Lahey’de görülen savaş suçları davasında eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ile Kosova Kurtuluş Ordusunun (UÇK) eski komutanları Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi hakkındaki karar açıklandı.
Mahkeme, sanıkları kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma, eziyet, işkence ve kasten öldürme gibi savaş suçlarından suçlu buldu. Thaçi ve Krasniqi 25’er yıl, Veseli 18 yıl, Selimi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kosova’da karar meydanlardan izlendi
Kosova’nın başkenti Priştine’nin yanı sıra çeşitli şehirlerde binlerce kişi, karar duruşmasını kurulan dev ekranlardan takip etti. Kararın duyurulmasının ardından meydanlarda toplanan kalabalıklar arasında büyük üzüntü yaşandı.
Lahey’de tutuklu yargılanan UÇK komutanları için savcılık 45’er yıl hapis cezası istemişti. Thaçi’nin tanıkları tehdit ettiği suçlamasıyla açılan ikinci dava süreci ise devam ediyor.
Özel mahkemenin görev alanı
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı adıyla da bilinen özel mahkeme, Lahey’de kuruldu ve Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor. Uluslararası hâkim ve savcılardan oluşan yargı organı, Kosova’da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla oluşturuldu.
Özel Savcılık, 2019’un başından itibaren UÇK’nin çok sayıda eski mensubunu ifade vermeye çağırdı. Thaçi, Krasniqi, Veseli ve Selimi hakkında hazırlanan ilk iddianame 26 Ekim 2020’de onaylandı.
İddianamede sanıkların yaklaşık 100 kişinin ölümünden sorumlu oldukları öne sürüldü. Sanıklar cinayet, sürgün ve işkence gibi savaş suçlarıyla suçlandı. Dört komutan, 3 Nisan 2023’ten bu yana Lahey’de tutuklu yargılanıyordu.
Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci
1998-1999 dönemindeki Kosova Savaşı, NATO’nun Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne karşı düzenlediği kara ve hava harekâtıyla sona erdi. Savaşta çoğunluğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı hayatını kaybetti, farklı etnik gruplardan 1 milyondan fazla Kosovalı ise evlerini terk etmek zorunda kaldı.
UÇK, 1990’lı yıllarda Kosovalı Arnavutlar tarafından Yugoslav güçlerine karşı mücadele etmek ve Kosova’nın bağımsızlığını sağlamak amacıyla kuruldu. Savaşın ardından örgüt feshedildi; komutanları ve mensupları Kosova’da oluşturulan yeni güvenlik kurumlarına katıldı.
Kosova, 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Sırbistan ise Kosova’yı kendi toprağı olarak görmeyi sürdürüyor.