Burslar ve finansman

Bu sayfa ABD'de okumak için burs ve maddi destek arayan Türk öğrenciler ve aileleri içindir. Türkiye'den verilen devlet bursları (Fulbright, MEB 1416 Bursları, TÜBİTAK), ABD üniversitelerinin bursları ve asistanlıklar, ABD'de yaşayanların başvurabileceği federal yardım ve bursların vergisi burada. Fulbright ve MEB bursunun kendine özgü yükümlülüklerini (J-1 vizesi, Türkiye'ye dönüş, mecburi hizmet) mutlaka okuyun.

• Kendi ve ailenizin kaynakları: okullar burs verse bile masrafları karşılayabileceğinizi gösteren belge ister.
• Türkiye'deki kurumlar: Türkiye Fulbright Eğitim Komisyonu, MEB (1416 sayılı Kanun kapsamındaki burslar), TÜBİTAK. Fulbright, YÖK ve Türk Eğitim Vakfı gibi kurumların ve bazı vakıf ve derneklerin burslarını da seçenek olarak sayıyor.
• ABD üniversiteleri: ihtiyaç bursu, başarı bursu, spor bursu, asistanlık ve fellowship.
• ABD federal öğrenci yardımı: yalnız ABD vatandaşları, green card sahipleri ve yasada sayılan bazı kişiler içindir. F-1 ve M-1 öğrencileri ABD devlet fonlu öğrenci yardımı alamaz.
• EducationUSA'ya göre bursların çoğu masrafın yalnız bir kısmını karşılar ve birinci yıl uluslararası öğrencilere her zaman açık değildir. Burs başvuruları genelde kabul başvurularıyla birlikte yapılır.

• Kapsam: akademik yıl başına 60.000 $'a kadar: öğrenim ücreti ve masrafları, şehre göre belirlenen aylık yaşam masrafı, 1.000 $ kitap, 350 $ yerleşme ve 2.000 $ gidiş-dönüş uçak bileti desteği. Sağlık sigortası (ASPE) ayrıca karşılanır. Bu tutarı aşan masrafı siz karşılarsınız.
• Süre: en fazla 2 akademik yıl; ikinci yıl birinci yılın başarısına bağlıdır. Doktorada burs ilk iki yılı kapsar; sonraki yılların finansmanını (aile, okul, asistanlık) siz bulursunuz.
• 2027–2028 dönemi: son başvuru 10 Nisan 2026ydı; başvuru şu an kapalı. Mülakatlar haziran 2026'dan itibaren yapıldı. Yeni dönem duyurusu için Fulbright sitesini izleyin.
• Not ortalaması: yüksek lisans için en az 3,00/4,00 (ya da 76,66/100); doktora için en az 3,50/4,00 (ya da 88,33/100).
• İngilizce (en düşük puan): TOEFL iBT 75, IELTS Akademik 6, PTE Akademik 60; ODTÜ İYS 75 ve Boğaziçi BÜYES "C" yalnız Fulbright başvurusu için geçerlidir. Aday gösterilirseniz okullara başvuru için TOEFL ya da IELTS'e girmeniz gerekir. Sınav sonucu son başvuru tarihinde geçerli olmalıdır.
• MBA ve işletme alt dalları: başvuruda en az 1 yıl tam zamanlı iş deneyimi şartı vardır.
• Başvuramayanlar (önemli):
  • T.C. vatandaşı olmayanlar
  • ABD vatandaşları, green card sahipleri ve green card başvurusu kabul edilip süreci başlamış olanlar
  • başvuru ve seçim sürecinde ABD'de oturan, çalışan ya da okuyanlar
  • son 6 yılda 5 yıl ya da daha fazla ABD'de oturmuş olanlar (bir takvim yılında 9 ay ve üzeri o yıl oturmuş sayılır)
  • tıp, diş hekimliği, veterinerlik ve psikolojinin hasta ile birebir temas gerektiren klinik dalları
  • hukuk mezunlarının JD programları (yalnız LLM için başvurulabilir)
  • doktora bursunda daha önce doktora yapmış olanlar
• Başvuru için ABD'den kabul almış olmak gerekmez. GRE/GMAT başvuruda istenmez; aday gösterilirseniz alanınıza göre gerekebilir. Üst yaş sınırı yoktur.
• Burs sonrası: zorunlu hizmet ya da geri ödeme yoktur; ancak bursiyerler J-1 vizesiyle gider ve J-1 kuralı gereği öğrenim sonunda Türkiye'ye dönüp 2 yıl kalma yükümlülüğü vardır. Bkz. 2.3 Değişim ziyaretçisi (J-1).
• Diğer Fulbright programları (T.C. vatandaşları): doktora tezi araştırma, akademik araştırma, doktora sonrası araştırma, yabancı dil öğretim asistanlığı, Hubert H. Humphrey, meslek yüksekokulu öğrenim bursu, eğitimde mükemmeliyet programı ve diğerleri. Hepsi şu an kapalı görünüyor.

