Çocukların okul kaydı

Bu sayfa çocuğunu ABD'de devlet okuluna (anaokulu–12. sınıf) kaydettirecek Türk aileler içindir. ABD'de devlet okulları ücretsizdir ve çocuğunuzun okula kaydı, sizin ya da onun göçmenlik statüsüne bağlı değildir. Burada okul bölgesini, kayıtta istenen belgeleri, aşı kurallarını, İngilizce destek derslerini (ESL) ve hakkınız çiğnenirse başvuracağınız resmî yerleri anlatıyoruz. Örnek olarak New York City ve New York eyaleti kurallarını verdik; kendi eyaletinizin kuralları farklı olabilir.

• ABD Yüksek Mahkemesi'nin Plyler v. Doe (1982) kararına göre bir eyalet, sınırları içinde yaşayan hiçbir çocuğu, yasal statüsü ne olursa olsun, temel devlet eğitiminden mahrum bırakamaz.
• ABD Eğitim Bakanlığı (ED) ve Adalet Bakanlığı'nın (DOJ) 8 Mayıs 2014 tarihli ortak mektubuna göre:
  • öğrencinin ya da velinin vatandaşlığı veya göçmenlik statüsü, kaydı reddetmek için kullanılamaz
  • okul bölgesi, öğrencinin o bölgede oturduğunu gösteren belge isteyebilir (fatura, kira sözleşmesi gibi)
  • doğum belgesi olmadığı ya da doğum yeri yabancı ülke olduğu için kayıt reddedilemez
  • Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) vermek isteğe bağlıdır; vermediğiniz için kayıt reddedilemez
  • etnik köken gibi istatistik sorularını cevaplamamanız da kaydın reddine yol açamaz
• Evsiz çocuklar: okul, belgeler eksik olsa bile çocuğu hemen kaydetmek zorundadır (McKinney-Vento Yasası).

• Devlet okulları adrese göre belirlenir. Oturduğunuz adresin bağlı olduğu okula "zoned school" denir.
• Zorunlu eğitim yaşı eyalete göre değişir; eyaletlerin çoğunda 5–6 yaşında başlar, 16–18 yaşına kadar sürer.
• Eyalet yasaları ayrıca hangi yaşlar arasında ücretsiz eğitim sunulacağını belirler. NCES'in eyalet tablosunda bu yaş sınırları görülebilir (tablo 2017 verisidir; güncel durumu okul bölgenize sorun).
• New York City örneği:
  • Bölge okulunuzu NYC Public Schools'un "Find a School" aracında adresinizi yazarak bulursunuz.
  • Bölge okulu olan ilkokul ve ortaokul öğrencileri kaydı doğrudan okulda yapar.
  • Okul değiştirme, transfer ya da özel kayıt durumlarında Aile Karşılama Merkezleri (Family Welcome Centers) yardım eder. Merkezler pazartesi–perşembe 08.00–17.00, cuma 08.00–15.00 arası açıktır; yüz yüze ya da çevrim içi randevu verilir.
  • Uygun randevu bulamazsanız +1 718 935 2828 numarasını arayın.
  • Kayıt formlarının noter onayı gerekmez.
• Çocuğunuzun sınıf seviyesi için Türkiye'deki son karnesini ya da transkriptini götürün.

1. Çocuğun yaşını gösteren belge: doğum belgesi, pasaport ya da vaftiz kaydı. Çocuğun Türk pasaportu da bu listede sayılan belgelerdendir.
2. Aşı kayıtları (varsa).
3. Son karne ya da transkript (varsa).
4. İki adet adres belgesi. Belgelerde sizin adınız ve adresiniz yazmalı. Kabul edilenlerden bazıları:
   • kira sözleşmesi, tapu ya da mortgage belgesi
   • son 60 güne ait elektrik ya da doğalgaz faturası, kablo TV faturası
   • son 90 güne ait su faturası; son 60 güne ait kira makbuzu
   • devlet kurumundan (IRS gibi) son 60 güne ait resmî yazı
   • güncel emlak vergisi faturası; geçen yılın gelir vergisi formu
   • süresi geçmemiş eyalet ehliyeti ya da resmî kimlik (IDNYC dahil)
   • son 60 güne ait maaş bordrosu (işverenin antetli mektubu yeterli değildir)
   • seçmen kaydı belgeleri; velayet ya da vasilik kararı
5. Ev sahibi ya da kira sözleşmesinin sahibi siz değilseniz "Parent Affidavit of Residency" formunu doldurun. Çocuğun velisi değilseniz "Non-Parent Affidavit" gerekir.
6. Kayıt kontrol listesi 14 dilde yayımlanıyor; Türkçe sürümü yok.
7. Geçici barınma durumundaki öğrencilerden adres, doğum tarihi ve aşı belgesi istenmez; okul önce kaydeder, belgeleri sonra tamamlar.

