Başkan Donald Trump, cuma günü ABD'den kalkacak tüm uçuşları dört saatten uzun süre durduran ülke çapındaki uçuş kesintisinin ardından yaptığı ilk kamuoyu açıklamasında, ülkenin hava trafik kontrol sisteminin mevcut durumundan Biden yönetimini sorumlu tuttu. Trump, Kongre'ye modernizasyon için ayrılan ödeneği "HIZLICA!" onaylama çağrısı yaptı.
Trump, Truth Social'da "Biden yönetimi FAA için bir felaketti. Dokundukları her şey kötüye döndü. Eski ve arızalı bir sistemi başladıkları zamankinden daha kötü hale getirerek büyük miktarda parayı yanlış harcadılar" diye yazdı. Trump, "Uçuş Kontrol Sistemleri için bilgiye ve plana sahibiz; Kongre'nin parayı HIZLICA vermesine ihtiyacımız var! FAA'mız harika bir iş çıkarıyor ve göreve hazır" ifadelerini kullandı.

Trump, ayrı bir paylaşımında yeni bir hava trafik kontrol sisteminin "hızlı ve verimli" biçimde kurulabileceğini söyledi. CNN'in haberine göre Trump, "Dünyanın herhangi bir yerindeki EN İYİ SİSTEM olacak" diye yazdı. Trump, "Mevcut hava trafik kontrol sistemimizin büyük bölümü 50 yıllık; BU SAÇMALIK! Çalışmaya zaten başladık ancak iş parça parça değil, tek seferde tamamlanmalı" ifadelerini kullandı.
Başkan, pazar gününe kadar yaşanan sistem çöküşü hakkında kamuoyu önünde konuşmamıştı. The New York Times'ın haberine göre FAA'nın nadir görülen ülke çapındaki durdurma kararı uygulanırken Trump kameralardan uzak durmuş ve başka konular hakkında paylaşım yapmıştı. Bir Beyaz Saray yetkilisi cuma günü Trump'ın "sürekli bilgilendirildiğini" söyledi.
50 milyar dolarlık talep
Trump'ın talebi, kabinesinin cuma gecesi başlattığı girişimi sürdürüyor. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, hava trafik kontrolünün geliştirilmesi için yönetimin talebini 50 milyar dolara yükseltti. Roll Call'ın haberine göre bu adım, Duffy ile bütçe direktörü Russ Vought'un ödenek yetkililerinden resmen 30,1 milyar dolar istemesinden bir gün sonra geldi.
Duffy, Beyaz Saray'da "Bu bir acil durum. 50 milyar dolar istiyorum. Başkan Trump inşa eden bir başkan. Bu ağı kuracak ve Amerikan halkına hizmet sunacak. Ancak Kongre bunu hayata geçirmek için gereken parayı sağlamadığı sürece başkan Amerika için sonuç alamaz" dedi. 2025 tarihli uzlaşı yasası, Duffy ve Vought'un "ilk ödeme" olarak nitelendirdiği bu girişim için hâlihazırda 12,5 milyar dolar ayırmıştı.
Duffy cumartesi günü, ilk incelemenin FAA'nın ağını işleten L3Harris için çalışan bir yüklenicinin yönlendirici değişimi sırasında sistemi aşırı yüklediğini ortaya koyduğunu söyledi. Duffy, siber saldırı işareti bulunmadığını da belirtti. Cuma günü 6.300'den fazla uçuş iptal edildi; operasyonların normale dönmesi sırasında hava yolu şirketleri cumartesi günü 4.000'den fazla uçuşu daha iptal etti.

2025'te FAA'deki işten çıkarmalar
Trump'ın selefine yönelik suçlaması, kendi yönetiminin federal çalışan sayısını azaltma politikası kapsamında FAA'de işten çıkarmaların başlamasından 21 ay sonra geldi. 14 Şubat 2025'ten itibaren çoğu deneme süresindeki çalışanlardan oluşan yaklaşık 400 FAA personeli işten çıkarıldı. Duffy o dönemde, işten çıkarmaların hava trafik kontrolörlerini veya güvenlik açısından kritik diğer personeli kapsamadığını söyledi.
Şimdi mücadele, hava trafik sistemi için sağlanacak yeni ödeneklerin Kongre'nin onayını gerektireceği Capitol Hill'e taşınıyor. Missouri Cumhuriyetçisi Senatör Eric Schmitt, eylül ayında Beyaz Saray destekli bir yasa tasarısı sundu. Tasarı, hava trafik kontrolünün geliştirilmesi için 10,1 milyar dolar, bulut bilişim ve hava sahası telekomünikasyonu için de 2 milyar dolar öngörüyor.
Fotoğraflar: Wikimedia Commons; The White House; Truth Social