ABD merkezli Forbes dergisi, Türkiye'nin geri dönüşüm alanında uygulamaya koyduğu Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi'ni mercek altına aldı. Dergide yayımlanan analiz, Türkiye'nin geliştirdiği bu modelin, özellikle ABD'nin geri dönüşüm altyapısını ve kritik hammadde güvenliğini artırmak isteyen politikaları için bir örnek teşkil edebileceğini ortaya koydu.
Analizde, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yönetilen sistemin, kamu bütçesine yük olmadan, özel sermaye ve genişletilmiş üretici sorumluluğu esasına dayandığı vurgulandı. Bu yaklaşımın, vergi mükelleflerine ek bir yük getirmeden hayata geçirilmesini sağladığı belirtildi.
Sistemin en güçlü yanları arasında, barkod tabanlı dijital altyapı, uçtan uca takip mekanizması, depozito iade makineleri ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına aktarabilmesini sağlayan teknoloji gösterildi. Bu yapının, vatandaş katılımını kolaylaştırırken toplama verimliliğini artırdığı ve kullanılmış ambalajların yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağladığı ifade edildi.
Forbes'ın değerlendirmesine göre, sistem yalnızca çevreci bir uygulama değil, aynı zamanda yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı sunuyor. Bu nedenle, ABD'nin 'Türkiye modeli' benzeri bir depozito iade sistemi kurarak politikalarını güçlendirebileceği kaydedildi.
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, Türkiye'nin tek bir ekipman tedarikçisine bağlı kalmayan, rekabete açık bir model oluşturduğunu söyledi. Öztürk, son iki yılda farklı Türk firmalarının sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli depozito iade makineleri üretmeye başladığını ve bu üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini açıkladı.
Öztürk, oluşan yeni sanayi ekosisteminin Türkiye'nin katma değerli üretimine katkı sağlayacağını belirterek, değerli hammaddelerin ülke ekonomisi içinde kalmasının cari açığın azaltılmasına destek olacağını ifade etti. TÜÇA Başkanı, Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi'nin tam kapasiteyle devreye girmesi halinde Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini de sözlerine ekledi.
