ABD'li şirketler, yapay zeka araçlarının yüksek maliyetleri nedeniyle bütçelerini yeniden gözden geçiriyor. Wall Street Journal'ın (WSJ) aktardığına göre, şirketler pahalı modeller yerine daha düşük fiyatlı seçeneklere, özellikle de Çinli firmaların ürünlerine yöneliyor.
SpaceX'in yaklaşık 60 milyar dolara satın aldığı yapay zeka girişimi Cursor'un teknoloji direktörü Mike Sykes, WSJ'ye yaptığı açıklamada, gelişmiş ve pahalı modellerin "nispeten sıradan görevler için gerekli olmadığını" söyledi. Sykes, yüksek maliyetli yapay zeka uygulamalarını günlük işler için kullanmayı "market alışverişine Lamborghini ile gitmeye" benzetti.
Çinli modeller açık kaynak avantajıyla öne çıkıyor
Düşük maliyetli modellere yöneliş, fiyatları ABD'li rakiplerine göre daha düşük olan Çinli şirketler için rekabet avantajı sağlıyor. Çinli yapay zeka modellerinin çoğu açık kaynaklı olarak sunulurken, Anthropic ve OpenAI gibi ABD'li şirketlerin gelişmiş modelleri kapalı kaynak olarak kalıyor.
ABC News'in haberine göre, Mozilla'nın teknoloji direktörü Ravi Krikorian, Çinli girişim MoonShot tarafından geliştirilen "Kimi-K3" modelini günlük işlerinde kullanmaya başladı. Krikorian, düşük maliyet ve yüksek performansı nedeniyle Çinli yapay zeka sistemlerine yönelen artan sayıda Amerikalıdan yalnızca biri.
Haziran ayı verilerine göre, yapay zeka modellerini takip eden OpenRouter platformunda en çok rağbet gören ilk beş modelin tamamı Çin menşeli.
Teknoloji devlerinden açık kaynağa destek
Öte yandan, Anthropic ve OpenAI, DeepSeek, MiniMax ve MoonShot gibi Çinli şirketleri, kendi geliştirdikleri teknolojiyi "damıtma" yöntemiyle kopyalamakla suçluyor ve bu modellere kısıtlama getirilmesini talep ediyor. Buna karşılık Nvidia, Microsoft ve Palantir'in de aralarında bulunduğu bir grup teknoloji şirketi, cuma günü açık modelleri destekleyen bir mektup yayımlayarak ABD'li politika yapıcıları Çinli şirketlere yönelik olası kısıtlamalar konusunda temkinli olmaya çağırdı.
Trump yönetimi ise çarşamba günü MoonShot'ı, Anthropic'in "Fable" modelini temel alarak Kimi-K3'ü geliştirirken "gizli" yöntemler kullanmakla suçladı. ABC News'in aktardığına göre, bu yöntemler yasa dışı olmasa da etik tartışmalara yol açıyor.
Borsada yapay zeka harcama endişesi
ABD'li şirketlerin yapay zeka modellerine yönelik talebindeki değişim, teknoloji devlerinin mali tablolarına da yansıdı. Forbes'un haberine göre, Alphabet ve Tesla'nın ikinci çeyrek sonuçları, artan yatırım harcamaları nedeniyle yatırımcıları endişelendirdi.
Alphabet'in hisseleri, 2026 ve 2027 için sermaye harcama tahminlerindeki büyük artışın açıklanmasının ardından yüzde 6,9 değer kaybetti. Tesla'nın hisseleri ise yapay zeka araçları ve altyapısına yapılan devasa yatırımlar sonucu sermaye harcamalarının yıllık bazda yüzde 142 artmasıyla yüzde 15 düştü.
İşten çıkarmalar ve yatırım çelişkisi
Financial Times'ın haberine göre, ABD'li teknoloji şirketleri 2026 başından bu yana yaklaşık 140 bin kişiyi işten çıkardı. Bu dönemde ABD'de açıklanan işten çıkarmaların üçte birinden fazlası teknoloji sektöründe gerçekleşti.
Buna rağmen Amazon, Alphabet, Meta ve Microsoft, yapay zeka teknolojileri için gerekli veri merkezi altyapısına toplam 725 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. WSJ, artan talebin "yapay zeka yarışını tersine çevirdiğini" ve halka arza hazırlanan Anthropic ile OpenAI'nin değerini tehdit ettiğini yazdı. Şirketler, değişen talebe yanıt olarak müşteri ortaklıkları, finansal teşvikler ve farklı fiyatlandırma seçenekleri sunmaya başladı.
