Avrupa Birliği'nde akaryakıt fiyatları 23 Şubat-7 Eylül döneminde belirgin biçimde yükseldi. Vergiler dahil ortalama benzin fiyatı litre başına 1,64 avrodan 2,04 avroya çıkarken, dizel fiyatı 1,59 avrodan 2,11 avroya yükseldi. Bu değişim benzinde yaklaşık yüzde 24, dizelde ise yaklaşık yüzde 33 artışa karşılık geldi.
Fiyat artışının arka planında Orta Doğu'daki çatışmaların küresel petrol piyasasında arz güvenliğine yönelik kaygıları artırması yer aldı. Çatışmaların şiddetlenmesi, petrol üretim tesisleriyle enerji altyapısına saldırı riskini ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ile petrol ürünlerinin taşınmasına ilişkin belirsizlikleri büyüttü.
Brent petrolün varil fiyatı da Orta Doğu'daki çatışmaların yoğunlaşmasıyla eylülde 100 doların üzerine çıktı. Petrol piyasasındaki hareketlilik Avrupa'daki akaryakıt fiyatlarına yansırken, özellikle dizel piyasasında arz koşullarının sıkılaşması dizelin benzinden daha hızlı pahalanmasına katkı sağladı.
Danimarka ve Finlandiya'da benzin artışı yüzde 36 oldu
Üye ülkelerdeki benzin fiyatları karşılaştırıldığında en yüksek artış Danimarka ve Finlandiya'da kaydedildi. Danimarka'da litre fiyatı 1,94 avrodan 2,63 avroya yükselerek yaklaşık yüzde 36 arttı. Finlandiya'da ise benzin 1,71 avrodan 2,32 avroya çıktı.
Çekya ve Polonya'da artış yüzde 32'ye ulaşırken, Litvanya'da yüzde 29 olarak gerçekleşti.
Bulgaristan'da dizel fiyatı yüzde 47 arttı
Dizel fiyatlarında en sert yükseliş Bulgaristan'da görüldü. Ülkede litre başına fiyat 1,23 avrodan 1,81 avroya çıkarak yaklaşık yüzde 47 arttı.
Bulgaristan'ı yaklaşık yüzde 44'lük artışla Çekya, yüzde 42 ile Finlandiya, yüzde 39 ile Polonya ve yüzde 38 ile Belçika izledi. Çekya, Finlandiya ve Polonya, benzin ve dizelde en yüksek artış görülen ilk beş ülke arasına girdi.
Ülkeler arasındaki fiyat farklarında vergi oranları, ulusal para birimlerindeki dalgalanmalar, rafineri ve akaryakıt tedarik yapıları ile yerel piyasa koşulları rol oynuyor.
Avrupa Komisyonu 8 Eylül'de yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki durumun istikrarsızlığını sürdürdüğünü bildirdi. Komisyon, bölgedeki jeopolitik belirsizliğin başta dizel ve jet yakıtı olmak üzere petrol ve petrol ürünleri piyasalarında fiyat oynaklığını artırdığını belirtti.
Komisyon ayrıca Avrupa Birliği'nde mevcut durumda petrol arz güvenliği bakımından acil bir sorun bulunmadığını açıkladı. Bununla birlikte çatışmaların seyri, gelecek haftalarda ve aylarda piyasaların daha da sıkılaşmasına yol açabilir.