• New York'ta kreşten 12. sınıfa kadar bütün devlet, özel ve dinî okullarda, geçerli bir tıbbi muafiyet yoksa zorunlu aşılar yapılmış olmalıdır. Tıbbi olmayan (ör. dinî) muafiyet yoktur.
• 14 gün kuralı: okulun ilk gününden itibaren 14 gün içinde ya aşıların güncel olduğunu belgelemeniz ya da geçerli tıbbi muafiyet sunmanız gerekir. Aşısı eksik çocuk, devam edebilmek için ilk 14 gün içinde zorunlu aşıların en az ilk dozunu olmalıdır.
• Zorunlu aşılar: difteri-tetanoz-boğmaca (DTaP ya da Tdap), hepatit B, kızamık-kabakulak-kızamıkçık (MMR, anaokulundan itibaren 2 doz), çocuk felci (polio), suçiçeği (anaokulundan itibaren 2 doz).
• Ortaokul ve lise için ek: 6–12. sınıflarda Tdap; 7–12. sınıflarda meningokok (MenACWY); 12. sınıfta 16 yaşından sonra ikinci MenACWY dozu.
• Kreş ve okul öncesi için ek: Hib ve pnömokok (PCV).
• Dozlar ABD aşı takvimindeki en düşük yaş ve aralıklara uymalı; erken yapılan doz sayılmaz. Bu yüzden Türkiye'deki aşı kaydınızı okulun hemşiresine ya da çocuk doktorunuza baştan gösterin.
• Çocuk sağlığı ve aşı takibi için bkz. 8.6 Çocuk sağlığı.

• Federal kural: Eşit Eğitim Fırsatları Yasası'na (EEOA, 1703(f)) göre eyaletler ve okul bölgeleri, dil engelinin öğrencinin eşit katılımını engellememesi için önlem almak zorundadır. ABD Adalet Bakanlığı'na göre şunlar ihlal sayılabilir:
  • İngilizce bilmeyen öğrencileri belirlememek
  • dil programı sunmamak ya da öğretmen ve materyal ayırmamak
  • öğrenciyi İngilizcesi yeterli olmadan programdan çıkarmak
  • İngilizce bilmeyen velilerle önemli duyuruları çevirmeden iletişim kurmak
  • özel eğitim alan öğrenciye dil desteği vermemek ya da İngilizcesi yetersiz diye üstün yetenek programından dışlamak
• Veli bildirimi (federal yasa): dil programı uygulayan okul bölgesi, öğretim yılının başlamasından sonra en geç 30 gün içinde (yıl içinde belirlenen öğrenciler için programa yerleştirmeden sonraki ilk 2 hafta içinde) veliye yazılı bilgi vermelidir: çocuğun neden programa alındığı, İngilizce seviyesi, programın yöntemi ve çıkış şartları.
• Velinin hakları: çocuğunu programdan hemen aldırma, programı reddetme ya da başka bir program seçme hakkı. Bildirim mümkün olduğunca velinin anladığı dilde yapılmalıdır.
• New York City'de süreç:
  1. Kayıtta bütün veliler Ev Dili Belirleme Anketi'ni (Home Language Identification Survey) doldurur.
  2. Evde İngilizce dışında bir dil konuşuluyorsa okul NYSITELL sınavını yapabilir.
  3. Sınav sonucuna göre çocuk "English Language Learner" (ELL) olarak belirlenir.
  4. Bütün ELL öğrencileri "English as a New Language" (ENL) dersi alır. Okulda iki dilli program varsa velinin seçimine göre o programa da alınabilir.
  5. Okul, çocuğu kayıttan sonra 10 okul günü içinde bir programa yerleştirmelidir (bireysel eğitim planı olanlarda 20 gün).