• 1416 sayılı Kanun kapsamında MEB, üniversitelerin ve kamu kurumlarının ihtiyacı için mecburi hizmet karşılığında yurt dışına lisansüstü öğrenci gönderir. MEB güncel duyurularında programa "1416 Bursları" diyor.
• 2025 dönemi: 811 öğrenci için başvurular 19–30 Aralık 2025'te REBUS (rebus.meb.gov.tr) üzerinden alındı. Başvuru ücreti 580 TL idi. Hak kazananlar 14 Ağustos 2026'da REBUS'ta açıklandı.
• 2026 dönemi: yeni kılavuz henüz yayımlanmadı. Duyurular yyegm.meb.gov.tr'de yapılır.
• Başvuru şartları (2025 kılavuzu):
  • T.C. vatandaşı olmak
  • en az 4 yıllık lisans mezunu olmak (yurt dışı lisans mezunları denkliğini başvurudan önce almış olmalı)
  • lisans not ortalaması en az 2,50/4 ya da 65/100
  • ilgili puan türünde ALES en az 75 (son 5 yılın ALES sonuçları geçerli)
  • "Yüksek Lisans" ve "Yüksek Lisans ve Doktora" alanları için 1995 ve sonrası, "Sadece Doktora" alanları için 1992 ve sonrası doğumlu olmak
  • kınamadan ağır disiplin cezası almamış olmak; erkekler için askerlikle ilişiği olmamak; sağlık şartı
• Seçim: başvuru puanı = ALES'in %40'ı + mezuniyet notunun %20'si (en çok 60 puan). Kontenjanın en fazla 3 katı aday sözlü sınava çağrılır. Sözlü sınavda alan bilgisi, ifade gücü, iletişim, bilime açıklık ve akademik yatkınlık 20'şer puanla değerlendirilir. Yerleştirme REBUS'ta tercihlere göre yapılır; en fazla 30 tercih.
• Öğrenim: ABD'de öğrenim gören 1416 bursiyerleri J-1 vizesiyle gider. ABD'de esas öğrenimden önce 6 aya kadar dil kursu izni verilebilir. Esas öğrenim yapılacak üniversite, alan bazlı THE, Shanghai ya da QS sıralamalarında son 3 yılda ilk %60'lık dilimde olmalıdır. Kabul almak öğrencinin sorumluluğundadır; en fazla 1 yıl (zorunlu hâlde +6 ay) bekleme süresi verilir.
• Mecburi hizmet: yurt dışında burs ödenen sürenin iki katı. Öğrenim seviyesini tamamlamayanlar hakkında tazminat takibi yapılır.
• Ekim 2026 düzenlemesi: 1 Ekim 2026'da yayımlanan tebliğle yurt içi dil kursundaki lisansüstü bursiyerlerin aylık bursu 4.650 TL'den 8.000 TL'ye çıktı. Zorunlu sağlık sigortası için ödenebilecek üst sınır, bir aylık yurt dışı bursunun 1,5 katından 2 katına yükseltildi.

• 2026 başvuruları açık: son başvuru 31 Aralık 2026 saat 17.30; başvurular TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi (TYBS) üzerinden yapılır.
• Kimler: lisans son sınıfa geçmiş, lisansı bitirmiş, lisansüstü programa kayıtlı ya da yüksek lisansı tamamlamış adaylar; yurt dışında doktora yapmak isteyenler.
• Desteklenen alanlar (2026): bilim tarihi, enerji depolama, ilaç ve aşı teknolojileri, ileri malzemeler, kuantum, mikro/nano/opto-elektromekanik sistemler, nesnelerin interneti, robotik-mekatronik, siber güvenlik, uydu ve uzay teknolojileri, yapay zekâ ve veri bilimi, yarı iletken ve çip teknolojileri, yeni nesil haberleşme.
• Burs: doktoranın 2 yılını kapsar. Yaşam gideri, öğrenim harcı ve sağlık sigortası dahil yıllık en çok 60.000 $; aylık burs bütün ülkelerde 1.900 $.
• Şart: öğrenim sonrasında Türkiye'ye dönmek. Yurt dışı adresinizi ve başka kurumdan aldığınız desteği 15 gün içinde bildirmeniz, her dönem öğrenci belgesi ve transkript göndermeniz gerekir.
• İletişim: 444 66 90 (Türkiye içinden), bideb2213@tubitak.gov.tr

