cumhuriyetçisi Senatör Tom Cotton tarafından sunulan tasarı, kaçakçılığı önlemek amacıyla ihracatı kontrol edilen yapay zeka çiplerinin bir konum doğrulama mekanizması taşımasını zorunlu kılacak.
MATCH Yasası: New Jersey Demokratı Senatör Andy Kim, Idaho Cumhuriyetçisi Senatör James Risch ve Nebraska Cumhuriyetçisi Senatör Pete Ricketts tarafından sunulan tasarı, ABD’nin müttefiklerini Çin’e gönderilecek gelişmiş çip üretim ekipmanlarının satışını ve bakımını kısıtlamaya yöneltecek.
Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası: Ticaret Bakanlığına, Çinli şirketlerin Nvidia çiplerine erişmek için yurt dışındaki veri merkezlerini kiralamasını durduracak araçlar sağlayacak.

Roll Call’ın haberine göre, ilk üç tasarının versiyonları mali 2027 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası için Senato yöneticisinin değişiklik önerisine zaten dahil edildi. Bulut hizmetlerine ilişkin düzenleme, Çinli şirketlerin kullanmak için hızla harekete geçtiği bir açığı hedefliyor: Reuters geçen hafta, Washington’ın kuralları sıkılaştıracağı endişesi taşıyan Çinli yapay zeka şirketlerinin Çin dışında Nvidia destekli bilgi işlem kapasitesi kiralamaya çalıştığını bildirdi.
Skandal dengeleri neden değiştirdi?
Huang, ABD’li yetkililerin Pekin adına casusluk yaptığından şüphelendiği, Singapur merkezli Nvidia iş ortağı Megaspeed’in yöneticisi Alice Huang ile ilişkisine dair haberlerin ardından perşembe günü istifa etti. Pekin, Alice Huang’ın casus olduğunu reddetti. Huang, CEO olarak sıkı ihracat sınırlamalarına karşı çıkmış ve geçen yıl Nvidia’nın H20 ve H200 çiplerini Çin’e satmasına onay alınmasını sağlamıştı.

Temsilciler Meclisi Başkanı Louisiana Cumhuriyetçisi Mike Johnson, perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Çin’e çip ihracat kontrolleri burada önemli bir mesele oldu. Kongre’de bunun benimsenmesi gereken önemli bir tutum olduğu yönünde gelişen bir uzlaşı bulunduğunu düşünüyorum.” dedi. Ocakta Temsilciler Meclisi başkanı olması beklenen New York Demokratı ve azınlık lideri Hakeem Jeffries, Senato’nun savunma yasasındaki sınırlamaları “güçlü biçimde desteklediğini” söyledi.
Denetim girişimi de paralel olarak ilerliyor. Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi Başkanı Michigan Cumhuriyetçisi John Moolenaar, Dışişleri Komitesi Başkanı Florida Cumhuriyetçisi Brian Mast ve İstihbarat Komitesi Başkanı Arkansas Cumhuriyetçisi Rick Crawford, Huang’dan 1 Aralık’ta kapalı kapılar ardında tutanaklı bir görüşmeye katılmasını istedi. Nvidia Genel Hukuk Müşaviri Tim Teter’dan da 2 Aralık’ta aynı nitelikte bir görüşmeye katılması talep edildi. Mast ayrıca Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlikten Sorumlu Müsteşarı Jeffrey Kessler’ı 3 Aralık’taki oturuma katılmaya çağırdı.
Fotoğraflar: Wikimedia Commons