• F-2 ya da M-2 çocuklar (öğrencinin çocuğu): devlet ilkokulu, ortaokulu ve lisesine ek izin gerekmeden kendi sınıf seviyesinde gidebilir. Okulun SEVP onaylı olması gerekmez.
• J-2, H-4, L-2 gibi bağımlı statüler: ayrıntılar için bkz. 2.7 Eş ve çocuk (bağımlı) vizeleri.
• Turist (B-1/B-2) statüsü: B statüsündeki biri bir eğitim programına kaydolursa statüsünü ihlal etmiş olur. Okula başlamadan önce F-1'e geçiş ya da F-1 vizesi gerekir. Bkz. 2.1 Turist ve iş gezisi (B-1/B-2).
• F-1 öğrencisi olarak lise: devlet ilkokulu ve ortaokuluna F-1 ile gidilemez. Devlet lisesinde toplam en fazla 12 ay okunabilir ve okul bölgesinin kişi başı maliyetinin tamamı önceden ödenir. Ayrıntı: 2.2.

• Önce okul ve okul bölgesi: okul müdürü, okul bölgesinin kayıt birimi ve ELL koordinatörü.
• ABD Eğitim Bakanlığı Sivil Haklar Ofisi (OCR):
  • Telefon: +1 800 421 3481; işitme engelliler (TDD): +1 800 877 8339
  • E-posta: OCR@ed.gov
  • Bölge ofisleri ve çevrim içi şikâyet: ocrcas.ed.gov
• ABD Adalet Bakanlığı – Eğitim Fırsatları Birimi (Educational Opportunities Section):
  • Telefon: +1 202 514 4092; ücretsiz hat: +1 877 292 3804
  • Çevrim içi bildirim: civilrights.justice.gov
• Eyalet eğitim bakanlıkları (Türklerin yoğun olduğu eyaletler):
  • New York: nysed.gov
  • New Jersey: nj.gov/education
  • California: cde.ca.gov
  • Texas: tea.texas.gov
  • Florida: fldoe.org
  • Illinois: isbe.net
  • Massachusetts: doe.mass.edu
• Türkiye'ye dönüşte sınıf denkliği için bkz. 6.7 Türkiye'ye dönüşte denklik.

• Okulun istemediği göçmenlik belgelerini vermek zorunda olduğunu sanmak.
• SSN yok diye kayda gitmemek.
• Türkiye'deki aşı kaydını ve son karneyi getirmemek; bu yüzden sınıf yerleştirmesinin gecikmesi.
• New York'ta 14 günlük aşı süresini kaçırıp çocuğun okuldan uzak kalması.
• ELL programı hakkındaki yazılı bildirimi okumadan imzalamak.
• Turist statüsündeyken çocuğu okula kaydettirmek.

• Devlet okulu gerçekten ücretsiz mi? Evet. Eyalet yasaları belirli yaşlar arasındaki çocuklara ücretsiz eğitim sunulmasını zorunlu tutar. Devlet okulları yerel, eyalet ve federal vergilerle finanse edilir.
• Statümüz yok; çocuğum okula gidebilir mi? Evet. Plyler v. Doe kararına göre statü, devlet okuluna kayıt için engel değildir.
• Okul SSN istiyor, vermek zorunda mıyım? Hayır. SSN vermek isteğe bağlıdır; okul bunu size söylemek ve neden istediğini açıklamak zorundadır.
• Çocuğum hiç İngilizce bilmiyor. Okul dil seviyesini belirleyip İngilizce destek dersi vermek zorundadır. Bu derslerin dışında kalmayı da seçebilirsiniz.
• Hangi sınıfa yerleştirilecek? Yaşına ve önceki okul belgelerine göre okul belirler. Karne ve transkriptleri getirin.
• Ev sahibim adıma fatura yok, adres belgesini nasıl veririm? New York City'de "Parent Affidavit of Residency" formu kullanılır. Diğer okul bölgelerinin seçeneklerini kayıt birimine sorun.
• İngilizcem zayıf; okulla nasıl anlaşırım? Federal yasa, ELL programıyla ilgili velilere yapılan bildirimin mümkün olduğunca velinin anladığı dilde yapılmasını ister. ABD Adalet Bakanlığı'na göre önemli duyuruları İngilizce bilmeyen velilere çevirmemek ihlal sayılabilir. Okuldan tercüman isteyin.
• Çocuğum Türkçesini unutmasın diye ne yapabilirim? MEB'in ücretsiz çevrim içi dersleri için bkz. 6.6.

• ED ve DOJ – Okul kaydı ortak mektubu, 2014 (PDF)
• NYC Public Schools – Kayıt kontrol listesi (PDF)
• NYC Public Schools – Kayıt formları (14 dilde)
• NYC – Okul arama
• New York – 2026–27 okul aşı şartları (PDF)
• OCR – Bölge ofisi bulma ve şikâyet
• DOJ – Sivil hak ihlali bildirimi
• NCES – ABD okul arama
• ED – Eyalet eğitim kurumlarının iletişim bilgileri