• İhtiyaç bursu (need-based): ailenin maddi durumuna göre verilir. Ailenin gelir durumunu gösteren belge istenir.
• Başarı bursu (merit-based): çok yüksek not, güçlü sınav puanları ve referanslara sahip az sayıda öğrenciye verilir. Liderlik ve gönüllülük de değerlendirilir.
• Fulbright'a göre ihtiyaç ve başarı bursu verenlerin çoğu özel üniversitelerdir; devlet üniversitelerinden lisans bursu almak çok zordur. Tam burs sayıca azdır; okullar çoğunlukla kısmi burs verir.
• Spor bursu: milli takım ya da lisanslı kulüp düzeyinde sporculara. NCAA Division I okullarının antrenörleriyle iletişime geçip maç ve antrenman görüntülerinizi paylaşmanız gerekir. Bursun devamı için not ortalamasını korumalısınız.
• Birinci yıl burs alamayanlar, ortalamayı 3,00'ün üzerine çıkararak okul ücretinde indirim (tuition waiver) için başvurabilir; bu imkân okula göre değişir.
• EducationUSA'nın "Find Financial Aid" aracında ABD okullarının uluslararası öğrencilere verdiği burslar listelenir.

• Araştırma asistanlığı (RA): bölümdeki araştırma projelerinde çalışırsınız. Tam ya da yarı zamanlı olabilir; okul ve yaşam masraflarının önemli kısmını, bazen tamamını karşılar.
• Öğretim asistanlığı (TA): derslerde ve laboratuvarlarda profesöre yardım edersiniz. Genelde öğrenim ücreti muafiyeti (tuition waiver) ve aylık ödeme (stipend) içerir.
• İdari asistanlık (graduate/administrative assistantship): bölüm ofislerinde çalışma karşılığı kısmi destek.
• Fellowship: karşılığında iş istenmeyen burs.
• Asistanlıklar doktorada çok yaygındır. Rekabet yüksektir: yüksek not, güçlü İngilizce, iyi sınav puanları ve etkili bir niyet mektubu gerekir.
• Erken başlayın: burs son tarihleri programa başlamadan 18 ay öncesine kadar çıkabilir. Bölümdeki öğretim üyeleriyle iletişim kurun; fon kararlarında rolleri büyüktür.
• Teklifi kabul etmeden önce görev saatini, süreyi ve ödeme tutarını yazılı olarak öğrenin.
• F-1 kuralı: kampüs içi iş dönem içinde haftada en fazla 20 saat; tatillerde tam zamanlı olabilir. Burs, fellowship ya da asistanlık şartı olarak yapılan kampüs içi iş akademik programın parçası sayılır. Okulla eğitim bağı olan ve lisansüstü düzeyde sözleşmeli araştırma projesine bağlı kampüs dışı yerlerdeki iş de kampüs içi sayılabilir.

• Federal öğrenci yardımı (Pell Grant gibi hibeler ve federal öğrenci kredileri) için yasaya göre öğrencinin ABD vatandaşı, ABD'de kalıcı oturum sahibi (green card) ya da kalıcı olarak kalmak amacıyla ABD'de bulunduğunu belgeleyebilen biri olması gerekir.
• Başvuru Ücretsiz Federal Öğrenci Yardımı Başvurusu (FAFSA) ile studentaid.gov üzerinden yapılır.
• F-1 ve M-1 öğrencileri ABD devlet fonlu öğrenci yardımı alamaz.
• Eyaletlerin ve okulların kendi yardım programları vardır; okulun mali yardım ofisine (financial aid office) sorun.
• Green card sahiplerinin yardım almasının göçmenlik dosyasına etkisi soruluyorsa bkz. 16.5 "Kamu yükü" (public charge).

