Köpekbalığı ısırıkları nadir görülse de, meydana geldiklerinde hızlı ve doğru müdahale hayat kurtarıcı olabiliyor. ABD'nin Güney Carolina eyaletindeki bir hastanede acil tıp hekimi olarak çalışan Dr. Kenneth J. Perry, saldırı sonrasındaki ilk 5 dakikanın kritik önem taşıdığını belirterek, profesyonel yardım ulaşana kadar uygulanması gereken beş temel adımı sıraladı.
1. Sudan çıkın ve kanamayı durdurmaya odaklanın
İlk ve en acil adım, yaralıyı suyun dışına çıkarmak ve yeni bir saldırı veya boğulma riskini ortadan kaldırmaktır. Dr. Perry, karaya veya bir tekneye çıktıktan sonra tüm dikkatin kanamanın kontrol altına alınmasına verilmesi gerektiğini söylüyor. Köpekbalığı dişlerinin atardamar ve tendonları kolayca kesebildiğini hatırlatan Perry, kontrolsüz kan kaybının en büyük tehdit olduğunu vurguladı.
2. Ciddi yaralanmalarda turnike uygulayın
Kol veya bacakta ciddi bir yara varsa, turnike kullanmak şarttır. Dr. Perry, turnikenin yaranın üst kısmına yerleştirilmesi ve nabız hissedilmeyene kadar sıkılması gerektiğini belirtiyor. Bu işlem acı verici olsa da hayati önem taşır. Örneğin dirsek yakınındaki bir ısırık için turnike üst pazıya sarılmalıdır. Bu yöntem, Amerikan Cerrahlar Koleji'nin 'Stop the Bleed' adlı ulusal travma protokolleriyle de uyumludur.
3. Uzun beklemelerde basınçlı pansuman yapın
Turnikeler geçici çözümlerdir ve en fazla 2 saat uygulanmalıdır; aksi takdirde doku hasarı riski artar. Eğer yardımın gelmesi uzun sürecekse, Dr. Perry basınçlı pansuman yapılmasını öneriyor. Gazlı bez katlanarak kanayan noktanın üzerine yerleştirilmeli ve sıkıca sarılmalıdır. Bu yöntem kanamayı tamamen durdurmasa da, uzun süreli beklemelerde daha güvenli bir seçenektir.
4. Kazazedeyi sakinleştirin ve bilincini kontrol edin
Yaralıyı sakin ve hareketsiz tutmak da hayati önem taşır. Panik, kalp atış hızını ve kan basıncını yükselterek kan kaybını hızlandırır. Dr. Perry, bilinç kaybının kan kaybına bağlı tansiyon düşüşünden veya derinden hızla yüzeye çıkışa bağlı dalış yaralanmalarından kaynaklanabileceğini söylüyor. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.
5. Enfeksiyon riskine karşı hazırlıklı olun
İlk müdahaleden sonra, uzun vadeli iyileşme sürecinde enfeksiyon riski devam eder. Dr. Perry, deniz suyundaki bakterilerin ısırık yaralarında selülit gibi ciddi cilt ve yumuşak doku enfeksiyonlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Hastanede, hasta stabilize edildikten sonra genellikle yoğun antibiyotik tedavisine başlanır.