• Vergisiz kısım: derece öğrencisiyseniz, burstan öğrenim ücreti, zorunlu harçlar, ders için zorunlu kitap, malzeme ve ekipmana harcanan tutar vergiden muaftır.
• Vergiye tabi kısım: yurt ve yemek gibi masraflar, seyahat, isteğe bağlı ekipman ve bursun şartı olarak yapılan öğretim ya da araştırma karşılığı ödemeler (TA/RA ücretleri) gelir sayılır.
• Türkiye–ABD vergi anlaşması: ABD'ye gelmeden hemen önce Türkiye'de mukim olan ve tam zamanlı öğrenim için ABD'de bulunan öğrenci, ABD dışından gelen geçim ve eğitim paralarında ABD gelir vergisinden muaftır. ABD'ye gelmeden önce Türkiye'de mukim olan öğretim üyesi ve araştırmacılar, ABD'de en fazla 2 yıl kalırlarsa yurt dışından aldıkları öğretim ve araştırma ödemelerinde muaftır.
• Beyanname, mukimlik ve anlaşma ayrıntıları için bkz. 15.1 Vergi mukimliği, 15.3 Beyanname ve 15.5 Türkiye–ABD çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması.

• Türkiye Fulbright Eğitim Komisyonu – Ankara: Tepe Prime İş Merkezi B Blok No: 124, Dumlupınar Bulvarı 266, 06800 Çankaya / Ankara · +90 312 428 48 24 · fulb-ank@fulbright.org.tr · Burs danışmanlığı: advising@fulbright.org.tr
• Fulbright – İstanbul: BJK Plaza A Blok No: 107, Süleyman Seba Caddesi, Vişnezade, 34357 Beşiktaş / İstanbul · +90 212 245 28 14 · fulb-ist@fulbright.org.tr
• MEB Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü (1416 Bursları):
  • Adres: Emniyet Mah. Milas Sk. No: 21, 06500 Yenimahalle / Ankara
  • 1416 Bursları iş ve işlemleri: +90 312 413 45 56
  • MEB İletişim Merkezi: 444 0 632 (Türkiye içinden)
  • E-posta: yoydegm.ylsy.1416@meb.gov.tr
• ABD'deki 1416 bursiyerleri: öğrenim yaptığınız eyaletin bağlı olduğu eğitim müşavirliği ya da ataşeliği; iletişim bilgileri 6.6 sayfasında.
• TÜBİTAK BİDEB: 444 66 90 (Türkiye içinden), bideb2213@tubitak.gov.tr
• ABD üniversiteleri: başvurduğunuz okulun mali yardım ofisi (financial aid office) ve bölüm sekreterliği.

• ABD'de yaşarken ya da green card başvurusu sürerken Fulbright'a başvurmak.
• 1416 bursunda mecburi hizmet süresinin, burs süresinin iki katı olduğunu hesaba katmamak.
• Devlet fonlu J-1 bursundan sonra H-1B ya da green card planı yapıp iki yıl dönüş şartını gözden kaçırmak.
• Asistanlık teklifini görev saatini ve ödeme tutarını öğrenmeden kabul etmek.
• F-1 statüsündeyken asistanlık dışında izinsiz kampüs dışı iş yapmak.
• Burs alınca maddi yeterlilik belgesine gerek kalmadığını sanmak.
• Bursun yurt-yemek kısmının vergiye tabi olduğunu bilmemek.

• Green card sahibiyim; Fulbright'a başvurabilir miyim? Hayır. Green card sahipleri ve başvurusu kabul edilip süreci başlamış olanlar başvuramaz.
• 1416 bursuyla F-1 vizesiyle gidebilir miyim? Kılavuza göre öğrenciler Bakanlığın belirlediği vize türüyle gider; ABD için bu J-1'dir.
• TÜBİTAK 2213-A'ya ABD'de yüksek lisans yaparken başvurabilir miyim? Programa bir lisansüstü programa kayıtlı olanlar ve yüksek lisansı bitirenler başvurabiliyor. Çağrı duyurusundaki diğer şartları kontrol edin.
• Lisans için ABD'den burs alabilir miyim? Evet; ama sayısı azdır, çoğu kısmidir ve çoğunlukla özel üniversitelerdedir.
• Asistanlık geliri vergiye tabi mi? Evet. Öğretim ya da araştırma karşılığı ödemeler gelir sayılır.

• Fulbright – T.C. vatandaşlarına verilen burslar
• MEB REBUS – Resmî Burslu Öğrenci Sistemi
• MEB YYEGM duyuruları
• 2025 1416 Bursları Başvuru ve Tercih Kılavuzu (PDF)
• TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi (TYBS)
• TÜBİTAK burs programları
• EducationUSA – Burs ve mali yardım arama
• FAFSA (vatandaş ve green card sahipleri için)
• IRS – Burslar ve vergi (Konu 421)
• IRS – Yayın 901: Vergi anlaşmaları